Sorkar laipuiin Chakma leh Hajong Refugee-te citizenship pek remti

Union minister of State for Home Affiars Kiren Rijiju chuan hmarchhak huamchhunga Chakma leh Hajong Refugee-te chu khua leh tui nihna, citizenship pek remtih a nih thu Nilaini khan a sawi.

Union minister Kiren Rijiju chuan Chakma leh Hajong refugee-te hi sorkar laipui chuan khua leh tui nihna a pe dawn a, hetih rual hian ram leilung fate hamṭhatna neih ang diak diak erawh pek a tum lo tih a sawi. Chakma-Hajong refugee chungchang ngaihtuah hian Nilaini khan high level meeting neih a ni a, he hunah hian Union Home Minister Rajnath Singh, Arunachal Pradesh Chief Minister Pema Khandu, Union Minister of State for Home Rijiju leh National Security Advisor Ajit Doval-te an tel a ni.

Rijiju chuan, "Suprem Court (SC) chuan kum 2015 khan Chakma leh Hajong-te hnena citizenship pekna tur thupek hi a lo tichhuak tawh a, hei hi sorkar laipui chuan tihlawhtling turin hma a la mek a ni" a ti. SC chuan kum 1964 hma lama Arunachal Pradesh-a lo cheng tawhte chu khua leh tui nihna hi pe turin a ti a, Scheduled Tribe (ST) status pek an ni ang a, mahse hei hian indigenous people-te hamṭhatna a huam lo ang, tiin a tarlang. Hetih rual hian Myanmar-a Rohingya Muslim-te chu India ramah luh sorkar laipui chuan a remti lo tih Minister Rijiju chuan a asawi a, dan kalha an rawn luh a remti lo a ni,a ti.

Arunachal Pradesh-a pawl hrang hrangte chuan sorkar laipuiin SC thupek anga Chakma leh Hajong refugee-te hnena khua leh tui nihna pe tura thutlukna siam chu an duh loh thu an sawi a, an state hmel lanna tidanglam vek thei niin an sawi. Refugee-te chu Scheduled Tribe-te chanvo chuhbuai thei an nih thu sawiin, ram pek pawh an remti lo tih an sawi. Arunachal mi Union Minister chuan Chakma leh Hajong-te enkawl leh kaihhruai an nih danah thil fel lo tam tak a awm tih sawiin, Congress sorkar chu mawhphurtuah a puh. Arunachal-ah Congress party-in hun rei tak chhung thuneihna an chang a, hei hian heng refugee-te hi a khawi ngam a, an tlangnel tulh tulh a ni, a ti. Hemi chungchangah hian Supreme Court-ah petition thehluh thuai a tum thu a sawi bawk.

Hmarchhak hmun hrang hranga cheng Chakma leh Hajong-te hi East Pakistan-a Chittagong Hill Tract-a khawsa an ni a, kum 1960 chho khan India ramah an rawn lut nia tarlan a ni. Chakma-te hi Buddhist an ni a, Hajong-te chu Hindu sakhaw zuitu an ni. India ramah hian Assam-a Lushai Hills district, tuna Mizoram aṭang hian an rawn lut nia sawi a ni. A tam zawk chu North East Frontier Agency (NEFA)m tuna Arunachal Pradesh ni taah hian an khawsa zui a ni. Kum 1964-69 khan refugee hi mi 5,000 vel an ni a, tunah chuan 1,00,000 an tling tawh a ni. Citizenship pek an nih loh avangin ram an neih a thiang lo a, mahse state sorkar-te chuan kawng hrang hrangin a chhawmdawl a ni.

Arunachal sorkar chuan kum 2015-a Supreme Court order tihchhuah hi ennawn leh turin a thlen a, mahse a hlawhtling lo a ni.