Citizenship (Amendment) Bill 2016
Assam Chief Minister hlui Tarun Gogoi chuan Lok Sabha-in Thawhlehni-a Citizenship (Amendment) Bill, 2016 a pass chu na taka sawiselin, Bharatiya Janata Party (BJP) sorkar chu Assam leh hmarchhak state te tihchhiat vek tumah a puh. Gogo chuan BJP chu sakhuanna hmanga ram kalphung - hmun hniha ṭhendarhah a puh bawk.
Tarun Gogoi chuan Citizenship Bill pawmni, Thawhlehni kha Assam leh rampum tana "Black Day" a nih thu sawiin, BJP kaihhruai sorkar chuan mipuite chu Hindu leh Muslim-ah a ṭhendarh a ni, a ti. Jinnah-a policy - ram ṭhendarh politics kha BJP hian an pawm niin a sawi bawk.
Bill pass thar chuan Assam culture, heritage leh an kalphung, hunrei tak ata tawh an chhawmnun chu dinhmun hlauhawm takah a awmtir tih a sawi bawk. Assam Accord chu kum ruk chhung zet buai hnuah leh nunna chan phah mi 855 zet an awm hnuah ziah a nih thu sawiin, Congress mite ngei pawh a tuartu zingah an tel tih a sawi.
Gogoi chuan Assam Accord chuan March 24, 1971 hnulama dan loa Assama lutte chu ramdang mi-ah chhiar an ni tih a tichiang hle tih sawiin, ramdang mite chu an sakhuana avanga thliar tur an ni lo, a ti. India ram chu secular ram a nih thu sawiin, Constitution-a Premable-ah pawh chiang takin a inziak a ni, a ti bawk.
BJP MLA leh MP-te pawhin Constitution behchhanin thu an tiam tih sawiin, sakhuana behchhana bill an pawm hmang hian an thutiam chu an bawhchhia tih a sawi.
CM hlui chuan BJP chu sakhuana avanga India ram ṭhendarhtu Jinnah nen enge an danglamna? tiin zawhna a siam bawk. Hmarchhak leh rampum tana channa a thlen dawn tih a sawi a, hetianga thil a kal reng a nih chuan Assam chu rambuai a ni reng dawn niin a sawi bawk.
Congress hruaitu hlun Gogoi chuan Bill chu "jumla" tia sawiin, Bengali ṭawng hmangte vote beiseinna mai a nih thu a sawi. Assam Accord clause 6 kalpui dan tur chungchang ngaihtuah tur high-level committee sorkar laipuiin a din chu sawisel bawkin, Assam Accord-ah khan Constitutional, legislative leh administrative humhimna thu a inziah vek tawh bakah, Assam mipuite cultural, social, linguistic identity leh heritage-te chu venhim bakah chawisan zel a nih dawn thu te pawh a inziak sa vek a ni, a ti.
Gogoi chuan Assam Finance Minister Himanta Biswa Sarma chu mipuite kawng dik loa hruaiah puh bawkin, Citizenship Bill pass a nih loh chuan Assam chuan Jinnah kawng a zawh dawn nia a sawi chu mipuite hruai dik lohna lian tak a ni, a ti.
National Register of Citizens (NRC) office khar mai rawtin NRC update chu Assam Accord peng pakhat a nih laiin, tunah chuan NRC chu lehkhachhia mai a nih tawh thu leh hlutna nei tawh lo niin a sawi bawk.
Assam CM Sarbananda Sonowal pawh bei zuiin, Zirtawpni liamtaa Prime Minister Narendra Modi-a'n Silchar-a Citizenship Bill Parliament-ah pass a nih thuai dawn tih thu a sawi laia kut a ben aṭang khan, Assam chief minister a ni tawh lo tih a hriatchhuah thu leh PM 'puppet' chief minister a nih tih a hriatchhuah thu a sawi a ni.
BJP chu Bangladesh party an ni tawh tih sawiin, All Assam Students Union-te hmalakna chu a pawimawh tawh hle tih a sawi a, nasa taka bill an dodal avangin fak an phu tih a sawi.
Gogoi chuan dodalna chu a ralmuang zawnga kalpui zel a ṭul thu sawiin, Assam leh a mipuite venhimna atan chuan jail bharo movement chu kalpui zel a ngai tih a sawi. Sorkar laipuia hruaitu lawk - Narendra Modi, Sarbananda Sonowal leh Minister Chandra Mohan Patowary-te chu mi hlauhawm tak an nih thu leh Assam tihchhiat tumtu an nih thu a sawi a ni.
Assam: Dibrugarh University-in tiam chin awm loin class boycott
Sawiselna leh dodalna nasa tak karah Thawhlehni khan Citizenship (Amendment) Bill, 2016 chu Lok Sabha-ah pawm a ni a, hmun hrang hrangah lungawilohna lantir chhunzawm zel a la ni. Zirna in lamah pawh nghawng a nei lian chho zel bawk.
Assam-a Dibrugarh University chuan Bill pass a nih duh lohna lantir nan Nilani aṭang khan tiam chin awm loin class an boycott a, anni bakah hian Cotton college chuan a hma niin class an boycott thu an lo puang tawh bawk.
