Union Budget: DoNER tana sum ruahman 29.43%-in a pung
Union Budget 2015-16 aṭanga Development of North Eastern Region (DoNER) tana sum ruahman chu 29.43%-in a pung a, hei bakah hian North Eastern Council (NEC) hnuaia schemes hrang hrang kalpuina atan sum ruahman a ni bawk.
Kar kalta Inrinnia Union Finance Minister Arun Jaitley-a'n budget a pharhah DoNER tana sum ruahman hi kum hmasaa cheng vaibelchhe 1,825.45 aṭangin vaibelchhe 2,362.74-ah a tipung.
Jaitley chuan DoNER tana sum a tihpun chhan sawiin, hmarchhak bial hmasawnna chu sorkar thil ngaihpawimawh bik a nih vang leh India ram state dangte ruala hmasawnna an hmuh theihna atana ruahmanna a ni, a ti.
Hmarchhak biala mite tan Arunachal Pradesh-ah Centre for Film Production, Animation and Gaming hawn a nih tur thu leh Assam-ah All India Institute of Medical Sciences (AIIMS) din a nih tur thu a sawi bawk. Nagaland-ah Indian Institute of Science and Education Research (IISER) hawn a ni bawk ang.
NEC hnuaia schemes hrang hrang kalpuite tana sum ruahman pawh 26%-a tihpun a ni bawk. Kum 2014-15 budget khan NEC scheme kalpui nan cheng vaibelchhe 111 a ruahman a, budget tharah hian vaibelchhe 140 ruahman a ni.
Jaitley hian budget speech minit 93 chhung a sawiah hmarchhak bial hmasawnna chu ngaihpawimawh bik a nih tur thu a sawi.
"Hmarchhak bial hmasawnna atana sorkar laipui hmalakna hmasa pahnihah Prime Minister Narendra Modi-a'n hmarchhak bial vawi hnih tlawh tawhin, infrastructure project pawimawh tak a hawng nghal a ni. Hmarchhak bial chu India ram state dangte ruala hmasawn tir tum a ni," a ti.
Hmarchhak bial hmasawnna atan Jaitley chuan ram India leilung hausakna hman danah te, sum leh paia inrelbawlnaah hmarchhak bial ngaihpawimawh te, mipuite hriselna ngaihpawimawh te hmeichhia leh ṭhalaite zirna leh hnathawh tur te chu dah pawimawh a ni ang, a ti.
"Hmasawnna kawngah hmarchhak state te'n India ram state dangte an umphak theih nan labour te hamṭhatna ngaipawimawh a ni bawk ang a, hei bakah hian agriculture hmanga thlai tharchhuah tihpun te, power-a hnianghar te, internet hmanga inthlunzawmna ṭha siam te, sorkar inrelbawlnaa hnathawh kalphung tihchangtlun te leh ṭhalaite thiamna bik zirtirna te chu kan ngaipawimawh dawn a ni," a ti.
Hmarchhak biala organic farming kalpuina atana budget aṭanga sum ruahman pawh tihpun leh a ni bawk. Kum 2014-15 budget-ah hemi atan hian cheng vaibelchhe 33 ruahman a ni a, kuminah vaibelchhe 125 ruahman a ni. Organic farming tana sum ruahman punna hi 200% chuang a ni.
Nikum budget-ah khan Union Finance Minister Jaitley chuan hmarchhak bial tan 24x7 television channel “Arun Prabha” pekchhuah a nih tur thu a lo sawi tawh bawk.
Kumin budget-ah hian hmarchhak biala inkalpawhna kawngpui tihchangtlun nan vaibelchhe 2,000 ruahman a ni a, rela inkalpawhna tihchangtlun nan vaibelchhe 1,000 ruahman a ni bawk.
Hetihlai hian kum kalta budget-a Karbi Anglong Territorial Council (KAATC) tana special package cheng vaibelchhe 15 sorkar laipuiin a ruahmansak chu kumin budget-ah hian tihtawp a ni.