
Meghalaya CM-in 2015-16 budget a pharh
Finance portfolio changtu, Meghalaya Chief Minister Mukul Sangma chuan Nilaini khan kum 2015-16 state budget a pharh.
Financial year (FY) 2015-16 chhunga state sum lakluh tur hi cheng vaibelchhe 8,434 a ni a, senso-ah cheng vaibelchhe 9,253 dah a ni bawk. Hei vang hian Meghalaya chuan FY 2015-16 chhungin deficit budget-ah cheng vaibelchhe 819 a neih phah dawn a ni. Deficit budget hi kum khat chhunga Meghalaya sum lakluh zawng zawng belhkhawm, gross state domestic product (GSDP) aṭangin 2.8% a ni.
Chief Minister Mukul chuan state sum lakluh tur chu kum hmasaa vaibelchhe 11,156 aiin a tlem zawk thu a sawi a, hei hi National Green Tribunal-in lungalhthei laihchhuah a khap vang a ni, a ti. Lungalhthei laihchhuah khap vang hian Meghalaya chuan kum khatah cheng vaibelchhe 600 a hloh thu a sawi bawk.
Chief Minister chuan FY 2015-16 atana tax leh non-tax revenue chu cheng vaibelchhe 1,347 a nih thu sawiin, hei hi kum hmasaa vaibelchhe 1,885 aia a tlem thu a tarlang bawk.
Mukul chuan state revenue tlakhniam avanga inkhaichhoh nan petrol, diesel, zuk leh hmuam bakah product danga chhiah an lak aṭanga ngaihhnathiamna an siam chu hlih a nih tur thu a sawi bawk.
Diesel litre khat zela chhiah a lak aṭanga pawisa 50 ngaihnathiamna siam chu a hlip a, petrol litre khata Rs 1.13 ngaihnathiamna a siam chu a hlip bawk. Diesel aṭanga chhiah a lak tur hi a pumpuiah 12.5% aṭangin 13.5% ah a tipung a ni.
Vaihlo leh a kaihhnawih thil aṭanga chhiah a lak 20% chu 27%-ah a tipung bawk a, cement product aṭanga chhiah a lak chu metric tonne khat zelah Rs 20-in a tipung bawk.
Chief Minister chuan chhiah an tihpun aṭangin sorkarin kum khatah revenue vaibelchhe 30.91 a lakluh theih phah dawn a ni, a ti a, Meghalaya Value Added Tax Act tlawhchhana VAT 13.5% aṭanga 14.5%-a an tihpun chuan kum khatah revenue vaibelchhe 25 a lakluh theih phah dawn a ni, a ti.
Meghalaya Chief Minister chuan 13th Finance Commission hnuaiah cheng vaibelchhe 9,842 an hmuh thu sawiin, 14th FC hnuaiah vaibelchhe 27,270 hmuh an beisei thu a sawi bawk. 13th FC aṭanga 14th FC aṭanga sum an hmuh tur punna hi 177 % a ni.