Assam, AP leh Manipur ten an ram an hloh lo ang : Rajnath Singh
Union Home Minister Rajnath Singh chuan Assam, Arunachal Pradesh leh Manipur Chief Minister te hnenah sorkar laipui leh Nationalist Socialist Council of Nagaland -Isak Muivah (NSCN-IM) ten inremna an ziah vangin an ram chin an hloh dawn loh thu a sawi.
Manipur Chief Minister N Biren Singh chuan Rajnath Singh-an kar kalta Ningani-a Kolkata Raj Bhavan-a heng state pathum Chief Minister te a koh ṭumin he thu hi a sawi niin a sawi a ni.
Assam CM Sarbanada Sonowal, Arunachal CM Pema Khandu leh Manipur CM Biren Singh te hi Naga Framework Agreemement chungchangah Home Minister hian Ningani khan a ko a ni.
Biren Singh chuan Zirtawpnia Imphal a thlen leh velah an inhmuhkhawmna chungchang hi a sawi nghal a, NSCN-IM leh sorkar laipuiin 2015 August thlaa inremna an siam tun thlenga la tlangzarh loh chungchanga an inhmuhkhawmnaah hian state pathum CM te pawhin Naga political issue rei tak chinfel loha awm chu chinfel an duh niin a sawi bawk.
Manipur CM chuan heng state pathum sorkar te hian an thinlung takin Nagaland buaina duh mah se mipui lamin an state chin hloh an duh loh thu sawiin, NSCN -IM leh sorkar laipui inremna siam hian state ramri a tihbuai chu mipuiin an hlauthawng hle a ni, a ti.
NSCN-IM te hian Naga te state khata an awmkhawm theih nan an sual a, Assam, Arunachal Pradesh leh Manipur-a Naga mi te awmna chin chu hlehthlak a Nagalim (Land of the Nagas) sualchhuah an tum a ni.
Biren Singh chuan Home Minister hnenah Manipur History kum 2000 chuan zet awm tawh chu hetiang thil avang hian tihchhiat ni lo se tih chu mipui te duhthusam a nih thu a hrilh niin a sawi bawk.
Manipur-a political party hrang hrang committe chuan Framework Agreement chungchangah hiam Prime Minister hnena thehluh tur Memorandum an siam a, Biren Singh hian a thehluh ṭep tawh rin a ni. Hetih lai hian Congress chuan he committee hi dodalin Naga People's Front chu BJP nena ṭangrual niin a ngai a ni.
Hetih lai hian United Naga Council chuan Congress hruaitu Gaikhangam, Naga Politician chu a "anti-Naga" movement vangin an dodal ve thung. Manipur-a dodal tu pawl hrang hrang chuan Framework Agreement chu Nagaland tan Krismas thilpek-ah an pe dawn niin an ngai a ni.
Naga buaina kum tam tak chinfel loha awm tawh chungchangah hian August 2015 khan sorkar laipui leh NSCN-IM te hian Framwork Agreement an siam a, he an inremna hi tun thlenga la tlangzarh loh a nih avang hian dodalna a nasa hle a ni. Nagaland ṭhenawm state pathum te hian an ram chin an hloh ṭhen dawn nia sawi a awm avangin an dodal ve bawk.
President Ram Nath Kovind pawhin December 1 a Hornbill Festival a hawnnaah Naga Framework Agreement hi a hmawr an bawk ṭep tawh niin a lo sawilang tawh a ni.