Garoland ngiatin kawng zawh
Meghalaya-a Garo Hills hmun hrang hranga mite chuan Garo Hills State Movement Commitee (GHSMC)-te hmalakna chu thlawpin Nilaini khan Garoland ngiata kawng zawh an huaihawt.
He kawngzawh hi Chandmari playground aṭanga ṭanin Tura Bazar an paltlang a, New Tura-a Law College thleng an zawh a ni. Kawngzawhte hian “A’ching A’song Tangbangchina” (long live Garoland) tia au rualin, Tura khawchhung hi an fang a, “Jago Modi Jago” (wake up Modi) tih leh “We want Garoland, no state, no rest!” tih thuziak te an keng bawk a ni. Kawngzawhtute hian an duhna chu sorkar laipui beng thleng ngei se an duh tih an sawi.
Kawngzawhte hian state hrang an ngiat hi Khasi leh Jaintya-te nena state khata an chen ho vang a nih loh thu leh, hun rei tak ata tawh state hrang neih hi ngiat an nih thu sawiin, an pi leh pute hunlai aṭang daih tawha ngiat an nih thu an tarlang. Garo zalenna sualtu Sonaram R. Sangma pawhin British hunlai aṭang daih tawha Garoland hi a ngiat thu an sawi bawk a, Garo National Council (GNC) te pawhin 1960's aṭang tawha an pawl hmuchhuaktu Captain Williamson A. Sangma kaihhruaina hnuaiah state hran neih hi an lo ngait tawh thu an tarlang bawk.
GNC-te chu Garoland ngiat naa thawm nei lian ber niin, an hruaitu Kalpana Marak, Jimberth Momin leh deputy chief executive member of district council hluiAugustine Marak-te chuan Garoland state ngiatna a mipuite thlawpna an mawmawh thu an auchhuahpui ve bawk a ni. Augastine Marak chuan GNC-te'n Garolang chu 1992 aṭang tawha an ngiat thu leh memorandum pawh eng emaw zat an thehluh tawh thu a sawi.
Khasi - Jaintia Hills aṭangin - Hill State Peoples Democratic Party (HSPDP), United Democratic Party (UDP) leh People Democratic Front (PDF) te pawhin an duhna hi an pawmpui thu sawiin 2018 state assembly election neih turah pawh hian Garoland chungchang hi sawichhuah an tum thu a sawi. Marak chuan Sorkar laipuiin an sorkar laia state 50 siam an tum thu leh heng zingah hian Garoland pawh tel ngei se a duh thu a sawi a, Prime Minister Narendra Modi, President Ram Nath Kovind leh Union Home Minister Rajnath Singh te hnenah pawh memorandum an thehluh tawh thu pungkhawm mipui hmaah a sawi a ni.
GHSMS hi Garoland state ngiatnaah hian 2012 aṭang khan a hmahruaitu ber niin Tura-ah hian vawi 22 kawng an zawh tawh a ni.