Guest writer
Lalhruaitluanga Ralte
Mission Vengthlang
Sulhnu 36 ; Iggy leh Jimi Hendrix
Kar hmasa khan Laldawngliani chu Iggy the Eskimo a lo nih chhoh dan kan sawi a, Iggy leh a ṭhiante pahnih chu DJ pakhat, Jeff Dexter-an hmeichhe band lar taka din chhuah a tum dan leh a hlawhtlin tak loh thu nen. Laldawngliani chanchin hi kum upa lam tan chuan ngaihnawm pawh a ni kher lo vang a, ṭhalai lam chhiar nuam tih zawng a ni zawk thei e; amaherawhchu, sulhnu chhui kan ni bawk a, vawi hnih khat chu kan la ziak chhunzawm turah chhiartuten ngai ila a ṭha ang e. Tun ṭum chu Jimi Hendrix a chanchin tlem leh Iggy nena an intawn dan sawi kan tum ang.
Kum 1967 March ni 1 a ni a, Mizoramah chuan Laldenga hovin MNF-in India ram aṭanga inlakhran tuma independence an sual ṭan aṭanga kum khatna a ni a. Hetih lai hian Jimi Hendrix chu London-ah a awm mek a, a band din, Jimi Hendrix Experience chuan an hla record tur leh zan lama ballroom lama concert nei turin Kingsway Studio-ah an inbuatsaih ve mek a. He studio hi London khawpui lailia kawng hlun leh lun ber mai Kingsway kawtthlera awm a ni a, Kingsway Studio tia hriat lar ni mah se, De lane Lea Music Ltd tiin an sawi bawk ṭhin. He studio hi Samuel Herbert Benson-a siam a ni a, atirah chuan advertising agency a ni a, kum 1963 velah khan French intelligent officer pakhat Major Jacques De Lane Lea-a chuan Kingsway studio hi a lei a. English film te chu French ṭawnga lehlin nan he studio hi a hmang ṭhin a ni.
Pa neinung tak a nih avangin kum 1965-ah chuan chutih laia sound equipment ṭha leh recording studio-a an hman lar tak, Sound Techniques desk, an tih mai chu a bun a. He desk aṭang hian khawvela guitar perh thiam ber ber ten hla an lo record tawh thin a ni. Kum 1966 October ni 23-ah Jimi Hendrix Experience chuan an hla pahnih Hey Joe leh Stone Free an record a, December ni 16-ah Hey Joe bik hi England-ah an release a, an chart-ah no. 4 a kai chho nghal a ni. A hnuah Purple Haze an record leh a, chu chuan no.3 a kai chho bawk a ni. An album hmasa, ‘Are you Experienced?’ tih pawh kum 1967 nipui laiin an release a, chart-ah a sang ber pawl a kai chho.
Jimi Hendrix te bakah hian Kingsway studio-a hla chi hrang hrang lo record a, an thiamna lo pho chhuak tawh te chu: Animals, the Beatles, Soft Machine, Queen, the Rolling Stones, Bee Gees, the Who, Pink Floyd, Wishbone Ash, Renaissance, Electric Light Orchestra leh Deep Purple te an ni.
Tichuan, Jimi Hendrix Exprerience chuan kum 1967 March ni 1, chawhnu dar 2 leh dar 5 inkarah Kingsway Studio-ah chuan hla an record a, chung zinga kan hriat chian theih chu Bob Dylan-a hla, Like a Rolling Stone tih kha a ni, mahse, an record tluantling ta lo. He hla hi kum 1965-a Bob Dylan-a lo release tawh kha a ni a, Jimi Hendrix hian Bob Dylan hi a ngaisang em em a, a hla pawh a sa nual a, release tak erawh chu kum 1968-a singles-a chhuak ta All Along the Watchtower tih chauh kha a ni. Bob Dylan pawhin Hendrix-a hi a lo ngaisang ve tho a. A hla phuah All Along the Watchtower tih Hendrix-a sak a han ngaithla zo chu, “Min hneh hle mai, Jimi Hendrix-an ka hla a sak dan leh guitar a perh kual vel dan hi ka duh riau a ni. A thih hnuah pawh he hla ka sak apiangin Hendrix-a hriatreng nana sa ang hian ka inngai tlat ṭhin”, tiin a sawi chhuak nghe nghe a ni. Ṭhenkhat chuan Bob Dylan hian “He hla bik hi chu i ta a ni tawh e, vawi khat mah ka sa leh tawh lo vang”, a ti niin an sawi a. Mahse a sa leh tho va, a sak apiangin Hendrix-a hriatreng nan a sa ta a ni, an ti.
