
England vs Scotland : British derby hmuhnawmin min hmuak
Football khawvelah England leh Scotland inthlau viau angin lang mah se an inhalna thawnthu erawh thui tak ziah tham a awm a, ram pahnih inhuatna hi politics aṭanga inṭan a nih avangin a vaia ziah vek sen erawh a ni lo.
BBC chuan, "Football-a a chhia leh ṭha zawng zawng chu a kim vek zel a ni," tiin England leh Scotland inkhel chungchang a sawi a, The Guardian chuan, "Ram pahniha mipui maktaduai telte tan an hmelma chunga hlado chham theihna remchang a siamsak a ni," an ti ve bawk.
Hetiang taka ram inhal pahnih hi zanin dar 12:30 hian Euro group stage match-ah an intawng dawn a, an inkhelhna hmun tur Wembley Stadium a nih avangin boruak a 'hot' lehzual ang tih a chiang.
England-in an match hmasa berah Croatia an hneh avangin an chak chuan last 16 an lut chiang dawn a, Czech Republic ngam lotu Scotland tan an nun khaw chhuah nan chak ngei ngei a ngai bawk.
Min hrilh rawh thawnthu hlui...
November 30, 1872 khan Hamilton Crescent-ah England leh Scotland an inkhel a, Glasgow khawpuiah hian team pahnih hi 0-0 in an inhnehtawk. FIFA chuan he inkhel hi international football match hmasa ber angin a pawm.
Mahse, kum 1872 hma hian team pahnih hi an lo inhmachhawn daih tawh. Kum 1870 khan English football-a thuneitu sang ber Football Association secretary C. W. Alcock chuan Scottish chanchinbu hrang hrangah Scotland team chona thu a chhuah a, boruak a ṭang hle.
Team pahnih hi an intawng ta ngei a, Alcock hi England tana player thlangtu niin inkhel ve tura inbuatsaih nghal ni mah se hliam vangin a inlan thei lo a, Scotland team hi an keeper leh captain Robert Gardner-a thlan khawm an ni thung.
Goal khung loin team pahnih an inhnehtawk a, 1870-72 inkar hian match nga an khel hman - England hi vawi thum an chak a, vawi hnih an inhnehtawk.
Huatna a la ngai reng...
Scotland fan-te chuan England tumpui tawh phawt chu an haw ṭhin, nia sawi a ni a, an hla chuam pakhat pawh, "England i huat chuan tho chhuak rawh," tih hi a ni mauh mai!
English mipui an danglam bik lo - Scottish mipui huatna lam hawi hla sak mai tur an nei nual a, a tam zawk chu ziah chhawn ngam pawh ni lo khawpa in deuna duhawm lo a ni.
Mahse, international football-ah England ropui viau lo mah se team pahnih inthlauh takzia khawvelin a hai lo a, tun hnaiah Scotland-in harhtharna changin World Cup 1998 hnua a vawi khat nan major tournament khel turin an tling.
Scotland-in kum 1996-a Euro an khelh kha European championship an khelh hnuhnun ber a ni a, kha inelnaah pawh khan England nen group khatah an awm dun. Zanina an khelhna tur Wembley-ah vek England hi 2-0 in an ngam lo a, Netherlands inhnehtawkpuiin Switzerland hneh mah se goal Netherlands aia goal an khung tlem avangin an tla.
A rei lua e!
Euro 1996 group stage aṭanga Scotland tlak chhan lian tak chu England an ni a, mahse, an huat em em ram laka major tournament-a phuba la tura an nghah rei a ngai hle - kum tam liam hnuah, an tlawm tawhna Wembley-ah ngei chance duhawm an nei dawn a, thawnthu ziak thiamin ngaihnawm taka thawnthu a ziak ang mai a ni.
Andy Robertson captain-na hnuaia khel tur ram hian khualmualah England an hlau bik lo ang tih a chiang a, Czech lakah 2-0 in vanduai mah se an squad neih dan en pawhin Three Lions hneh turin theihna an nei.
