Union Budget: DoNER tana sum ruahman 29.43%-in a pung

Union Budget 2015-16 aṭanga Development of North Eastern Region (DoNER) tana sum rua­hman chu 29.43%-in a pung a, hei bakah hian North Eastern Council (NEC) hnuaia schemes hrang hrang kalpuina atan sum ruahman a ni bawk.

Kar kalta Inrinnia Union Finance Minister Arun Jaitley-a'n budget a pharhah DoNER tana sum ruahman hi kum hmasaa cheng vaibelchhe 1,825.45 aṭangin vaibel­chhe 2,362.74-ah a tipung.

Jaitley chuan DoNER tana sum a tihpun chhan sawiin, hmarchhak bial hmasawnna chu sorkar thil ngaihpawimawh bik a nih vang leh India ram state dangte ruala hmasawnna an hmuh theihna atana ruahmanna a ni, a ti.

Hmarchhak biala mite tan Arunachal Pradesh-ah Centre for Film Production, Animation and Gaming hawn a nih tur thu leh Assam-ah All India Institute of Medical Sciences (AIIMS) din a nih tur thu a sawi bawk. Nagaland-ah Indian Institute of Science and Education Research (IISER) hawn a ni bawk ang.

NEC hnuaia schemes hrang hrang kalpuite tana sum ruahman pawh 26%-a tihpun a ni bawk. Kum 2014-15 budget khan NEC scheme kalpui nan cheng vaibelchhe 111 a ruahman a, budget thar­ah hian vaibelchhe 140 ruahman a ni.

Jaitley hian budget speech minit 93 chhung a sawiah hmarchhak bial hmasawnna chu ngaihpawimawh bik a nih tur thu a sawi.

"Hmarchhak bial hma­sawnna atana sorkar laipui hmalakna hmasa pahnihah Prime Minister Narendra Modi-a'n hmar­chhak bial vawi hnih tlawh tawhin, infrastructure project pawimawh tak a hawng nghal a ni. Hmar­chhak bial chu India ram state dangte ruala hmasawn tir tum a ni," a ti.

Hmarchhak bial hma­sawnna atan Jaitley chuan ram India leilung hau­sakna hman danah te, sum leh paia inrelbawl­naah hmarchhak bial ngaihpawimawh te, mipui­te hriselna ngaihpawi­mawh te hmeichhia leh ṭhalaite zirna leh hnathawh tur te chu dah pawimawh a ni ang, a ti.

"Hmasawnna kawng­ah hmarchhak state te'n India ram state dangte an umphak theih nan labour te hamṭhatna ngaipawimawh a ni bawk ang a, hei bakah hian agriculture hmanga thlai tharchhuah tihpun te, power-a hnianghar te, internet hmanga inthlunzawmna ṭha siam te, sorkar inrelbawlnaa hnathawh kal­phung tihchangtlun te leh ṭhalaite thiamna bik zirtirna te chu kan ngaipawimawh dawn a ni," a ti.

Hmarchhak biala organic farming kalpuina atana budget aṭanga sum ruahman pawh tihpun leh a ni bawk. Kum 2014-15 budget-ah hemi atan hian cheng vaibelchhe 33 ruahman a ni a, kuminah vaibelchhe 125 ruahman a ni. Organic farming tana sum ruahman punna hi 200% chuang a ni.

Nikum budget-ah khan Union Finance Minister Jaitley chuan hmarchhak bial tan 24x7 television channel “Arun Prabha” pekchhuah a nih tur thu a lo sawi tawh bawk.

Kumin budget-ah hian hmarchhak biala inkalpawhna kawngpui tihchangtlun nan vaibelchhe 2,000 ruahman a ni a, rela inkalpawhna tihchangtlun nan vaibelchhe 1,000 ruahman a ni bawk.

Hetihlai hian kum kalta budget-a Karbi Anglong Territorial Council (KAATC) tana special package cheng vaibelchhe 15 sorkar laipuiin a rua­hmansak chu kumin budget-ah hian tihtawp a ni.