Cricket Khawvel - Mayday! Mayday!
A hmasa berin Vanglaini chhungkuate, Ṭomir Thla chibai ule. May kan chuang kai ta. Thlawhtheihna emaw Lawng khalhtu captain chuan 'Mayday! call' neih a hreh ṭhin a, a chhan chu buaina awm tih hriattirna a nih vang a ni. Tunah erawh infiamna khawvelin 'Mayday' tia aw rawl a chhuah a ṭul ta si.
Kan hriat ṭheuh angin, Covid-19 hrileng chuan khawvel pumpui mai a ti ṭhuanawp a, chuta a nghawng nasat ber zinga mi chu infiamna khawvel a ni a, tah chuan cricket pawh hi a bang bik lo a ni.
Cricket khawvel a roreltu sang ber International Cricket Council (ICC) sum lakluhna ber chu, sponsorship leh Broadcasting Rights aṭangin a ni a. Kum 2015-2023 chhunga ICC sum hmuh tur zat hi India pawisain cheng tluklehdingawn 150 vel a ni a, kumin Sahmulphah thlaa Australia a nghah tur T20 World Cup hi an huaihawt thei lo a nih chuan engmaw chen chu a nghawng ngei dawn niin a lang.
ICC tak hi chuan sum lamah channa nasa tak a la tawk hrih lova, tin tournament sawn hlat dan a zir pawn a la ziaawm thei a. Mahse International Cricket Schedule kal lai erawh a buai phah ta hle thung a ni.
BCCI tan vanpui a chim?
ICC hnuai awm, Cricket khawvel mai ni lo, infiamna khawvel a Sporting Body hausa ber Board of Control for Cricket in India (BCCI) tan erawh Covid-19 hi anchhia nasa tak a ni thei ta thung si.
Fiscal Year 2018/19 chhunga Operating Income (sum hlep) ringawt pawh cheng tluklehdingawn 200 lai a ni thei a, BCCI tan hian luhaina tur a va tam ta em.
Lodha Panel-in 'Indian Cricket Reform' a neih hnuah BCCI term hmasa ber atan captain ropui chawl ta Saurav Ganguly thlan tlin a ni a. Ganguly hnuaiah BCCI hian India ram cricket tana hmachhawp tam tak a nei a, hlawkpuitu zingah Mizoram Cricket ngei pawh a tel. Tunah erawh cricket ngainatuten beiseina nen an thlir a, cricket khelh hun an nghakhlel hle.
Aw IPL
Heti em ema BCCI hausakna leh sum lakluh tamna hnar hi Sponsorship, Media Rights leh thildang hrang hrang bakah a bu pui ber chu Indian Premier League (IPL) hi a ni a. BCCI tana rangkachak artui tui saktu arpui chu IPL ngei hi a ni.
Kar hmasa lama kan thailan tawh angin kumtin hapta 6-7 vel chhunga huaihawt ṭhin IPL hian India GDP-ah cheng tluklehdinawn 12 vel contri thei khawpa sum chevel tamna league a ni a. BCCI leh Star Sports-in kum 2018- 2022 chhung IPL bik atan cheng tluklehdingawn 260 lawih maiin inremna an ziak a, tuilet hnua Hamara Desh-a television leh digital rights deal lian ber a ni.
Inremnaah hian kumin IPL vawi 13-na hi huaihawt theih a nih loh chuan Star TV lam chuan cheng tluklehdingawn 30 bawr vel an chan phawt dawn a ni. Hei mai hi ni loin title sponsor-tu Vivo te, sub sponsor Amazon, Coca Cola, Tata Motors, PhonePe, Dream 11 etc te sum hloh tur hi cheng tluklehdingawn 10 chuang a tling bawk.
Hruaitute aw ka
Vanglaini Silly Point lam chuan, thuchiang hre duhin Cricket Association of Mizoram secretary Mamon Majumdar kan bia. Mamon hi BCCI hnuaia committee pawimawh ber zinga mi IPL Governing Council-ah a tel phak a, Mizoram cricket-in tun dinhmun a thlen theih nan hian a thawh hlawk hle.
CAM secretary Mamon chuan, "IPL Governing Council pawh Video Conference hmangin kan meeting deuh reng a, tunah hrih chuan thu thar vak a awm thei lo. IPL hi tun dinhmunah chuan cancel a la ni rih lo, mahse BCCI lam chuan Covid-19 boruak thlir zel chung leh sawrkar laipui thu ngaichang rengin, huaihawt dan tur kawng a la zawng zel," tiin inelna neih tuma kawng an dap zel thu a sawi.
A nghawng vel vek
Kumin IPL chu huaihawt theih loh ni ta se, players tharlam cheng nuai sawm 20 aṭanga superstar Kohli a te cheng vaibelchhe 17 hlawh tur chu boruaka thamral ang mai lek a ni dawn. Franchise pariat neitutena, gate entry, sponsorship, comnercial, profit share etc atanga an chan tur hi tam tak a ni bawk.
A tawi zawngin IPL hi huaihawt theih a nih loh chuan cheng tluklehdingawn 30 vel India Cricket hian chan thei dinhmunah a ding a ni.
Chhiatna thuah hnih
IPL ang event lian tham hi chu insurance cover ṭha tak nena huaihawt a ni a. Chung zingah chuan event insurance, professional indemnity, commercial general liability, kidnap and ransom cover, D&O (Directors and Officers liability) for IPL owners, business interruption, medical leh accidental covers te a tel vek.
Kim hle turah ngaih laiin, tu fain nge China-a Wuhun bial aṭanga hri leng chuan khawvel a ti buai dawn tih hre lawk bik ang le? Pandemic Insurance cover tih a lo ni si lo. Supreme Court ukil Rajat Mishra chuan, heng zawng zawng hi chan mai piah lamah, nasa takin India Economy a nghawng dawn a ni a ti nghe nghe.
Beiseina chauh a ni ta
Engpawhnise, khawvelah hian engmah hi a kum hlun tak tak lo tih hrechiang bertute chu infiammite hi an ni. Infiamnaah chuan nimina champion kha vawiina chak lo chang a awm.
Khawchhak lama ni chhuak chu, khawthlang lamah a inher liam a, a tukah beiseina nen a rawn inher chhuak leh tura zan thim kan hmang ral ṭhin. Hetiang ang hian Covid-19 hrileng pawh hi khawvel hian hnehna hlado a la chham khum ve ngei turah beisei reng chungin, infiamna khawvel leh a chhehvel zawng zawng te leh cricket chhungkua pawh kawl êng zawk a lo êng leh ngei turah i beisei phawt mai teh ang.