China ramri depah sipai dahbelh
China ramri depa awm hmarchhak state Sikkim leh Arunachal Pradesh-ahte India chuan sipai tam zawk a dahbelh nia tarlan a ni.
Sipai dahbelh chungchang hi kar kalta Zirtawp ni khan sorkar official pakhat chuan a sawi a, hei hi Sikkim-a India leh China inrina Dokalam-a ram pahnihte inkar boruak ṭhat loh vang a nih thu a tarlang. Official chuan, "Tun hnaia Dokalam-a ram pahnih sipaite an inep hnu khan buaina hi chinfel tumin hma lak a ni a, nimahsela ram pahnihten an sipaite hnuhkir an tum loh ve ve avangin, venthawn thilah India chuan ramri-ah hian sipai tam zawk a dahbelh a ni" a ti. Ram venhimna turin hma lak a ngai a, eng pawh thleng se sipaite chu mipuite himna tura che chhuak mai thei tura inralrin tir an nih thu a sawi bawk.
Sikkim leh Arunachal Pradesh-te'n China an rina thui zawng hi km 1,400 vel a ni a, Sino-India border tia sawi a ni. Ramri-ah hian buaina chhuak fo a, buaina chingfel tur hian inbiakna pawh neih a ni fo bawk. China, India leh Bhutan inrina Dokalam-ah hian China chuan kawngpui a siam a, hei hi Bhutan leh India chuan an dodal a ni. China hmalakna titawp tur hian India chuan Dokalam-ah hian June thla khan sipai eng emaw zat a tir lut a, China sipaite nen an inep zui a ni. Ram pahnihte chuan helai hmunah hian sipai 3,000 vel ve ve an tirh luh belh nia sawi a ni a, an inkar boruak a ṭha lo hman hle.
Ram pahnihte hi an sipaite hnukkir turin an innawr tawn a, mahse hei hian awm zia a nei lo a, ramriah hian boruak a la ṭang ru hle. India External Affairs Minister Sushma Swaraj chuan tun hnai khan remna zawnga inbiakna a awm theih nan sipaite hi hnuhkir an rawt tih a sawi a,mahse hei hi ram pahnihte hian an zawm thei lo tih a sawi. China chu a kawngpui siam mek a titawp a nih loh chuan India chuan a sipaite a hnukkir dawn lo tih sawiin, China sorkar chetdan chu a dem thu a sawi. Hetih lai hian China chuan India chu a sipaite hnukkir turin a vau a, hei hi an zawm a nih loh chuan remna zawnga inbiakna pawh neih a remtih loh thu a sawi ve bawk.
India-in a sipaite a hnuhkir duh loh vang hian China sipaite chuan Sikkim-a Indian Bunker ṭhenkhat chu bulldozer hmangin a tichhia nia sawi a awm bawk. Mahse hei hi finfiahna awm lo a ni a, a dik ngei em tih hriat a ni lo. Ramriah hian ram pahnihte hian tlawm zawk nih an duh lo a, an ṭanhmun an sawh nget sauh sauh zawk a ni. Hetiang boruak a awm mek avang hian ram pahnih te hian engtiangin ngen hma an lak zui zel dawn a hriat loh a, ramriah hian innghirnghona a awm zui zel dawn niin a lang.
India chuan Sino-India border-ah hian Army Sukna - 3,4, 33 Corps -te a dahbelh a, defence expert-te chuan sipai hi 45,000 vel lai a dahbelh niin an sawi. Hetih rual hian sipaite hian an awmna tur thleng tur hian ni 14 vel lai an mamawh dawn niin an sawi bawk. Hetih lai hian sorkar official chuan India-China-Bhutan tri-junction, Dokalam-ah hian June 16 aṭang khan sipai 350 vel an awm tih sawiin, tunahnaiah sipai dahbelh a nih loh thu a sawi.