Hmarchhakah rannung hlauhawm tak hmu ICAR scientist-ten fimkhur turin mipui chah

Indian Council of Agri­cultural Research (ICAR) Manipur Centre chuan thuchhuah siamin hmarchhakah tropical leh subtropical North America-a awm ṭhin, thlai eichhe ṭhin rannung hlauhawm tak hmuh a nih thu an tarlang.

He rannung hi Fall Armyworm (Spodoptera frugiperda) tih a ni a, Manipur state khawpui Imphal daifema awm, ICAR Manipur Centre chuan an maize research farm-ah an hmu tih an sawi. Chandel district-a Chandonpokpi thingtlang khuaa farm-ah pawh hmuh a nih thu an sawi bawk.

Scientist (Entomo­logy) Dr Arati Ningom­bam chuan thla hmasa aṭang khan hmarchhakah Fall Armyworm hi a awm tih an hriat tawh thu sawiin, uluk taka an chhuizui hnuah thuchhuah an siam ta tih a sawi. Nagaland, Mizoram leh Tripura-ah pawh hmuh a nih thu report a awm bawk a ni.

India ram bikah chuan nikum May thlaah khan a vawikhat nan Karnataka-ah hmuh a ni a, ramchhung hmun hrang hrangah a darh zui nia tarlan a ni. Kumin kumtir lamah khan Chhattisgarh lamah pawh hmuh tur a awm tih an tarlang. 

Heng rannungte hi kum 2015 thleng kha chuan America-ah bak hmuh an ni ngai lo a, mahse 2017 khan Africa lamah hmuh an ni ṭan tawh a ni. Dr Arati chuan heng rannungte hi zan khatah km 100-a thuite an thlawk thei tih sawiin, hun reilote chhungin thlai tam tak an eichhe thei tih a sawi bawk. 

Hemi a nih avang hian ICAR scientist-te chuan mipuite chu fimkhur tura chahin, rannung thahna hlo pangngai hmang loa mithiamten hmang tura an rawnte chauh hmang turin thlai chingtute chu an chah bawk a ni.