CAG-in Arunachal Pradesh sawisel
Comptroller and Auditor General of India (CAG) thuchhuah chuan, Arunachal Pradesh chu kum ruk hnuah pawh Right to Education (RTE) Act hnuaia naupangin a thlawn leh, ngei ngeia lehkha an zir vek tur a ni tih chu an kalpui ṭha lo tih a tarlang.
Inrinnia-a state Assembly an neiha Finance Minister Chowna Mein chuan CAG report a tarlang a, he Act hi an bawhzui ṭhat loh thu an tarlang a ni. He report-ah hian naupang lehkha zir lo zawnchhuah kawnga hma an lak loh thu an tarlang bawk. Arunachal-ah hian March 2016 thleng khan naupang sikul kal lo zat hi 57,032 an tling a, heng zingah hian 26,009 chu an inziaklut lo hrim hrim a ni. Mi 31,023 te chu sikul bansan an ni. Hei hian 2015-16 chhunga naupang lehkha zir rual 3,12,255 awm zinga 18%-a tling phak a ni.
RTE Act hi 2010 aṭanga hman ṭan a ni a, state sorkar hian 2014-16 chhung khan primary school 232 leh upper primary school 130 a sa a ni. Heng school an sak te hi sikul thuneihtu lamah pek a la ni dawn chauh a ni. Report-a a lan dan chuan 2010-11 leh 2012-13 chhunga Elemetary education director hian nasa takin text book neih dan a dap chung pawn district ṭhenkhat an tlawh ah chuan text book nei lo an la tam hle a ni. RTE Act bawhzui ber tur Sarva Shiksha Abhiyan (SSA) Project Director hnen aṭanga lehkhabu nuai 123.03 man hu an dawn tur pawh an la dawn loh thu an tarlang bawk.
Report aṭanga a lan dan chuan nuai 10.88 man hu text book SSA project director hnena supply tur pawh supplier lamin an la pe lo a, uniform chungchangah pawh duhthusam lohna a tam hle bawk a ni. Suppliers lamin mipa uniform 2,720, cheng nuai 11,04 man hu leh hmeichhe uniform 13,700, cheng nuai 54.80 man hu an la supply loh thu tarlan a ni bawk.
CAG chuan Arunachal sorkar chu Right to Education bawhzuina kawnga nasa zawka hma la turin leh, naupang lehkha zir lo te zawng chhuak turin a ti a ni. RTE Act 2009 hian naupang kum 6-14 inkar te chuan a thlawn leh ngei ngeia lehkha an zir theihna tur a buaipui a ni.
He Act hnuaia programme hrang hrangte chuan classroom, playground, library leh zirna atana mamawh bungruate bakah mid-day meal thlengin a buaipuisak a ni. He Act hnuaiah hian sorkar chuan primary leh upper primary school naupang te chu a thlawnin uniform leh text book a pe bawk.