Assam : NRC list-a tel lote telh leh an ni dawn : Rajnath Singh

Union Home Minister Rajnath Singh chuan Ningani khan Lok Sabha inkhawmah Assam-a National Register of Citizens (NRC) kalpui mek chung­chang a sawichhuak a, list tihchhuah hmasaka hming lang lo, India khua leh tui ni site chu telh leh an nih tur thu a sawi.

Rajnath Singh hian Trinamool Congress MP Saugata Roy-a'n Bengali mite he list-ah hian telh an ni ve lo nia a puhna chu chhangletin, tute emaw paihchhuah nana tih a nih loh thu a sawi a ni. Roy hian zero hour-ah NRC chu Assam aṭanga Bengali-te paihchhuahna hmanrua a ni tiin a sawi a, mahse hei hi Rajnath Singh chuan thu belhchian dawl lo a nih thu sawiin, hming telh hmaih an awm a nih pawhin, list thar tihchhuah a nih leh hunah chuan telh an ni ngei tawh ang, a ti.

Home Minsiter Rajnath Singh chuan NRC-ah hian mi vaibelchhe 1.9 ziahluh an nih tawh thu sawiin, report aṭanga a lan dan chuan mi vaibelchhe 3.9 vel chu an hming ziahluh tum a ni, a ti. Hming ziahluh tum hi chhungkaw nuai 68.27 vel an nih thu a sawi bawk. NRC Draft list hmasa ber hi Deceember 31 zan khan tihchhuah a ni a, hetah hian mi pawimawh tak tak hming a tel loh avangin mi tam tak chuan an sawisel a ni. MP leh MLAhlui eng emaw zat telh a nih lo laiin, United Liberation Front of Assam (ULFA) hruiatu Paresh Baruah hming a tel thung a, hemi avang hian sawiselna leh doidalna pawh hi a nasa hle a ni.

Communist Party of India- Marxist (CPI-M) pawhin NRC hi an sawisel nasa hle a, ṭawng hrang hmang, hnam tlem zawkte umchhuahna hmanrua niin an lo sawi ve mek bawk. CPI-M te chuan Assam chhunga ṭawng hrang hrang hmang, a bik takin Bengali-te bitum bikah NRC buaipuitute chu a puh.

CPI-M thuchhuah chuan NRC chu Constitution ṭanchhana kalpui tur a nih thu leh, RSS-BJP-te rilrua a thawh anga kalpui mai chi a nih loh thu an tarlang a ni. BJP sorkar chu sakhua leh ṭawng hmanga midang thliar hrangah puhin, Assam mi leh sate uchauk taka duhsak leh, Prime Minister Narendra Modi pawh inthlana hnehna a chan theih nana vote bank politics hmangah an puh bawk.

CPI-M hruaitu Mohammed Salim chuan Delhi-a reporter te hnenah Prime Minister chu he thilah hian a bultumtu ber niin a sawi. Salim chuan Assam inthlan dawna a campaign lai khan PM hian dan loa state chhunga awm zawng zawng hawhchhuah an nih tur thu a sawi lai a, Bengali ṭawng hmangte chu Bangladesh mi vek an nih an rin bawk avanga NRC-ah pawh hian Bengali mite chu bitum bikah a puh. Salim chuan Bengali ṭawng hmangte chu Bangladesh mi vek an nih loh thu sawiin, Bengali chu West Bengal ṭawng a ni. Tripura, Assam leh Maharashtra-ah pawh Bengali tam tak an awm niin a sawi. Prime Minister Narendra Modi chu Assam Accord zirchiang tur leh Constitution behchhana hma la turin a ngen bawk.

Arunachal sorkarin ramri veng uluk:
Assam-ah NRC kalpui a nih avang hian a ṭhen­awm state Aruna­chal Pradesh sorkar pawhin a ramri venhim hna a kalpui uluk hle. Arunachal Director General od Police (DGP) chuan dan loa ramria lut awm thut thei lakah venhimna uluk zawka kalpui a ni, a ti. Chief Minister Pema Khandu leh DGP te chuan hemi chungchangah hian Ningani khan inkawmna neiin, NRC avanga an state chhunga a ruka lut awm thut thei laka venhimna kalpui dan tur an sawi dun a ni.

Chief Minister Khandu chuan uluk taka ramri venghim turin DGP chu a chah a, DGP pawhin district tina SP-te hnenah venhimna kalpui uluk a ṭul thu a hrilh tawh thu a sawi ve bawk. DGP chuan hna ṭha taka kalpui a nih thu a sawi bawk.

Manipur sorkar a fimkhur:
NRC kalpui chungchanga buaina a awm mek avang hian Manipur sorkar pawh a fimkhur hle a, police-te chu an state chhunga dan lo a lut awm thei lakah venhimna khauh zawka kalpui tura ngen an ni. Police-te chuan Assam aṭanga dan loa mipui an luh huk lohna turin venhimna hi an kalpui uluk hle tih an sawi. Director General of Police L.M. Khaute chuan Assam-Manipur border-ah venhimna khauh zawka kalpui a nih thu sawiin, NRC list-a hming chuang ve loten an state chu tlanchhiat nana an hman loh nan chhun zan zawma duty an insiam thu a sawi ve bawk.

Manipur Chief Minister N. Biren Singh pawhin police leh paramilitary force-te chu Jiribam district-ah dah an nih thu a sawi. Jiribam-ah hian Police te chuan mau hmanga siam lei paruk an tichhe tawh a, heng leite hi Jiri lui kan nana siam a ni a, lei hmang hian a ruka Assam aṭanga lut an awm a hlauh­thawnawm niin an sawi.

Mao gate-ah pawh khauh zawka venhimna kalpui turin mi eng emaw zah dah an ni bawk a, Manipur, Assam leh Nagaland zawmtu National Highway-2 aṭang hian mi tam tak an luh theih thu police-te chuan an sawi bawk. Assam-Tamenglong highway-ah pawh police dah an ni a, Ukhrul district-a Jessami-ah pawh police dah an ni bawk. Jiribam-ah hian mi ṭhenkhat voter ID lem hmang man an awm tawh niin thuneitu lam chuan an tarlang bawk.