Lalhruaitluanga Ralte

Guest writer

Lalhruaitluanga Ralte

Mission Vengthlang

Sulhnu 102 Thangliana leh Rothangpuia an inhmachhawn ta

Kar hmasa khan Thanglianan Rothangpuia khua a thlen thu kha kan sawi a, tun ṭumah chuan Rothangpuia nena an inhmuh dan kan sawi ang.

“Rothangpuia khua chu tlang panga awm a ni a , an khua chu sai ke tiat tiat thingpum ft. 10 zeta sangin an hung chhuak vek a. A luhkâ pawh an siam rinawm hle. Thing puma siam kawngka pahnih chungah mau pum bul lam suih zum chu lei lam kawkin a intlar tuar a. Kawngka chu silai kah tlang zawh loh khawpa chhah a ni. Kawngkhar chhungah chuan a vengtute an lo awm ṭhap a, min lo thlir dan aṭang chuan ṭhian enin min en lo kher mai. ‘Mikhual reng reng chu rinhlelh phawt tur’ tiin an inzirtir a ni ngei ang.

“In tin mai chu hawi zawng bik nei lo vin an inhawi thelh sung mai a, an kawtthler lun lai ni ve mai awmah chuan kan kal zel a. Khaw lailia ‘mikhual in’ an tih chu min panpui a, chumi epah chuan Rothangpuia in chu a awm a, a lian hle. A len zawng ft. 40, a sei zawng ft. 150 zet a ni. Lei aṭanga ft. 4-a sangah, a kanga sak a ni a, a bang leh chhuat dap, a chung thiltheka chih a ni. Kawngka lu chungah chuan luruh ṭhahnem fe a intar a, lawi ki leh sanghal lu te, sakhi leh sazuk kite a intar mawi hle. Chung zingah chuan mihring luruh ka zawng a, hmuh tur a awm lo. Thla sawm vel kaltaa kan police an thahte luruh an tar niawma an sawi chu hmuh tur a awm lo.

“Khaw chhungah chuan nunau nena min lo thlir huang huang avangin ngaihṭhatna tak ka nei ru a, a chhan chu min lo bei dawn ni se chu nunau an bihruktir vek dawn avangin. Nuho chu chawn ping ling leng an ni a, an kàwngah puan dumpawl an bih a, a chung lamah chuan tah chawp kawr chhing an ha. Naupang kum 10 hnuai lam niawm te chu saruak vek an ni. Kan thlen in tur chu kan thleng a, kailawn chu thing pum, rahbi rek thluah hi a ni a. A bang leh chhuat dap a ni a, ka ṭhuihruaite nen chuan kan lut ta a. An lal chu hmuh nghal ka duh thu ka hrilh a, mahse, a la hun lo, an ti tlat a. A chhan chu Rothangpuia chuan a ṭhenawm lalte a koh khawm avangin amah chauha min lo dawr chu a duh lo a ni. Min hruaitu chu a khawnbawl upa a ni a, keimah min kawm hlim tura ruat a nih angin a thiam ang angin eng eng emaw a sawi a, kan lakah ṭhat a chhuah hle a.

“Tlai ni tlak dawnah kan ei tur an rawn dah a, chaw leh vawksa tuihnai lo tak, hmarcha nena bawl hi a ni a. Ka sipaite tan buhfai chhum loh leh sa an pe tih Fuzlah-an min hrilh bawk. Khaw chhunga mipa naupang leh rawltharte chuan kan thlenna bang awng aṭangin min bih fir fer a, zawhna chhan sen loh hi min zawt a ni ber mai, a ninawm khawp. Mahse tlai a lo nih chuan an ṭin ta hlawm a, muang takin kan chawl thei ta a ni. Zanah chuan eng emaw thulha min barakhaih loh nan ralvenga inṭanchhawk ṭhain ka hria a. Kei ka ṭang hmasa a, Fuzlah-a leh Adupah-a chu ka mut hlana ralvengah ka awmtir thung a. Rizai puan nem tak ka ken chu ka sin a, ka lukhamah ka pistol leh ngunhnam ka thawlh a, a tuka ka chet dan tur ngaihtuahin ka meng kar a. Zan men chhung chuan lal in aṭangin khuang nena zai, chham deuh zuah zuah ang hi a ri reng a. Eng emaw chen hnuah an thawm chu a reh ta a, a han reh hnu chuan a reh vawng vawng thung, lal in bula ralveng mi pahnih pathum vaibel zua an titi zui tih mai loh chu.

“Ka muhil thei lo chu mei lum aiin ka ṭhu chhuak a, Fuzlah-a chu ka ko va, mei lum aiin a rawn tho chhuak thuai a. Ani ngaihah chuan Mizote chu tualthah hmang hmelpu vek an ni a, sipai 50 rual ken belha an khaw halsak chu tihmakmawhah a ngai a ni. Lakher rama kan thil tawn te kan sawi a, kan titi tui chho zel a, sipaia a tawnhriat chi hrang hrang te min hrilh a. Gilghit khuaa Kasmir lal hnuaia vengtua a ṭan lai thu te chu ngaihnawm ve tak a ni. Mahse ngaihtuah tur ka ngah avangin chung thilte chu ka ngaihthla liam mai mai a, Fuzlah-a pawhin ka awm dan hrethiamin a puanin a inzial a, min mut san leh ta a.

“Zan dar 11 vel âwmah Rothangpuia upa kha a lo daklut a, mei lum ai chunga ka lo en reng avangin a nui suk a, engmah sawi lovin a chhuak leh ta a. Kawhmawh kan bawl lo tih a hmuhin a lungawi ta ni tur a ni.