Czech laka Scotland chance neih zozai kha thlir ila, scoreline-in inkhel dinhmun a hrilhfiah lo - 58% zet ball an chang a, vawi 19 ngawt shot neiin vawi li chu target zawnah a kal.
Mahse, Scottish player-te ke hmui zan a ni lo a, statistic zawng zawnga pawimawh ber goal an khung thei tlat lo. Zaninah erawh thih leh dam kara leng an ni tih inhre chungin Scotland an inlan ang a, goal khung tawh ngei an tum ang.
Min zah rawh u...
Scotland captain Andy Robertson chuan, "Match tam takah hnehna chang chungin major tournament kan inpetkai a, team dangin min en dan pawh a dang ve ta deuhin ka hria.
"Mahse, zah kan nih tur ang erawhin zah kan la ni tawk lo a, hei vang hian England kan hmachhawn tur hi keini tan chuan khawvel hmaa Scottish football theihna tak tak pholanna remchang a ni," a ti a, chak a tum hle.
Liverpool defender Robbo sawi angin Scotland hi an chhe hran lo. Manchester United midfielder Scott McTominay, Aston Villa midfielder John McGinn, Leeds United centre back Liam Cooper leh Arsenal left back Kieran Tierney te an nei a, England barakhaih turin an ṭha tawk.
Mahse, Tierney hian hliam vangin Czech a hmachhawn thei lo tawh a, he thu buatsaih a nih thleng hian a dinhmun hi chiang taka sawi theih a la ni lo. Arsenal defender hi a inlan theih chuan Scotland an phur sawt ang.
Maguire a inpeih
Scotland tan Tierney dinhmun a chian loh laiin hliam nei sa chunga England boss Gareth Southgate-a'n a koh Harry Maguire chuan inlan tura a inpeih leh tawh thu a sawi a, Southgate-a'n a duh chuan John Stones nen a inkawptir thei ang.
Maguire chuan, "Ka ṭha tawh a, thlan ka nih chuan ka inkhel thei tawh. Training pawh ka nei ṭha tawh a, ka phur takzet a ni," a ti a, Manchester United Captain leh Stones an din dun theih chuan England tlarhnung a nghet sawt ang.
Chutihrual chuan Croatia lakah Maguire awm loh hlana lut Tyrone Mings a khel ṭha a, Southgate-a'n hliam dam kawr Maguire luhtir ai chuan Aston Villa defender rin hi a thlang zawk mai thei.
Mings a khelh chuan right back Kieran Trippier chu left back-ah chhawr leh a nih a rinawm a, Southgate chuan, "International-a tawn la nei tam lo Mings-a'n amah pui turin tawnhriat nei ṭha player a mamawh a ni," tiin left back Ben Chilwell leh Luke Shaw nei sa mah se Trippier-a luhtir zawk chhan a lo sawi tawh.
England an ṭha
Squad en chuan tun hnaiah Scotland-in hma sawn mah se England el pha tur khawp player an la nei lo niin a lang a, chutihrual chuan football-ah chuan eng pawh thleng thei a nih avangin Scotland dah hniam ngawt chu a fuh bik lo ang.
Southgate-a'n Croatia laka khel aṭangin player a thlak danglam tam a rinawm loh a, khel ṭha lo bera chhal ngam right back Kyle Walker pawh a hmun ngaiah bul ṭan leh tura ngaih a ni. City defender hi a lut tawh lo a nih chuan right back-ah Trippier a let ang a, Luke Shaw a lut thungin a rinawm.
Midfield-ah hmuhnawm khawpin Declan Rice leh Kalvin Phillips an khel a, hei vang hian Jordan Henderson tan hmun a la awm rih lo tura ngaih a ni a, Jadon Sancho leh Marcus Rashford tan pawh mual sir lam ṭhutna mitthla a fuh zawk mai thei.
Jack Grealish hi inkhel lo reng tur chuan a uiawm a, Phil Foden aia a rawn lut a nih pawhin a mak lo ang - Harry Kane leh Raheem Sterling erawh khawih chet thiang lo ang hiala sawi pawh inthlahrunawm loh an ni a, Mason Mount pawh a hmun ngai chang tura beisei a ni.