Manipur Poll : Vawiinah inthlan thawh khatna nei dawn

Manipur assembly election 2017 thawh khatna chu constituency 38-ah vawiin hian neih a ni dawn a, inthlan thawh hnihna hi March 8-ah neih leh a ni ang.

Assembly election atana campaign theih hun chu nimin khan a tawp a, party hrang hrangte chu inthlan hmachhawn turin an inpeih tawh a ni. A thawh khatna hi Imphal East, Imphal West, Bishnupur, Churachandpur leh Kangpokpi district-ahte neih a ni dawn a, polling station 1643 a awm a ni. Party hrang hrang candidate 168-te chuan constituency 38-ah hnehna chan tumin inthlan hi an hmachhawn ang.

Chief Election Commissioner Vivek Kumar Dewangan chuan polling station zawng zawng hi online leh offline-a cover vek tur a nih thu a sawi. Dewangan chuan, “Polling station chhunga thil thleng zawng zawng hi smartphone hmanga cover vek tur a ni. Thil dik lo thleng a awm a nih chuan rang taka chinfel nghal zel a ni ang" a ti. Vote thlaktute leh political party tinte chu polling station leh a chhehvelah dan kalha che lo tura ngen an nih thu sawion, Election Commission chuan inthlan ṭhat a remti dawn lo niin a sawii bawk.

Hmun hrang hrangah buaina a chhuak
Wangkhei Angom Leikai-a polling station-ah chuan nimin chawhnu khan mi tu tih hriat lohte chuan silai an hmet puak a, thi leh hliam an awm hriat a ni lo. Pawikhawihtute hian Sagolband Moirang Leirak-a Sagolband Development Association office bulah bomb kam an tum nia hriat a ni bawk. BJP Yuva Morcha Manipur Pradesh vice-president M Bali Sharma chu a chenna inah beih a ni a, a thil hlu eng emaw zat laksak a ni.

State khawpui Imphal-a Naga People’s Front (NPF) candidate chenna-in kiangah bomb chak tak tihpuah a ni bawk a, mi pariatin hliam an tuar a ni. Hliam tuar zingah hian hmeichia pahnih an tel a, Shija Hospital-ah dah luh niin, an zinga pakhat chu a dinhmun a ṭha vak lo. Police-te chuan bomb hi Lamphel Police Station huamchhunga NPF candidate K Leisiyo chenna-in kiangah Ningani khan tihpuah a nih thu an sawi a, hliam eng emaw zat an awm bakah, bungrua chhia a awm nual a ni, an ti. Leisiyo hi Kamjong district-a Phungyar constituency-ah NPF ticket-in a ding dawn a ni.

Pawikhawihna thleng hrang hrangte hi eng pawl mahin an tih a nih thu an la chhal lo a, mi man an la awm lo bawk. Boruak a ralmuan loh avang hian Chandel District Magistrate chuan Indo-Myanmar border-ah March 11 thleng curfew a puang a, mipuite chu fimkhur tura chah an ni.

Party manifesto
Senior journalist A Mobi Singh chuan, party lian pahnih Congress leh BJP-te manifesto chungchang a hriat loh thu a sawi. Hei bakah hian BJP leh Congress party candidate zingah mi thar an tam loh thu sawiin, a tam zawk chu mipui nawlpuiin an hriatsa te an nih thu a sawi bawk. Activist Ngachonmi Chamroy pawhin party manifesto aiin national Highway (NH) danchah chungchangin hmun a luah tam zawk niin a sawi a, United Naga Council (UNC)-te'n nikum November 1 aṭanga tiam chin awm loa kawngpui an dang chah chuan boruak a nei lian hle a ni, a ti. Senior advocate Khaidem Mani Singh pawhin, Naga-te'n NH an dan chah chuan nghawng a neih nat thu sawiin, mipui nawlpui nghawng a nih avangin ngaihven a hlawh zual hle a ni, a ti bawk.

