China-in Arunchal-a hmun thenkhat hming a thlak

China chuan a vawi khatna atan Arunachal Pradesh-a hmun ṭhenkta chu an official name a thlak thu a puang.

China chuan, Tibetan sakhaw puithiam Dalai Lama-a'n Arunachal a tlawh hnuah hmun ṭhenkhat chu an official name thlak a ni a, hei hi China-in AP-ah thuneihna a neih zia tihlanna a ni, a ti. Beijing chuan thuchhuah siamin, AP chu ‘South Tibet’ rambung pakhat a ni a, Tibet hi China sorkar thuhnuaia awm a ni tiin, Arunachal-ah thuneihna a neih thu a tarlang a ni. China Civil Affairs Ministry chuan April 14 khan ‘South Tibet’ huam chhunga hmun paruk hming thlak a nih thu hi a puang a ni. Hmun hming te hi Roman alphabet-a thlak an ni a, chungte chu - Wo’gyainling, Mila Ri, Qoidngarbo Ri, Mainquka, Bmo La leh Namkapub Ri-te an ni.

India-China ramri buai hi km 3,488 zeta thui a ni a, Line of Actual Control (LAC) tih a ni. China chuan Arunachal chu South Tibet ram bung a ni tiin, a ram chinah a chhal a, India sorkar thuhnuaiah a awm thung. India pawhin kum 1962 aṭanga China-in a awp Aksai area chu a ram chinah a chhal ve bawk a ni. Ram pahnihte hian ramri chingfel tur hian inbiakna vawi 19 zet an nei tawh a, tun thlengin inremna a la awm thei lo. Tun hnai khan Tibetan sakhaw puithiam Dalai Lama chuan AP hi tlawhin, India leh China inrina depa awm Tawang a tlawh a, ni li zet hun a hmang a ni. Hei hi China chuan a helh hle a, a tlawh hma aṭangin vaukhanna thu a chhak chhuak a ni.

Dalai Lama-a Tawang-a a cham lai hian China chuan vauna thu chhak chhuak lehin, a ram humhimna turin hma a la dawn tih a sawi a, a tlawh hnu ni rei loteah Arunachal-a hmun paruk hming chu a thlak nghal a ni. Chinese expert-te chuan he thil hi China-in Arunachal chu a ram huamchhunga a nih zia a tarlanna leh, thuneitu a nih a pholanna hmanrua a nih thu an sawi a, AP chu South Tibet huamchhunga awm a ni, tih a tarlang niin an sawi.

Dalai Lama-a'n AP a tlawh ṭum hian Union Minister of State for Home Affairs Kiren Rijiju chuan a ṭawiawm a, China-in India vaukhanna thu a sawite chu a lo chhanglet tawh a ni. Arunachal Chief Minister Pema Khandu pawhin an state chu Tibet ram bung pakhat a nih loh thu leh, India ram chhunga ngeia awm a nih thu a sawi a ni. Chinese Foreign Ministry thupuangtu Lu Kang chuan, Dalai Lama chu politics lama hamṭhatna zawn nana hmang lo turin China chuan India a hriattir tih sawiin, ramri depa awm Tawang a tlawh avanga ram pahnihte inkarah boruak ṭha lo zawk a chhuah theih thu thlengin a lo sawi tawh a ni. Mahse India chuan China vauna avanga a buai loh thu leh, Arunachal chu a thuhnuaia awm a nih thu te, ramri chungchangah a dinna ngaiah a la din reng thu te a sawi a ni. Hei bakah hian Dalai Lama chu ram chhung hmun hrang hrang tlawh tura phalna a pek thu te a lo sawi tawh bawk a ni.