Nagaland Assembly inthlanna neih turah buaina tam
February 27-a neih tura ruahman, Nagaland Assembly inthlanna neih tur chungchangah buaina a tam hle a, Thawhṭanni-a party hrang hrangin inthlan boycott tura thutlukna an siam leh nomination file lo tura thutlukna an siam aṭangin Thawhlehni khan Bharata Janata party (BJP) chu a inhnukdawk.
Thawhṭannia joint declaration tihchhuah hi party 11 siam niin BJP leh NPF-te pawh an tel a ni. Mahse Union Minister Kiren Rijiju pawhin inthlan tur chu ram danpui hnuaia awm a nih anga tih danglam theih a nih loh thu a sawi. Hetih lai hian Congress chuan BJP leh rorel lai Naga People's Front (NPF) chu a dem thu a lo chhakchhuak ve bawk.
BJP in political party dang phatsan?
Thawhṭannia party hrang hrang ten inthlan boycott thura thutlukna an siam tuk lawk, Thawhlehni khan BJP chuan an thutlukna siam aṭangin an inhnukdawk tih thuchhuah an siam.
BJP chuan sorkar laipui lama an hotute kutah an awm chhuanlamin party dang te nena thlutlukna an siam lak aṭangin an inthiarfihlim tih an tarlang. Joint declaration-a hming ziaktu pawh state executive council member Kheto Semaparty an suspend nghal bawk.
State BJP hruaitu Visasolie Lhoungu chuan Kheto chu meeting-a tel tura a tih thu sawiin joint declaration-a hming ziak tur erawh chuan a ti lo niin a sawi. Lhoungu chuan an party aiawha mi pahnih meeting-a tel tura an tirh thu leh election chungchanga thutlukna siam a ngai a nih chuan central lama hotute rawn tura an tih thu a sawi.
Kheto hian central lama hotute rawn loa ama thua thutlukna a siam avang hian an susnpend ta niin a sawi.
BJP chuan Naga politics buaina chu chinfel vat an duh thu a sawi a, mahse assembly inthlan chu thil dang daih a nih thu sawiin inthlan chungchanga thutlukna siam tur chuan central lama an hotute an ngaihchan thu a sawi.
Lhoungu chuan Core Committee of the Nagaland Tribal Hohos and Civil Organisations (CCNTHCO) leh sorkar laipui lamin inthlan chungchanga inbiakna an neih hunah chauh thutlukna an siam dawn niin a sawi bawk.
Kiren Rijiju thukhawchang
Nagaland BJP election-in-charge, Union Minister Kiren Rijiju chuan inthlan chu ram danpui, Constitution hnuaia awm a nih thu sawiin, sorkar laipui chu Constitution hnuaia awm a nih thu Thawhlehni khan a lo sawi ve bawk.
Union Minister of State for Home chuan a twitter-ah a hun pangngaia inthlan neih chu ram danpuiin a phut dan a ni a, sorkar laipui chu constitution hian a phuar tlat a ni, tiin a ziak.
Thawhṭannia Naga political party hrang hrang leh CCNTHCO-ten joint declaration an siam chungchanga thuchhuah a siamah buaina chinfel chungchanga Naga tribal pawl-te chu a thlawp thu a sawi a, mahse election boycott chu buaina chinfelna a ni lo a ni, a ti.
Rijiju chuan Prime Minster Narendra Modfi thutlukna siam turah rinna nghah ngam a ṭul thu a sawi a, sorkar laipui pawhin Naga buaina rei tak chinfel loha awm tawh chu a ngaih pawimawh takzet thu a sawi. Ralmuang taka inthlanna neih chuan remna zawnga inbiakna neih kawngah pawh kawngro a sut ngei a rin thu a sawi bawk.
Kiren Rijiju leh BJP national secretary in-charge of North East Ram Madhav-te hi inthlan huna seat insem dan tur chungchang NPF nena sawifel turin Thawhṭanni khan Nagaland-ah hian an zin a ni.
NPF leh BJP-te'n mipui bum tawh suh se : Nagaland Congress
Nagaland Pradesh Congress Committee (NPCC) chuan NPF leh BJP-te chu rinawm lo taka thiltiah puhin Naga society ṭhen darh vek tumah an puh.
NPCC chuan NPF leh BJP-te chu mipuite duhdan thlawp ang taka lan tum, seat inṭawma inthlanna hnehna an chan theih nana hma la reng tho si an nih thu an thuchhuah siamah an tarlang.
An thuchhuah siamah chuan heng party-te hian mipuite duhdan an ngai pawimawh tak tak lo tih an sawi a, Naga buaina chinfel duh tak tak chu ni se ṭawngkam ringawt ni loin an theihna zawng zawng nen an bei ngei ang, an ti. Civil society-ten an sawmna angin an party aiawh tur tir mah se hmun dangah campaign an kalpui reng tho tih an sawi a, candidate tur an puanchhuah tho chuan an thil tum dik tak a tichiang hle niin an sawi.
NPCC chuan BJP leh NPF-te chuan inthlanna kaltlangpui tho an tum tih an sawi a, mipuite ngaihdan engahmah an ngai lo niin an sawi bawk. BJP-tan phei chuan Nagaland-a rorel chu a hlu hle dawn nia sawiin, Kristian tamna rama hnehna chan chu an tan intihtheihna tham a ni dawn a ni, an ti. Congress chuan BJP leh NPF in mipuite duhdan palzam mah se an state mipuite tan an din tlat dawn thu an sawi.
NPF MLA 10 bang
Hetih lai hian Nagaland NPF MLA 10 laiin Thawhlehni khan an ban thu an puang.
Heng MLA bang te hi Parliamentary Affairs Minister hlui Tokheho Yepthomi, Roads and Bridges Minister hlui Neikiesalie Nicky Kire, Environment Minister hlui Neiba Kronu, S. Pangnyu Phom, Zhaleo Rio, Deo Nukhu, C. M. Chang, Pohwang Konyak, Namri Nchang leh Neiba Kronu-te an ni.
Yepthomi chuan Naga civil society-te'n an duh anga inthlan hmaa buaina chinfel an duh vanga bang an nih thu a sawi a, MLA an nihna aṭanga an ban thu leh NPF member an nihna aṭang pawhin an ban thu a sawi.
Tun thla tir khan MLA an nihna aṭangin midang pali an lo bang tawh bawk a, hetiang a nih takah chuan Assembly member 60 zinga 46 chiah an awm tawh a ni.
Nagaland buaina chinfelna zawnga inbiakna kal mek tihṭhuanawp hlauh vangin Naga pressure group hrang hrang-te chuan Prime Minister hnenah inthlan thulh rih a nih theih nan Memorandum an lo thehlut tawh a, hemi hnu lawk hian Election Commission lamin inthlanna hi a hun pangngaiah neih a ni dawn tho tih a puang a ni. Hei vang hian Thawhṭanni khan Naga Civil society-te leh political party 11-te chuan joint declaration siamin inthlan hi boycott a nih dawn thu an tarlang. He meeting-ah hian NSCN-IM pawh an tel a ni. Naga buaina chinfel a nih theih nan 1997 aṭang khan NSCN-IM leh sorkar laipui hian vawi tam tak inbiakna an lo kalpui tawh a ni.