Dibrugarh University Students’ Union President Bidyut Gogoi chuan Citizenship (Amendment) Bill, 2016 pass a ni chu Assam mipuite tan chuan thil hnawksak tak a nih thu a sawi. Hemi a nih avang hian Dibrugarh University students te pawhin Bill dodal hi a pawimawh kan ti a ni, a ti. An culture, an ram dan leh an economy-te chu tihchhiat theih a ni tih an hriat avangin tiam chin awm loin class an boycott dawn tih sawiin sorkar laipui Minister tu pawhin tlawh tum dawn mah se an dang tlat dawn tih an sawi. Sorkar laipui chuan hremna lekkhawh tum mah se university zirlaite chu an dinna ngaiah an ding tlat dawn tih sawiin, Bill chu hnawl a nih hma chu an thusawiah an ding tlat dawn tih a sawi bawk.
Bidyut Gogoi chuan an hmalakna hi zirtirtute pawhin an thlawp tih sawiin ziak ngeia thu dahin Bill chu an dodal tih a sawi a, dodalna hrang hrangte chu a hlawhtling tawk lo nia an ngaih avangin state chhunga university zawng zawng chu Bill dodal tura ke pen chhuak tura an ngen thu a sawi bawk.
Manipur CM-in mipuite chiai lo turin a chah
Manipur Chief Minister N. Biren Singh chuan Nilaini khan mipuite chu Citizenship (Amendment) Bill, 2016 avanga chiai lo tura chahin, state sorkar chu sorkar laipui thupek anga an kal kher a ṭul lo niin a sawi.
Biren Singh chuan Bill chungchang chu cabinet meeting hnuhnung berah pawh an ngaihtua tih sawiin, an la ngaihtuah chhunzawm dawn tih a sawi. State mipuite duh dan kalh zawngin state sorkar chuan hma an la dawn lo tih a sawi bawk.
Congress MLA N. Loken pawhin an party chuan Bill dodalna lantir an la tum tih a sawi ve mek bawk.
Citizenship Bill dodaltu zingah hian AMSU, Manipuri Students Federation, Democratic Students Alliance of Manipur leh All Naga Students Association Manipur-te pawh an tel a, anni hian NESO hmalakna an thlawp bakah thlawp chhunzawm zel an la tum bawk.
Meghalaya NGO-te'n tharum thawhna dem
North East Student Organization-te kaihhruaina hnuaiah Thawhlehni khan hmarchhak pumah Citizenship (Amendmend) Bill, 2016 dodalna lantirin bandh huaihawt a ni a, hmun ṭhenkhatah chuan tharum thawhnate pawh a chhuak zui bawk.
Bill dodaltute lakah hmun ṭhenkhatah chuan tharum thawhna a thleng nia tarlan a ni a, hei hi Meghalaya-a Non-Governmental Organisation (NGO) ṭhenkhat chuan an duh loin an dem hle tih an sawi.
Association of Democracy and Empowerment (ADE), Garo Hills-te chuan Assam leh Tripura hmun ṭhenkhata Citizenship Bill dodaltute laka tharum thawhna a thleng chu an dem tih an sawi a ni. ADE president, Dalseng B ChMomin chuan tharum thawhna thleng chu pawi an tih thu sawiin thi leh hliam an awm nia report awmte chu pawi an tih thu a sawi. Sorkar laipui chuan hmarchhak mite hlutna leh duhdan an ngaipawimawh lo hle nia an hriat thu sawiin, dodalna nasa tak hnuaiah pawh democracy kalphung lo takin an pawm tho niin an sawi bawk.
Hmarchhak mipuite chuan Prime Minister leh BJP chu ring hle mah se anni chuan an phatsan ta niin a sawi. ADE Chuan Modi sorkar chuan Bill a pawm hmang hian Assam leh hmarchhak mipuite rilru an tina hle tih sawiin an hnam kalphung, an ṭawng leh an tihdan phungteah thil hnawk tak an siamsak tih an sawi a ni.
NESO member Khasi Student Union (KSU)-te pawhin Tripura-a police-te chet dan an dem thu an sawi ve bawk a, Achik Youth Welfare Organization (AYWO)-te pawhin Thawhlehnia-a sawiselna nasa tak kara Lok Sabha-in Citizenship (Amendment) Bill, 2016 a pass chu inthliarhranna a nih thu sawiin, Narendra Modi leh NDA sorkarin mimal rolrel duhna rilru an nei tih a tilang tih an sawi.
AYWO general secretary, Sengbath Marak chuan hmarchhak mipuite duhdan pelin an kal tih sawiin, BJP leh an thurualpuite chuan an politics hamṭhatna chiah an ngaihtuah tih an tihchianna a ni tih a sawi.
West Tripura-ah curfew puan chhunzawm
Thawhlehnia hmarchhak puma bandh huaihawt vanga buaina chhuak kal zelah Nilaini pawh khan West Tripura hmun ṭhenkhatah chuan curfew an la puan chhunzawm.
West Tripura-a buaina chhuakah hian TSR silai hmehpuahah mi parukin hliam na tak an tuar a, damdawi inah enkawl an ni.
Sub-Divisional Police Officer Prankrishna Das chuan buaina chhuak avang hian West Tripura district-a Madhabbari leh Dasharambari area chu Thawhlehni zan khan an dap nghal tih sawiin, silai leh chempuite an man tih an sawi a, tunah chuan boruak an bengdai tawh tih a sawi.
Police-te chuan mi pathum lakah FIR thehluh a nih thu sawiin, man an la neih loh thu an sawi thung.