Sorkar laipuiin Naga helpawl 3 nena inkahhai pawtsei

Sorkar laipui chuan Naga helpawl pathum nena inkahhai a puan chu kum khat dang a pawtsei.

Thawhṭanni khan ministry of home affairs chuan thuchhuah siamin, sorkar laipui chuan inremna hi National Socialist Council of Nagaland/NK (NSCN/NK), National Socialist Council of Nagaland/Reformation (NSCN/R) leh National Socialist Council of Nagaland/K-Khango (NSCN/K-Khango)-te a siampui tih a sawi.

NSCN/NK leh NSCN/R nena inkahhai puan hi nakkum April 27 thleng atan pawhsei a ni a, NSCN/K-Khango nena inremna hi nakkum April 17 thleng atan pawhsei a nih tih ministry thuchhuah chuan a tarlang. Inremna pawhseina hi Thawhṭanni khan an ziah a ni.

Helpawl pathumte hi NSCN-IM leh NSCN-K aṭanga chhuakte an ni. Kum 1997 khan sorkar laipui chuan NSCN-IM hi inkahhai a lo puanpui tawh a, inremna kawng zawngin inbiakna an nei mek a ni. Kum 2015, August 3 khan prime minister Narendra Modi hriatpuinain NSCN-IM hian Naga buaina chinfelna atan Framework Agreement a lo ziak tawh bawk.

Framework Agreement hi kum 18 chhung, NSCN-IM leh sorkar laipui aiawhten ṭum 80 chuang inbiakna an neih hnuah an siam a ni. Hetih lai hian inremna tluantling siamna tura inbiakna an neihah, NSCN-IM lamin Naga flag leh constitution hran siam an phut chungchangah inremna an la siam thei lo a ni. Sorkar laipui lam chuan he an thil phut hi an pawm thei lo a ni.

NSCN-K hian kum 2001 khan sorkar laipui chu inkahhai a lo puan pui tawh bawk a, mahse an inremna siam hi an pawl chairman, SS Khaplang dam laiin kum 2015 khan an titawp a ni. Mahse nikum December thla khan Niki Sumi kaihhruaina hnuaiah NSCN-K hian inkahhai hi an puang leh a, inbiakna neihpui turin sorkar laipui an sawm bawk. Sumi hi kum 2015-a Manipur-a Indian Army sipai 18 thahnaa mawhphurtu berah puh niin, National Investigation Agency chuan a lu manah Rs nuai 10 a phal a ni.