Lalhruaitluanga Ralte

Guest writer

Lalhruaitluanga Ralte

Mission Vengthlang

Sulhnu 95 ; Thangliana ten Lakher pasalṭha rual rammu tur an tawk

Kar hmasa khan Thangliana leh Pawi lal Teynwey-a te, Lakher lal fapa Aylong-a te, Captain Munro-a ten Phawngpui pana an kal dan kan sawi tawh a, tun ṭumah hian an kal zel chu Lakher lal dang pasalṭhate nena an intawh thu kan sawi ang.

Khawchhak lam Burma ram aṭanga lo luang Sala luiin Chhim­tuipui a finna lai, Sala lui chhuaha riahbuk sual kha an ni a, Teynwey-a leh midangte chuan mau an sat a, bûk an sual a. Thangliana leh Munro-a chu lawngah an mu thung a. A tukah chuan an lawng chu lui kam thingbuk hliah deuh laiah an thukru a, ni chhuah veleh Sala lui aṭangin kein tlang ram ngaw hnuaiah an kal ta thung a, hmar lam panin an kal zel a. Thangliana sawi dan chuan Sala lui aṭanga ramhnuai ngawa hmar lam an pan lai hian mak ang reng takin sava leh zawng rual thawm engmah an hre lo, a reh vawng vawng a, ngaw hnuaite chu hnim khuh lek luk awm tak hi a fai huau mai bawk a, a ṭihawm rum rum a ni awm e. Aylong-a pasalṭha Yitchi-a chuan hma a hruai a, mel 15 emaw vel an kal hnuah chuan tlang dung ruam rai laiah an chawl a, an riak leh ta a. A tuk lehah chuan zingah an chhuak leh a, ni sa hnuaiah an kal a, a chang leh ni chhun tlang zawh loh ngawdur karah an kal bawk a.

Chutiang chuan chawhnu her, beliang mun hun thlengin an kal a. Tlang kawn lai deuha an inzui diah diah lai chuan Lakher pasalṭha pathum nen kawng kawiah an intawk thut mai a, an zinga pahnih chuan silai an keng a, pakhatin fei. An silai ken chu a kaw hmawr aṭanga zen thun chawp chi, hmanlai tak kha a ni a. An silai zen chu seki, saingho leh tangkaruaa cheimawi a ni a, a hnum hlarh hlawm a. An han intawk thut chu an ding a, Aylong-a nen chuan an inbia a. Khawia kal tur nge an nih leh enge an tih dawn tih vel an zawt a ni. Aylong-a chuan a pa Kheynung-a tlawh turin a hruai a ni tih leh tharum thawh tum lam an ni lo va, inṭhianṭhatna lam sawipui tura kal an nih thu a hrilh bawk a. Anni chuan Lakher lal hova ramchhuak an nih thu leh an lalpa thu lo chuan kaltlangtir an theih loh thu an hrilh ta a. Aylong-a chuan chung mite chu Zeuhnang hnam an ni lo va, ramchhuak rualin kawng chin thlithlai tura an tirhte an ni tih Thangliana chu a hrilh a.

Eng emaw chen an inbiak hnu chuan Aylong-a leh a mi pahnih chu an lal hnena thu va sawi tura kal an phalsak ta a. Chutia an nghah lai chuan an kulite chuan an puak phurhte chu an dah a, an hawi zak zak danah leh an phun mar mar danah chuan an rilru a muang lo tih a hriat a. Rei lo teah Aylong-a pasalṭha Yitchi-a chu a lo let a. Lakher lal pakhat hova ramchhuak mi 400 lai an nih thu leh harsatna thleng thut thei a nih avangin hriam eng mah keng lo a nih avangin Thangliana chu a eng emaw hawh a dil a. Thangliana chuan a ngunhnam roh tak, a fawng saingho leh tangkaruaa chei chu a hawhtir ta a. Gurkhali chem, khukri leh cowboy-ho hun laia an silai hman lar tak revolver leh a mu ṭhahnem tak a la pai tho avangin inthuam ṭha tawkah a la inngai a. Chu a ngunhnam hawhtir chu a hmu lo ta vang avang a, kum hnih hnuah Akyab sipai hotute hnenah Yitchi-a chuan a lo kir leh ngei a. Pasalṭha Yitchi-a rinawmzia a hriatchiantir a, a ngaisang hle a ni.

