Modi-a'n hmarchhaka Tuilian tuarte ṭanpui nan vbch 2,000 pek remti
Prime Minister Narendra Modi chuan hmarchhak state-a tuilian tuarte chhawmdawlna turin cheng vaibelchhe 2,000 pek a nih tur thu Thawhlehni khan a puang.
Prime Minister hian Thawhlehni khan tun hnaia chhiatna hrang hrang thlenna state - Assam, Arunachal Pradesh, Nagaland leh Manipur chief minister-te chu high level meeting a neihpui a, meeting zawh hnu hian ṭanpuina sum pek chhuah zat tur hi puan a ni. Heng sumte hi ruahsur nasa tak avanga chhiat tawkte chhawmdawlna tur te, tuilian leh leiminin kawngpui a tihchhiat
siamṭhatna tur te, infrustructure din thar lehna tur te, thlai chingtu ṭanpuina tur te leh, in leh lo chante chhawmdawlna atan hman a ni ang. Assam finance minister Himanta Biswa Sarma chuan Prime Minister hian tuna tuilian la tuar mekte chhawmdawlna turin cheng vaibelchhe 250 a pek thu a sawi bawk.
PM Modi hian Assam, Arunachal Pradesh, Manipur leh Nagaland sorkar aiawhte chu a mal malin meeting a neihpui a, an harsatna tawh hrang hrangte a sawipui a ni. He hunah hian Mizoram chief minister chu a tel ve theih loh avangin Mizoram sorkar chuan prime minister hnenah hian memorundum a thehlut a, chhiatna hrang hrang thleng report a thehlut a ni. Ruahman dan chuan, infrastructure sector bik cheiṭhat lehna turin cheng vaibelchhe 1,200 hman a ni ang a, building, inkalpawhna kawngpui leh lei chim chei ṭhatna te a huam ang. Assam-a lui lian ber leh, tuilian thlentu ber Brahmaputra sawngbawlna turin cheng vaibelchhe 400 ruahman a ni a, tuilian venna turin kawng hrang hranga sawngbawl a ni ang. Arunachal Pradesh, Nagaland, Manipur leh Mizoram-te chuan sum te hi harsatna an tawh nasat dan azirin an insem bawk dawn a ni.
Sorkar laipui chuan Assam sorkar hnenah State Disaster Response Fund (SDRF)
aṭangin ṭanpuina sum cheng vaibelchhe 600 pek a lo remti tawh a, vaibelchhe 345 pek chhuah tawh niin, a bang la awm pawh pek chhuah leh thuai tum a nih thu a tarlang. Hei bakah hian tuilian ven dan tur zirchianna neihna turin cheng vaibelchhe 10 pek a remti bawk. Sorkar laipui chuan tuilian avanga nunnna chan chhungte hnenah cheng nuai hnih ṭheuh pek an nih tur thu a lo sawi tawh a, hliam tuarte pawh an inenkawlna tur cheng 50,000 ṭheuh pek a remti a ni. Heng sumte hi Prime Minister National Relief Fund (PMNRF) aṭanga pek a ni ang.
Hmarchhak hi India ram zau zawng 8% chauh a ni a, hetih lai hian India-in tui thianghlim a hmuh zawng zawng hmun thuma ṭhena hmun khat hi hmarchhak aṭanga a lak a ni. Hmarchhak hi ram mipuite tui chawkluhna pawimawh tak a nih avangin, sorkar laipui chuan hmarchhak state sorkar aiawh te leh union ministry aiawhte telna High Level Committee a din dawn a, anni hian tui hna humhalh kawngah hma an la dawn bawk.
State hrang hranga harsatna thleng te :
Assam : Hmarchhak state hrang hrangah kumin June thla tir lam aṭang khan ruah nasa takin a sur a, Assam-ah chuan hei hian tuilian nasa tak thlenin, tun thlengin chhungkaw eng emaw zatin harsatna an la tawk a ni. District 33 zinga 29-te chuan tuilian hi an tuar a, mi nuai 25 vel zet a nghawng a ni. Fur ruahtui a tlak chhunzawm zel avangin Assam-ah hian tuilian hian ziaawm lam a pan thei meuh lo a, thlai chinna hmun ram zau tak a chim bawk a ni. Hmun tam takah inkalpawhna a buai phah a, inbiak pawhna thlengin a nghawng a ni. Tuilian avang hian hmun tam takah electric ban tlu a awm a, hei hian chhiatna thleng a belhchhah nasa hle. State khawpui Guwahati-ah chuan electric-in mi pasarih a man hlum a, he thil hian sawizui a hlawh hle. Chief Minister Sarbananda Sonowal chuan Power Deparment-te chu fimkhur turin a chah a, nunna chan te a tawrhpui thu a sawi bawk. Electric-in a man hlum zingah hian zirlai pawh an tel a ni. Tuilian leh a kaihhnawiha chhiatna hrang hrang thlengah mi 79 an thi tawh a, a tam zawk hi tuia tlahlum an ni.