“Zanlaiah chuan Fuzlah-a chu ka kaitho a, ka mutsan ta thung a. Ka muhil thei mai lo va, ka chhing ṭan dawn tihah chuan bang pawnah chuan bawng dul leh bang innawt ri leh r>l tut ri ni mai awm, ri mak danglam tak hian min kaiharh a. Fuzlah-a nen chuan kan silai te lain kan ding a, Adupah-an lawi hram ri a ni tih min hrilh chuan kan thaw huai a. “Ka pu, varṭian a ni a, an bawngte ramhnuaia thlah turin an khaw kulh luhka an hawng dawn a nih chu,” tiin min hrilhfiah a. Mizo bawng vulh te hi an mawi ka ti hlawm hle. An ki a zar a, a zum hriam ṭha. An awm bawr a lian ṭha a, an chak hmel hlawm hle. Heng tlang rama cheng ve reng hi an ni a, a vulhtute anga kawlh hmel tak tak an ni. Nilengin ramhnuaiah hnim petin an tla a, tlaiah erawh chuan an pute hnenah an lo haw leh diah diah a, chi al tlem an lo pe a, chu chu thlahlelin an lo haw ziah ṭhin a ni. Bawnghnute chu engahmah an ti lo va, a zun ang maiin thil tenawmah an ngai a. An kûtni vangthlaah te leh ni bikah emaw chuan an talh a, a sa chu an duhin an hlut em em thung a ni.

“Zing ni chhuah hnu rei vak lovah chuan upa leh midang pathum an lo lang a, Rothangpuia chuan min hmuh rem a tih tawh thu an rawn sawi a. Rei rial lovin kan zui a, lal in chhung thim rapah chuan kan inzui lut ta a. Zing ṭhang e ti lovin lal inchhung tawntirhah chuan patling eng emaw zat hi zu bêl bulah an ṭhu fur mai a. An zu bêl chu hluma siam a ni a, mautheiin an fawp chhuak a, bêl tin chu mi pahnih zelin an kil a. Kan va lut chu lal leh a upa te chuan hre awm pawhin an lang lova, hawi pawh an lo hawi chhuak eih lo. Piah deuhah chuan tukverh hnungpuakin Rothangpuia chu a thu a. Hang tak, pian ṭha tak, chak hmel tak leh mitmu lian tak a ni a, a hmelah nelawmna reng a awm lo. Melh zam tumin Rothangpuia chu ka en a, anin min en kal mai bawk a. Lal a nih chhinchhiahna ṭhi leh incheina danglam bik engmah a inbel lo va, a kawr hak pawh mi naran hak aia ṭha a ni chuang lo. Min hruaituin zampher chunga ṭhu tura min tih anga ka ṭhut hnu pawhin tumahin min lo dawngsawng lo va, ngawi rengin kan ṭhu ngawi ngul hlawm a. Heng hnam mawl mai mai hian min lo be ṭha duh lo vel maw, tiin ka chhungril a so phat mai a. Mahse ka inbengdai leh thuai a, hei chen kal tawhina ka dawhtheih loh vanga ka kal chhan tihthlawn mai chu ka tum bik lo. Eng emaw chen kan ngawih ṭhap hnu chuan Rothangpuia chu a rum nghut a, chu chu ṭawnglettuin heti hian a han let a.

“Remthu sawi tura inbiak duh si eng vanga silai nena sipai hruaia rawn thawk nge i nih?” tiin.

Thangliana chuan, “Kalkawngah him taka kan kal theih nana ka rawn hruai a ni,” tiin a chhang a. Lal Rothangpuia tana thilpek a kente chu Fuzlah-a chuan a phawrh a. Chungte chu kawrsen leh puan te, ṭhi leh darthlalang te leh nepnawi eng eng emaw a ni a. Lal chuan a hmel ngai, nelawm fahran lo chu a la thlah chuang lo, thilpek chu en pawh a en duh lo.

Thangliana chuan,‘‘Tun hnaia kan mi leh sate runnaah Rothangpuia chu a tel ve loh avangin lawmawm ka ti hle a ni,’’ tiin a kal chhan chu a han sawi ṭan a. Chhanna a awm lo.‘‘Ṭhian ṭhaa insiam tur leh kan inṭhian ṭhatna nemnghet turin ka lo kal a ni,’’ a han ti leh a. Pakhatin dar novin zu a rawn sem kual bak chu che vel tumah an la awm chuang lo. ‘‘Kan mi leh sa te enkawl hi ka hna a ni a, tute pawhin an rawn run tur venhim hi ka hna a ni,’’ a han ti leh a. A han ngawi deuh a, tumahin an la hawi chuang lo. ‘‘A ṭul chuan kan hmelmate chungah hremna kan lek thei a ni tih hi Rothangpuia chuan a hriat a ṭul a ni,’’ tiin a tlip a.

Pehhel deuha a hrem theihzia a sawi zo chu Rothangpuia chu a lo hawi chhuak a, a ṭawnglettu hnenah chuan eng emaw hi a chham chhuak a. Sehchilh deuh, bah deuha a rawn ṭawng chhuah avangin a zâm ve deuhah Thangliana hian a lo ngai ngawt a, a hnu zelah chuan a ṭawng dan ve reng a ni tih a hre ta a. Vau zâm theih beiseiin Thangliana chuan aw te a ti puam vel a, a sawt lo hle.

Pathian zarah kan dam ang a, kar lehah Rothangpuia in chhunga Thangliana an kah hlum zawh loh dan sawi kan tum ang.Sulhnu 102
Thangliana leh Rothangpuia an inhmachhawn ta