Yitchi-a boruak rawn hawn a hmuh chuan Pawi lal Teynwey-a chuan Thangliana chu a kheuh a, let leh mai turin a thlem a, an zavaia chhiatna tur a nih ngei a ring a ni. Chutia an lal berin let leh tura Thangliana a nawr lai chuan kuliho chuan an puakphurh an phur leh sawk sawk a, an lo kal tawhna lamah hmanhmawh takin an let leh ta vek a. Thangliana leh Munro-a chuan awm zel dan tur an hre mai bik lo va, Lakher 400 zet mai lo hmachhawn chu thil namai a ni hauh dawn lo tih chu an hria a, rammu tura kal rilru puthmang tur pawh an hriatthiampui bawk a. Chuti chung chung chuan inrem taka an kaltir theih tak mialin, tiin beiseina nen an lo nghak ta zel a ni. Chutia nuam ti lo zeta an nghah lai chuan Lakher lal pasalṭha hmahruaiten ramhnuai aṭanga Aylong-a an rawn ko ri an hriat chuan ani pawh chu a tlanchhe tawh a ni tih an hre leh ta zel a. Yitchi-a pawh chuan a pu Aylong-a a tlan chhia tih a hriat chuan Thangliana chu zaizirin ramhnuaia tlanchhe turin a ngen a. Thangliana chuan Monro-a leh midangte chu a kawk a, a tlanchhiatsan thei lo a ni tih entir nan a lu a thing a. Yitchi-a chuan a han thlem nawn leh a, Thangliana chuan tlanchhiat a duh loh avangin a pil bo zui ve ta nghal a.

Chutia Lakherho an tlan bo vek tak avangin lal Teynwey-a, tlawmngai taka la ding ve reng chuan anmahni dangtu Lakher pasalṭha pathumte chu a be leh bawrh bawrh a. An hotu niawm ber kut chu a la a, inremna an duh a ni tih lantir nan a chal a khawihtir a. Lakherho lah chu an hmel a nelawm loh tulh tulh emaw tih mai tur hi an ni a, an ṭawng ṭha duh tawh bawk si lo. Teynwey-a thusawi apiang chu kam khat lekin an chhang nghut nghut tawh bawk si a, boruak chu a rit ta hle mai a. Chutia engmah an sawi ṭhatpui duh loh avangin Teynwey-a meuh pawh a mangang beidawng chu a hawi zuk zuk a, kuliho tlanchhiatna lamah chuan hmanhmawh takin a tlanchhe ve ta a ni.

Tichuan Lakher pasalṭha pathumte bula la awm zawng chu Thangliana leh Munro-a, Thangliana uipa huaisen Fazlah-a te, a chawchhum Toby-a te, Munro-a sipai pahnih nen, paruk an la awm a ni. Kuliho khan an ei tur zawng zawng te, an silaimu te, Lakher lal thilpek turte leh an khawsakna tur dangte an tlan bopui ta vek a nih chu. Toby-a tih loh chuan silai ṭha tak an nei vek a, inbeih lo ṭul pawh ni se, bei let turin an inring phân hlawm a. Toby-a erawh chuan a thirkut sei tak, leh a chaw chhumna bêl lo chu han beihletna tur a nei ve lo.

Teynwey-a tlan liam hnu rei loteah chuan an vela mihring kal thawm an hre ta nghal a. Chu veleh enthlatu pathumte chu an pil bo ta diak a. Fazlah-a chuan chungho chu a va thlithlai a, an kawnga seki an pai chu hawngin an zênte chu an silaia thunin kap mai thei turin an inring a ni tih a va hmu a. Thangliana leh Munro-a chu an inmelh a, engtia chet tur nge ni ang an hre mai lo, Lakherho chet hun an ngaichang tawp mai a ni.

Lakherho chuan a nung chunga man vek an tum em ni ang tiin Thangliana chu a inngaihtuah a, chungho sala an han tang leh rih tura a han indahchhin chuan nuam a ti lo hle. Chung zawng zawng aia a rilru ti natu chu Phawngpui tlang thlen dawn ruaia a tum ram thleng lo va a hlawhchham tur chu a ni. Thih chu a ṭul anih chuan hreh em em turah a ngai lo, a tum a hlenchhuak lo mawlh mai chuan a rilru a ti na a ni. Chutia a hlawhchham vawi hnihna a han tawng leh chu hrehawm a ti a, a inngaihtuah rauh rauh lai chuan Lakher pasalṭha rual chu an lo thleng a. Pakhatin silai lek kanga Munro-a a tin vang vang chu Fazlah-an a hmuh veleh a silaiin a lo tin lehchhawng a, Lakher pa chuan a silai chu a la thla vat a, zahzelah a lu thak a hiat a. Chu chu Thanglianan a mitsirin a lo hmu vek a. Fazlah-a chuan ring vak lo hian a pu Thangliana hnenah Lakherho chuan kiltin aṭanga an hual tawh thu a hrilh ta a.

Thangliana te awm zel dan chu kar leh lamah chhunzawm kan tum ang.