Defender tan dementia neihna 'chance' a sang

Mithiam zirchianna thar bera a lan danin, footballer zingah defender tan 'dementia' (hriatna hloh) neihna 'chance' a sang ber tih hmuhchhuah a ni a, hei hi tlarhnung lama khelten ball an tauh nasat bik vang niin a lang.

Kum 2019 khan Professor Willie Stewart chuan footballer tan 'Neurodegenerative brain' natna avanga thihna chance chu mipui vantlang aiin a let thum leh a chanvein a sang zawk niin a sawi a, a zirchianna thar berah chuan defender tan chuan a let ngaa a san thu a sawi.

Football Association leh Professional Footballers' Association-ten sum hmanga an puihna hnuaiah University of Glasgow chuan he zirchianna hi an nei a, player career-a rei zawh poh leh he natna neihna chance hi a sang a ni.

Consultant neuropathologist Dr Stewart chuan, "Football hi kan hralh dawn a nih pawhin 'health warning' nen hralh ni tawh se, ball tauh nasat lutukin dementia a thlen theih thu ziah tel ni se," a ti.

Dr. Stewart chuan sawizawmin, "Dementia natna hi thil dangah chuan a thlentu hriat a har ṭhin a, football-ah erawh a chhan a hriat mai theih avangin inven theih a ni," a ti zui.

Professor Willie Stewart hian a duh dan takah phei chuan football-a 'heading' tih bo a ni a, hei erawh inkhel hmuhnawmna keng teltu a nih avangin a nghawng tur nena ngaihtuahin a thlen a rinawm chiah lo.

Kar hmasa lawk khan English football-ah ball tauh theih zat dan siam thar a lo ni tawh a, footballer-te chu training-naah kar khat chhungin 'higher force' hmanga ball kal reng reng vawi 10 aia tam tauh phal a ni lo.

Football-a ball kal, 'higher force' tia an sawi hi long ball (35 meter aia thui), cross, corner leh free kick aṭanga ball kalte hi a nia, chumi awmzia chu hetiang ang aṭanga ball kal reng reng chu player-ten kar khat chhungin training-naah vawi 10 aia tam an tauh a thiang dawn lo tihna a ni.

Mahse, Dr. Stewart chuan he dan hian danglamna a thlen tam a rin loh thu a sawi - a zirchianna hi Scottish professional footballer chawl tawh mipa 8,000 leh mipui vantlang, mipa 23,000 aṭangin a nei a ni.

FA chuan Dr. Stewart-a zir chianna chu an pawm thu an sawi a, hetih rual hian ball tauh theih chin dan thar an siam chu research leh football-a mithiamte ngaihdan behchhana siam an nih thu an sawi.

Dr. Stewart chuan, "Professional-te chuan ball tauh awm zel hian an chhunzawm duh a ni mai thei a, mahse, youth level leh tualchhung inkhelhnaah te tihbo dan a awm thei em? Nge nia zirchianna hi lawm taka pawmin ṭul lo taka ball tauh awm lo turin kalphung thar kan duang dawn?" a ti zui.

'Neurodegenerative brain' hi 'central nervous system' (thluak leh spinal cord, kan taksa leh rilru 'control tu) an tiha cell-te an lo chhiat emaw cell thi a lo awma natna thleng thei a ni a, Alzheimer leh Parkinson kan tihte hi a natna lanchhuahna langsar an ni.