China chet dan duh lohna kawngzawh huaihawt

All Arunachal Pradesh Students’ Union (AAPSU) chuan China-in Arunachal Pradesh-a hmun paruk ngawt mai an hming a thlak chu an dem takzet tih an sawi a, Thawhṭanni khan kawng­zawh an huaihawt.

Kawngzawh hi Akash­deep Ganga aṭanga ṭanin Arunachal khawpui Itanagar-ah an tawp a ni. AAPSU-te chuan thuchhuah siamin, Arunachal Pradesh chu India ram chhunga awm a ni a, a awm reng bawk ang, an ti. South Tibet ram bung pakhat a ni lo a, China thuhnuaia awm a ni lo tih an sawi. China chet dan chu an dem thu te, hmun pawimawh paruk zet China ṭawnga an hming thlak a ni chu an hriatthiam loh thu te an sawi bawk. Kawngzawhte hian China sorkar chetdan an demna thu leh, India khua leh tui dik tak an nih thu te ziakin an tarlang. Chinese Civil Affairs Ministry chuan April 14 khan Arunachal-a hmun parukte hming thlak a nih thu an website-ah an tarlang a ni.

Arunachal Chamber of Commerce and Industries pawhin China-in an state-a hmun ṭhenkhat an hming a thlak sak chu an dem thu an sawi a, “India-in Beijing chu Mumbai tiin thlak sak se, chu nen chuan a danglamna a awm lo a ni" an ti. Arunachal BJP president Tapir Gao chuan, China-in South Tibet ram bung pakhat-a Arunachal a chhiar chu thil awm lo tak leh awmze nei lo mai a ni, a ti. "China-in tihluihnain Tibet chu kum 1959

aṭang­in a awp a, Arunachal Pradesh pawh a thuhnuaia dah a duh a ni. Mahse hei hi thil theih loh hulhual a ni a, India ram chhunga awm a ni. Tibetan sakhaw puithiam Dalai Lam hian khawvel ram hrang hrang a tlawh kual fo a, chutiang bawkin India ram pawh a rawn tlawh ve a ni mai, buaina tur a awm lo", a ti.

BJP hruaitu Gao chuan, China chuan India a ri lo a, India leh Tibet-te chu an inri zawk a ni tiin, kum 1914-a India, British leh China palaiten Shimla-a MacMohan chungchangah inremna an ziahah pawh hei hi chiang takin a lang a ni, a ti. Hemi chungchang hi state Chief Secretary Shakuntala Doley Gamlin pawh a sawipui tawh tih sawiin, External Affairs Ministry chu chak zawka hma la turin an duh tih a sawi. Chief Minister hlui Nabam Tuki pawhin China chet dan a dem thu hi sawiin, "Mi zawng zawngin Arunachal chu India sorkar rorelna hnuaia awm leh a ram chhung ami ngei a ni tih an hria a ni" a ti.

Assam Pradesh Congress Committee (APCC) president Takam Sanjoy chuan, China chetdan chuan mipuite rilru a tina takzet a, engtikawng mahin pawmzam theih a ni lo. Arunachal mipuite chuan ram chhung mipuite nen inzawmna ṭha an nei a, hei hi China chuan hria se la, a ram bung pakhatah lo ngai tawh suh se tiin a sawi. Hmun ṭhenkhat hming thlak ni mah se, state mipuite chuan an pawm chuang lo a ni, a ti. All Arunachal Pradesh Students’ Union (AAPSU)-te hmalakna chu a thlawp thu sawiin, sorkar laipui chu chak zawka hma la tura a duh thu a sawi bawk. AAPSU president Hawa Bagang chuan China chetdan duh lohna lantirin hma an la zel dawn tih sawiin, hetiang thil hi a thlen tawh lohna turin sorkar laipui chu hma la turin an duh tih a sawi. Arunachal Chamber of Commerce and Industries president Tchi Lala leh general secretary Tarh Nachung-te chu China chetdan duh lo langsar zingah an tel.

Jawaharlal Nehru University-a Chinese professor Srikanth Kondapalli chuan, "China-in Arunachal-a hmun parukte hming an ṭawnga a thlak sak hi Dalai Lama leh Tibet nena inzawmna nei vek a nih thu a lo sawi tawh a, hei hi India sorkarin Dalai Lama-a'n Tawang monastery a tlawh a phalsak duh lohna lantirna leh chhan letna a nih thu a sawi. Tibetan sakhaw puithiam Dalai Lama chuan April thla tir lam khan AP-a tlawh a, Tawang-ah ni li a cham a ni. Hei hi China chuan thil pawmzam mai theih a nih loh thu leh, ram pahnihte inlaichinna tichhe thei niin a sawi. Dalai Lama-a'n Tawang a chhuahsan hnu hian China chuan Arunachal-a hmun paruk zet chu an hming a thlak a, hei hian Arunachal chu Tibet rambung pakhat a nih zia a pho lang niin a sawi. Tibet hi China rorelna hnuaia awm a ni.