Union cabinet-in LBA kalpuina tur bill pawm
India leh Bangladesh-in Land Boundary Agreement an ziah a taka kalpuina tur, Constitution (119th Amendment Bill), 2013 chu Union Cabinet chuan Thawhlehni khan a pawm.
Constitution Amendment Bill hi nimin khan Rajya Sabha-ah putluh nghal a ni.
LBA-ah hian Assam telh lo tur anga thuthang a awm hnuah Assam Chief Minister Tarun Gogoi chuan tunhnai khan Prime Minister Narendra Modi hnenah lehkha thawnin, Assam chu telh turin an ngen a, Union Cabinet chuan LBA-ah hian Assam a telh leh ta a ni.
Assam Chief Minister chuan Prime Minister Modi chu politics-a hlawkna hmuh tum avanga LBA-a Assam telh tum loah a puh bawk.
LBA hi India leh Bangladesh ram inchuh thubuai chinfelna atana ruahman a ni a, a taka kalpui a nih chuan Bangadesh mite'n India lama, Assam, West Bengal, Tripura leh Meghalaya ram an hun rei tak aṭanga an lo luahsak tawhte chu an nei hlen ang a, India lamin Bangladesh ram an luahsakte pawh an nei hlen ve dawn a ni. He inremna hi Assam-a tlawmngai pawl hrang hrangte chuan Bangladesh laka an ram an hloh theihna turah ngaiin an dodal nasa hle.
All Assam Students’ Union (AASU) leh Assam-a tualṭo party, Asom Gana Parishad (AGP) chuan LBA aṭanga Assam paih a nih loh chuan na taka dodal an tum thu Thawhlehni khan an tarlang a, an lungawi loh lantir nan Chief Minister Gogoi-a'n Prime Minister Modi hnena Assam telh tura a ngenna lehkhathawn copy an hal.
Hetihlai hian Assam sorkar chuan LBA chu kalpui a nih chuan Assam leh Bangladesh ram inchuh, acre 982-a zau aṭangin Assam-in acre 714-a zau a chan theih tur thu a tarlang a, LBA chu kalpui a nih chuan Bangladesh nena ram inchuh thubuai an neih chu chinfel a ni tawh ang, a ti.
LBA hi West Bengal, Tripura leh Meghalaya aṭangin dodalna a awm hriat a ni lo a, mahse Assam chu a dodal nasa ber niin, AASU president Dipanka Nath chuan kum 2011-a UPA sorkarin thuthlung a ziahbelh aṭangin an dodal ṭan tawh thu a sawi.
AASU chuan Assam ram Bangladesh hnena pek chu a pawm ngai lo ang, tiin zirlai pawl hotu, Nath chuan a sawi a, "Sorkarin Bangladesh ramri venhimna chu a ngaipawimawh tak zet a nih chuan ramri hungna siam se la, Assam chu LBA-ah telh suh se," a ti.
Tualṭo party, AGP president Atul Bora pawhin LBA chungchanga BJP leh Congress hmalak dan chu a sawisel bawk a, AGP chuan a tawp thlenga dodal a tum thu a sawi.
LBA chu eng nge ni?
India leh Bangladesh chuan ram inchuh thubuai chinfelna atan leh ram an inluahsakte inthleng hlenna turin kum 1974, May 16 khan Land Boundary Agreement an ziak a, kum 2011 khan UPA sorkara Prime Minister Manmohan Singh leh Bangladesh Prime Minister Sheikh Hasina chuan LBA 1974 hnuaiah hian ram inluahsakte inthlengna atan inremna thuthlung an siambelh leh a, he inremna thuthlung hi central-a NDA sorkar chuan a taka kalpui tumin constitution amend a tum a ni.
LBA hnuaiah eng inremna awm?
Bangladesh ram acre 17,000-a zau, hmun 111-ah India mite an cheng a, India ram acre 7,110-a zau, hmun 51-ah Bangladesh mite an cheng bawk. Heng ram inluahsakna hmunah hian India leh Bangladesh mi 51,549 an awm a, heng zinga mi 37,334 hi India mi Bangladesh ram luahtute an ni. Heng ram luahtute hian an awmna hmun ngaia awm an duh vang leh sawnchhuah an duh loh avangin an ram luahte hi inthleng an tum a ni.
LBA 1974 hnuah eng nge thleng?
Kum 1974-a LBA chu kum 40 dawn tihpuitlin loha a awm hnuah pawh India chuan a taka kalpuina atan ruahmanna a siam lo a, hetihlai hian Bangladesh chu a inpeih tawh thung. Prime Minister hlui Manmohan Singh-a kaihhruai UPA sorkar chuan kum 2011 khan Bangladesh sorkar chu inremna thuthlung a siampui leh a, he inremna hi 2011 Protocol tia sawi a ni bawk.
UPA sorkar chuan Constitution amendment bill putluh tum mah se BJP, Trinamool Congress leh Asom Gana Parishad chuan nasa takin an dodal nghal a, Rajya Sabha-a eptu hruaitu hlui, BJP MP Arun Jaitley chuan India ram bung te chu India danpuiin a humhalh a nih vangin danpui siamṭha a, India ram bung ṭhenkhat Bangladesh kuta hlan theih a ni lo, a ti.
LBA chu engtin nge mipuite'n an hlawkpui ang?
Bangladesh ram luahtu, India mite hian sorkar hamṭhatna leh facility engmah an dawng thei lo a, LBA kalpui a nih a, ram inthleng a nih chuan he harsatna hi a sutkian theih a ni. Hetihlai hian India chuan a ram square kilometre 40-a zau a hloh theih dawn a, mahse ramri venhimnaa harsatna awmte chinfel a awlsam phah dawn thung.
BJP sorkarin a ṭanhmun a thlak em?
Kum 2011-a UPA sorkarin LBA hnuaia inremna thuthlung a siambelh hnua constitution amendment bill putluh a tum lai khan BJP chu a dodal nasa ber a ni a, mahse Prime Minister Modi chuan kum 2014 Lok Sabha inthlana dawna Assam-a campaign rally a neih ṭumin, LBA chu kalpui a nih tur thu a tiam a, LBA chuan Bangladesh mi India-a a ruka pemlutte a dang thei dawn a ni, a ti. "LBA chu Assam mipuite harsatna sutkianna tur a ni a, Assam tana chhiatna tur a ni lo a, leilung fate himna tur a ni," a ti.
LBA hi Assam mipuite'n nasa taka an dodal avang leh nakkuma Assam assembly inthlan neih a nih dawn avangin BJP kaihhruai NDA sorkar chuan LBA-ah Assam a telh dawn lo tih thuthang tun hnaiah a awm a, mahse Chief Minister Gogoi chuan BJP chu politics-a hamṭhatna atana LBA hman tumah puhin, Assam telh turin a ngen leh a, Assam mipuite dodalna karah NDA sorkar chuan Assam a telh leh ta a ni.