
Kaziranga leh Manas national park-ah sakei an pun ring
Assam-a tiger reserves pahnih - Kaziranga leh Manas national park-ah sakei awm zat an pun chhoh ngei a rinawm tih official-te chuan an sawi.
Kaziranga National Park and Tiger Reserve (KNPTR) director hlui, chief conservator of forests (CCF) chuan kum 2015 hmalamah khan Kaziranga ram chin zau tak chu dan loin luahsak an ni a, hei hian sakei awm zat thlengin nghawng a nei a ni, a ti. Kaziranga park hi square km 1,300 vela zau a nih laiin, sq k, 400 vel chauh chu thuneitute kutah a awm ṭhin. Mahse Park ram chin hi dan loa luahte kut aṭangin belh zel a ni a, tunah chuan hmun tam zawk hi an la let tawh. A hmaa range pali chauh ni ṭhin kha tunah chuan range 10 a ni tawh a, division pathum a awm bawk.
Tiger reserve dang pahnih, Nameri leh Orang chu Kaziranga sir ve vea awm an ni, heng reserve-te nen pawh hian inkalpawhna siam a nih tawh thu CCF chuan a sawi. Hei hian sakeite tualchaina hmun pawh a tihzauh phah tawh hle a ni, a ti.
Kum 2018 chhiarpuiah khan Kaziranga-ah hian sakei 104 an awm a, sakei humhalhna tura kawng hrang hranga an hmalakna avangin, chhiarpui neihleh hunah chuan an pun chhoh hle an beisei tih an sawi. Manas National Park and Tiger Reserve-ah pawh a enkawl dan buaipui tur, National Tiger Conservation Authority (NTCA) chu state sorkarin a din bawk. Kum 50 liam taa sorkar laipuiin Project Tiger a siam khan, Manas Park hi India ram chhung tiger reserve pakua a thlan zingah a tel a ni. Manas Park-ah hian sakei puitling hi 70-80 an awm ṭhin a, mahse Bodo buaina chhuah hnuah khan sakeite hi hmun dangah an kalbo zo hman ṭep nia sawi a ni. Mahse Bodoland region-ah boruak a muanawm chhoh leh hnuah, kum 2022-ah 52 an tling chho leh tawh a, an pun chhoh zel pawh an beisei thu an sawi.