Jimi Hendrix-a leh a ṭhianten Kingsway Studio-a hla chi hrang hrang an record zawh hian, chu Hemi zana ballroom-a an sak tur enlawk nan an hmang bawk a. Tichuan, darkar hnih vel chhung tlai lam thingpui te ina an chawlh hnuah Iggy te zantina an lamna hmun Orchid Ballroom chu an pan ta a ni.
Iggy leh a ṭhiante hi lam thiam te, lem ziak thiam te, zai thiam te, thlalak thiam te, thlalatu hmaa no leh zei taka awm îtawm thiamte, rimawi chi hrang hrang perh leh tum thiamte an ni a. London khawpui chhim lam nula hmelṭha leh zei tak tak te chuan zantin mai hian Orchid Ballroom chu an hmaih phal ngai lo. March ni 1, 1967, Nilaini zan pawh hi an nghakhlel et et tawh a, a chhan chu Jimi Hendrix Exprerience an lo kal dawn vang a ni. An hla hmasa ber Hey Joe chu a hit char char bawk mai a, an lo thiam em em tawh a. An sa ngei ang tih ring sain lo zawm an chak tawh a, an awm hle hle thei tawh meuh lo. An hla dang pawh an lo zir a, sakpui dual dual hi an tih dan phung a ni a, concert neitu lam an phur a, ngaithlatute lahin nuam an ti bawk. Jimi Hendrix-a chu kum thum hnu lek, kum 1970 September ni 18-ah a thi ta mai tih hre an lawk hauh lo.
Tichuan zan dar 7 a lo ni a, dan pangngaiin Orchid Ballroom chu a khat titih tawh a, zaina stage ruak chu mipui mit latu ber a ni tawh a. Thu puangtu chuan mipui chibai a buk a, eng eng emaw a sawi zawhah Jimi Hendrix Experience chu a inhmelhriattir a, dar 7:30-ah chuan an hmuh chak ber chu an lo chhuak ta a ni. Hemi zan hian Hendrix-a te bakah mi dang zai pawh an awm a, chung band te chu la lar chhuak zo lo deuh te an ni awm e, tumahin an chanchin an ziah loh avangin kan hre thei mai ta lo a ni.
Jimi Hendrix-a chu an en rawn ber a ni a, vei khawr ngat kha a ni a, kum 1960 chho va lar ber mai, Fender Stratocaster vâr ngei mai kha a rawn ak chhuak a. USA aṭanga England-a a lo luh hian he guitar chauh hi a rawn chhuahpui nghe nghe a ni. Vei khawr dangte ang lo takin Hendrix-a hian ding khawr guitar chu a letlingin a hmang mai a, a hrui a vuah danglam chuang lo. Hei hi miin an ngaisanna pakhat leh a perh rik chhuah danglamna bik pawh niin an sawi.
Zan dar 7:30 aṭang chuan Jimi hendrix-a che vel chu Iggy leh a ṭhiante chuan mit tla lo lêkin an lo thlir a, an ṭe teng tung a. A chang leh Hendrix-a chuan a guitar chu perh pangngaia perh lovin a guitar hrui chu a sehin a han seh vei thul, a kuta perh ri ang thovin a chord leh rhythm a buai chuang si lo, chu tak chu London nulate leh Iggy te lawmah a tla a, lam pangngai pawh ni lo, lamtualah chuan an sa patal a ni ber mai. Eng emaw chen hla chi hrang hrang an sak hnuah Hey Joe ngei mai chu an han thlawh ta a, England-a hit ni mek a ni bawk a, lam tuala mipui chuan an sakpui ta ṭhup ṭhup mai a ni. Bob Dylan-a hla, Like a rolling stone te an thlawh zel a, Iggy chuan Hendrix kut ngei chu chibai a, titipui a tum tlat a, a biak dan tur hisap chung zelin a lo thlir a. Stone Free an sak laite chuan ‘Jimi’ tiin a lo phun sep sep te pawh a ni ang, zahna leh inthlahrunna chim pil tawk lekin beer pawh a in a ni.