Party candidate
Manipur assembly election thawh khatna vawiina neih tur hi, assembly bial 60 zinga bial 38-ah neih a ni dawn a, candidate 167 an awm. Candidate 167 zinga mi 54 chu mi hausa tawntaw, crorepati an ni a, an zingah hian hmeichhe candidate pasarih an awm a ni. Congress leh BJP chuan mi hausa tawntaw 21 ve ve an thehchhuak a, National Peoples Party-ah 5, North East India Development Pary-ah 2 leh NCP candidate zinga 2 chu crorepati an ni. Candidate-te sum neih zat hi chawhrualin mi pakhatin cheng vaibelchhe 1.04 nei ang zel an ni.

Party lian pahnih Congress leh BJP-te chuan candidate an ngah ber a, BJP chuan constituency 38-ah hian candidate an nei kim vek a ni. Hetih lai hian candidate zingah mi pathum te chuan thubuai rip tak an nei mek a, an thubuai neih lai hi tualthah leh inbumna kaihhnawihte a ni hlawm. BJP candidate 38 zingah 4 in thubuai an nei a, Congress candidate 2, Manipur National Democratic Front candidate 1 leh Nationalist Congress Party candidate 1-te chu thubuai nei lai an ni. Candidate 72 te chu kum 25 - 50 inkar an ni a, kum 51-80 inkar mi 95 an awm bawk.

Congress leh BJP inbei tawk
Rorel lai Congress party leh BJP-te chu an inbei tawk hle a, campaign lai pawhin kawng hrang hrangin an inbei nasa hle a ni. BJP tan hian central-a BJP hruaitu lawkte an campaign nasa hle a, an zingah hian Prime Minister Narendra Modi, BJP National President Amith Shah leh minister eng emaw zat an tel a ni. Hetih lai hian Congress pawhin rorelna chang chhunzawm turin theihtawp an chhuah a, central aṭangin All India Congress Committee Vice-President Rahul Gandhi leh hruaitu lawk ṭhenkhatin Manipur an tlawh a ni. Congress Chief Minister Okram Ibobi Singh leh thuihhruaite pawhin campaign an bei ngawrh hle a ni.

Party lian pahnihte hi ṭawngkam na tak takin an inbei a, BJP chuan Congress kaih­hruai sorkar chu dan leh thupek kawnga hlawhchham leh eirukna laka fihlim loah an puh. Heng bakah hian UNC-te'n NH an dan chah mek chungchangah Congress party chu hma la chak tawk lo leh, mipuite harsatna sukiang thei loah an puh bawk. Mipuite chunga tawrhna thleng mek pawi an tih thu an sawi bakah, BJP-in sorkarna an siam a nih chuan, thuneihna an chan aṭanga darkar 24 chhung ngeia NH dan chah tihtawp an tiam.

Congress party chuan PM Narendra Modi-a kaihhruai sorkar chu Manipur-in harsatna a tawh mek sutkian kawngah hma la chak tawk lo niin an puh a, Central-a BJP minister-te chuan awmze nei loin Manipur an tlawh chamchi tih sawiin, sum khawralna mai a nih thu an sawi. Heng bakah hian BJP chuan UNC leh Naga hel, National Socialist Council of Nagaland - Isak-Muivah (NSCN-IM)-te chu Congress sorkar laka hel tura fuihin a thawhpui niin an sawi. Kum 2015-a sorkar laipuiin NSCN-IM-te inremna a ziahpui chungchanga Manipur sorkar hmalakna te chu a ngawihbopui niin an sawi bawk.

Vawiina inthlan thawh khatna neih turah hian BJP chuan constituency 38-ah a chuh vek dawn a, hetih lai hian rorel lai Congress party chuan constituency 37-ah candidate an thehchhuak thung. March 8-ah inthlan thawh hnihna hi neih a ni leh dawn a, March 11-ah vote chhiar a ni ang a, result puan nghal a ni ang.