Tuilian lakah hian ramsa leh nungcha te pawh an him bik lo a, hmun tam takah ramsa thi ruang chhar a ni a, ramsa hliam enkawl zui ngai eng emaw zat an awm bawk. Ramsa thi an tam thu hi Union Environment minister Anil Madhav pawhin parliament inkhawmah a sawi chhuak hial a ni. Tarlan dan chuan Kaziranga National Park (KNP)-ah ramsa 92 vel zet an thi a, heng zingah hian ramsa vang tak leh mang mai thei dinhmuna awm samak ki pakhat nei pawh eng emaw zat an tel a, sazuk 83 bakah sambar deer pawh eng emaw zat an thi a ni. KNP ram 70% vel zet chu kumina tuilian hian a chim a, ramsa te chuan himna zawngin hmun sang lam an pan a, an panna kawngah lirthei sut hlum eng emaw zat an awm bawk. State sorkar chuan ramsa te himna turin park huam chhunga lirthei tlan chak theih zawng bituk a siam hial a ni.
Prime Minister Narendra Modi chuan Thawhlehni khan Assam hi tlawh a, tuilenna hmun hrang hrangte a fangkual a ni. Hmun hrang hrangah relief camp leh distribution centre 1,098 zet siam a ni a, heti chung hian chenna tur nei lo mi tam tak an awm. Khaw tam tak chu tuilian hian a chimpil a ni.
Arunachal Pradesh : Assam tih lohah chuan Arunachal Pradesh chu harsatna tawk nasa ber an ni. Leimin leh tuilian avangin nunna chan 20 vel an awm a, hliam tuar eng emaw zat an awm bawk. Leiminin chenna-in a hnawl avangin chhungkuaa nunna chan te pawh an awm a, in eng emaw zat luah zui tlak loin a awm. Mi tam takin in leh lo an chhuahsan a, thlai chingtu ten harsatna nasa tak an tuar a ni. Thlai chinna ram zau tak chu tuiin a chim a, khaw eng emaw zat chu tuilian hian a chim tel bawk. Chief Minister Pema Khandu chuan an state-in harsatna hrang hrang a tawk chu pawi a tih thu a lo sawi tawh a, vanduaina tawkte tan state sorkar chuan theihtawp a chhuah tur thu leh, sorkar laipui aṭanga chhawmdawlna awm thei te ngaihtuah sak an nih tur thu a lo sawi tawh a ni.
Manipur : Manipur-ah pawh ruahsur nasa avangin hmun tam takah tui a lian a, mi tam takin harsatna an tawk. Leimin, lei chim, leh harsatna dang thleng report a tam hle a, chhungkaw eng emaw zatin an himna tur ngaihtuahin an in leh lo an chhuahsan tih tarlan a ni. Tuilian avanga nunna chan leh, hliam tuar eng emaw zat an awm a, inkalpawhna leh inbialpawhna pawh hmun ṭhenkhatah chuan a buai phah a ni. Hmun hrang hrangah relief camp siam a ni a, mi tam tak an khawsa a ni. Heng hmunah te hian ei leh in tur sem a ni a, medical team duty tir an ni bawk.
Mizoram : Fur ruahtui bawhawk avang khan Tlawng lui leh, lui leh lui dang eng emaw zat an lian a, hmun tam takah harsatna a thleng a ni. Tlawng lui lian avangin Sairang khua chuan harsatna nasa tak an tawk a, chhungkaw eng emaw zat an inthiar chhuak a ni. Ruahsur nasa vanga lei minah chhungkaw tam takin an in leh lo an chan a, nunna chan leh hliam tuar eng emaw zat an awm.
Nagaland : Nagaland-ah pawh leimin nasa tak avangin chhiatna thleng report a awm a, khaw tam tak chu hun eng emaw chen tlawhpawh theih lohin an awm a ni. Hetih lai hian tuilian avanga chhiatna thleng lian tham a awm lo thung a ni. Hmarchhak state dang - Meghalaya, Sikkim, Tripura-ahte pawh ruahsur nasa vanga chhiatna thleng eng emaw zat a awm bawk.