Hemi zana Hendrix-a te concert neih hun chhung hi zan dar 7:30 aṭanga dar 9 tia sawi an awm laiin zan dar 11 thleng, ti an awm bawk. Eng pawh ni se, an zai thawh khatna an zawh chuan bar-ah hahchawlin an duhzawngte an in a, mei an zu khu zing chûk chûk a ni ber mai. Chutah chuan Iggy leh a ṭhiante chuan an rawn bawr a, Iggy tak hi chu Hendrix-a pawhin a lo thlir fal bik a ni tih lanna chu a hnu zelah an inkawp tih an hriatchhuah tak vang a ni. Thawh hnihnaah chuan a hma aia maha uarin Iggy leh a ṭhiante chu an lam a, an ṭe ring zawk bawk a ni.
Concert zawhah chuan dan pangngaiin hahchawlin zu an in a, mei an zu a, an titi bawrh bawrh lai chuan Iggy chu Hendrix-a bulah a ṭhu thei tawh a. Eng thu nge an sawi dun chu Iggy ṭhiante chuan an zawt chhuak thei lo. Iggy hi mi ṭawng tam lo, a duhzawng erawh sawi chhuak phawng phawng ṭhin a ni a. Tun hnu zelah a ṭhianten a chanchin an sawiin, ‘mi ṭawng duh tak a ni’ an tih hi chu kum 40 a nih hnu lam a ni a, tleirawl leh nulat chhoh tirhin mi ṭawng duh tak a ni ngai lo a ni. Hemi zana Hendrix-a nen an inkawm hi Hendrix-a band member dang, an khuangpu Mitch Mitchell leh bass perhtu Noel Redding te pawhin Iggy chu a melh deuh hrak hrak ang tih a mitthla theih a, hmeichhe dang a biak ṭhin te ang lo taka Hendrix-an Iggy chu nui sang chunga a biak avangin.
Iggy hi fit 5 leh inchi 4-a sang a ni a, Sapho zingah pawh a te lua bik lo. Hendrix-a hi fit 5 leh inchi 11 a ni a, an insan hleih hle na a, an inmawi tawk viau niin an sawi. An star sign lah chu Sagittarius ve ve a lo ni a, British model leh American Rock star pahnih inkawp chu mi ngaihven hlawh lo thei an ni lo. Sam dum ve ve an nih laiin Iggy mit rawng chu a uk duk lam a ni a, Jimi mit rawng erawh a uk dal lam, hazel an tih hi a ni a. Mit rawng, hazel neite hi an danglam riauna chu an thawmhnaw inbel azirin an mit rawng hi a uk leh a hring lek lek te, rangkachak rawng tein an lang thei zu nia! Iggy leh Jimi inkawp dan chu chanchinbumite pawhin sawi vak tur an hre lo va, Jimi chu a lar tirh aṭanga kum thum lekah zu leh ruihhlo vangin a thi a, drugs overdose vanga thi tia an sawi rualin ṭhenkhat chuan ‘thuruk hriat chhuah loh’ awm nia ngai tlat an awm. A thih hian Iggy hi a vuinaah a tel em tih te, engtia rei nge an inkawp tih te, Hendrix-a nen an cheng dun em tih te leh zawhna dangte chu chhan theih a ni ta lo. Iggy hian an chanchin hi a sawi chhuak duh lo tlat a, Jimi nena an inkawp chhung hi kum pawh a tling lo nia sawi a ni. An inkawp lai tho hian a hnua Paul McCartney nupui ni ta, Linda nen khan Jimi chu an inkawp zawk tawh bawk a ni.
Pathian zarah kan dam ang a, kar lehah chuan Iggy larpui ber Pink Floid dintu zinga an khaipa Syd Barret-a album cover-a Iggy lo chuan dan leh an inkawp dan sawi kan tum dawn nia.