Manipur-ah Great June Uprising, Unity Day hman a ni
Great June Uprising, Unity Day chu Inrinni khan Kekrupat, Kangla Manipur-ah hman a ni a, he hunah hian mipui ṭhahnem tak an pungkhawm. June 2001-a hnam tana martar te hriatrengna hun hman a ni.
Hnam martar te hriat-rengna hun hi AMUCO leh UCM te ṭangkawpin an buatsaih a ni a, martar mi 18 te tan ṭawnṭaisakna hun hman a ni bawk.
Committee chairman Elangbam Johnson leh vice-chairman Dr Y Mani Khuman te chuan he hun hi kaihruaiin, police te chuan venhimna khauh takin an kengkawh a ni. Great June Uprising, Unity Day vawi 15-na buatsaihtu te zinga mi T Gandhi Meetei chuan, "Sorkar laipui leh National Socialist Council of Nagaland -Isak-Muivah (NSCN-IM) ten June 14, 2001-a Bangkok hmuna inremna thuthlung an ziak thei kha a ropui hle a ni, remna zawng, hnam tana martar te kha vawiinah hian kan hre reng a, thinlung takin zahna kan hlan a ni. Mipuite rilruah kha tih hunlaia silai puak rite leh an au hlate kha a la cham reng a ni" a ti.
Great June Uprising, Unity Day hi urhsun taka hman niin, Father of Social Works Th Iboyaima, Kuki Inpi Manipur (KIM) home affairs chairman Hemjathang Khongsai, Zeliangrong Union vice–president R Chandra Haomei, Manipur State Minorities Commission Chairperson Dr Syed Burhanuddin, AMKIL president Ph Sakhi, Kabui Mothers Association vice-president Atompui Kamei, Committee on Culture for Peace and Integrity Assam chairman S Kamlakanta leh mi pawimawh dang ten he hun hi an hmanpui a ni.
Manipur deputy chief minister Gaikhan-gam chuan Great June Uprising, Unity Day hi hmanpui ve bawkin, May 11-a India President-in Bill pathum Manipur Assembly-in a pass tawh a lo hnawlsak tawh chu state sorkar chuan siam ṭha turin hma a la mek tih kal khawmte hmaah a sawi.
Gaikhangam chuan chuan, "Bill pathum te hnawl a nih chhan tak hi hriat a ni lo, nimahsela President pawm theih ngei tawh turin he bill hi siam ṭhat a ni ang. Siam ṭhat ngai lai siam ṭha tur hian sorkar laipui chuan state sorkar hnenah thu rawn pe thei se kan duh hle a ni" a ti.
Gaikhangam chuan bill pathum te hian eng hnam leh sakhuana mah a kalh loh thu sawiin, state chhunga hnam hrang hrang humhalh ngai bik te dam khaw chhuah theih nana siam a nih thu a sawi. Deputy chief minister chuan, an state mipui chu India rama cheng 1% pawh an tling phak lo tih sawiin, kawng tam takah hriatthiamna sang tak nena sorkar laipui pawhin a enkawl a ngai tih a sawi bawk.
President pawmpui tura bill pathum thawn zinga pakhat 'The Protection of Manipur People Bill-2015' chu pawm theih a nih loh thu leh siam ṭhat leh tura rawtna chu state sorkar hriattir a ni tawh. He tih lai hian bill dang pahnih 'The Manipur Land Reform and Land Revenue (Seventh Amendment) Bill-2015 leh The Manipur Shops and Establishments (2nd Amendment) Bill-2015' te chu dan hre mite endik leh tura tih a nih ang a, India danpui kalh thil a awm em tih zir chian mek a ni.
Heng bill te hi President pawmpui tura thawn a nih hma hian State Governor chuan a lo hnawlsak tawh bawk a ni. September 16, 2015 khan Governor pawmpuina tel lo hian President pawmpui tura thawn a ni ta tho a ni. Nimahsela hun rei tak chhung tih khawtlai a nih hnuah, nawrna nasa tak avangin Manipur-a political party hrang hrang aiawh te chuan Delhi panin heng bill te hi pawmpui turin President an ngen a ni. An harsatna tawh sutkian a nih theih nan hian, party aiawh palai te hian Union Home Minister Rajnath Singh bakah mi pawimawh eng emaw zat an sawipui a ni.
Hetih lai hian Tribal pawl hrang hrang te chuan bill duh lohna lantirin nawrh an huihawt ve reng bawk a, he mi chungchang hian state Chief Minister chuan BJP, LJD, JD(U), CPI(M) party te thawhpuiin hma-lakpuiah a lo sawm tawh bawk.