Sikkim standoff : US-i'n ram pahnih inkar chinfel duh
India leh China sipaite chu India-China-Bhutan tri-junction, Doklam-ah hun eng emaw chen an inep tawh a, hei hi US sorkar chuan ṭha a tih loh thu leh, ram pahnih inkar chu inbiakna hmanga chinfel a duh thu a sawi.
US President Donald Trump-a senior official chuan hemi chungchang hi tunhnai khan a sawi a, US chuan Doklam-a ram pahnihte inkar boruak chu a thlithlai reng tih sawiin, inbiakna hmanga chinfel a duh thu a sawi. Official chuan, ram pahnihte chu international law zah tura ngenin, an inkar boruak a san zel loh nana an sipaite hnukkir turin a duh a ni, a ti. Bhutanese sovereignty zah sak a ngai tih sawiin, Asia ram ropui pahnih India leh China-te chu inbengdai tura a duh thu a sawi.
Senior official chuan,“India leh China-te hi US ṭhian ṭha tak an ni a, an inkara boruak ṭha lo awm hi a pawi takzet a ni. Hemi chingfel tur hian US chu ram pahnihte thu leh hla ngaihthlak sak turin a inpeih reng a ni" a ti. Hetihrual hian buaina hi chinfel mai theih a nih loh thu leh, hun a mamawh rei tur thu a tarlang bawk.
Hetih lai hian thla thum zet hnuah India leh China-te hian Doklam-a an sipaite chu an hnukkir ṭan mek niin tarlan a ni. External Affairs Ministry chuan he thu hi nimin khan a tarlang a, ram pahnihte chuan sipai hnuhkir hi an remti thei ta tih a sawi. Ministry chuan,"Doklam chungchanga buainaah hian inbiakna kalpui reng a ni a, tunah chuan inrem lailawkna siam a ni ta a ni" a ti. Inremna hi Prime Minister Narendra Modi-a'n 9th annual BRICS summit, Beijing-a neih ṭuma China palaite a kawm hnuah siam a nih thu a tarlang.
Hetihrual hian China chuan,"India chuan Doklam-a a sipaite hnukkir a remti ta a ni" tiin a tarlang a, a sipaite a hnuhkir ve dawn leh dawn loh a tarlang thung. Foreign ministry thupuangtu Hua Chunying chuan, "Chinese sipaite chu an tihdan ṭhin angin ramriah an patrol a, India chu a inthiarfihlim ta a ni. China chu a dinna ngaiah a ding reng a, a ram himna turin a bei zel dawn a, boruak a zir zelin hma a la dawn a ni" a ti.
India-China-Bhutan tri-junction, Doklam-ah hian June thla tir lam aṭang khan ram pahnih sipaite chu an innghirngho ṭan a, tun thlengin an la inṭha ṭhen thei lo a ni. China sorkar chuan Doklam-ah hian inkalpawhna kawngpui a sial a, hei hi Bhutan leh India chuan sawiselin, an dem thu an sawi. India chuan China sipaite hnathawh titawp tur hian sipai a tir lut a, hei hi China chuan duh loin India chu a sipaite hnukkir nghal turin a hriattir a ni. China-in a hnathawh chhawlhsan a tum lo a, India-in chhunzawm a remtih bawk si loh vangin ram pahnih sipaite hi an innawr tawn fo a, media lamah pawh sipaite innawr tawn lai video hi hmuh tur a awm fo a ni. China chuan India chu a sipaite hnukkir turin a vau fo a, a ngenna hi a zawm loh avangin Sikkim-a Indian bunker ṭhenkhat chu a tihchhiat sak nia tarlan a ni.
India External Affairs Minister Sushma Swaraj chuan ramria sipaite chu hnuhkir tumna a awm loh thu a lo sawi tawh. Beijing pawhin ramria a sipaite chu hnukkir tumna a neih loh thu leh, an hnathawh chu kaltlangpui zel a tum thu a tarlang bawk. Ram pahnih aiawhte hian inbiakna nei fo mah se an duh leh ngaihdan a inan loh avangin an inrem thei lo a ni.
Tun thla tir lam khan Ladakh-a Pangong Lake-ah ram pahnih sipaite chu an innawrbuai leh a, lung leh hmanraw dang hmangin an intawng a ni. Doklam hi India ram chhung aṭanga hla lo tea awm a ni a, ramri aṭanga India hmarchhak panna 'Chicken neck' an tih nen a inhnaih hle.