
European football a insiam rem ṭan

Finance company Deloitte chuan European football market an zirchianna thar ber an ti chhuak a, Covid-19 vanga sum dinhmun tlachhe hman European football-in rei lotê chhunga hmasawnna an neih leh hman thu an sawi.
Covid-19 hri leng avangin 2019-20 season khan European football league-te chuan Covid-19 vangin pound tluklehdingawn 3.4 ngawt an hloh a, 2008-09 season hnua European league-te sum lakluh a tlakhniam lehna hmasa ber a ni.
Mahse, Deloitte chuan 2020-21 season-a European league-te sum chevel a zirchiang leh a, European club-ten nasa taka hma an sawn thu a sawi - Covid-19 vanga buainate an nghilh leh tawh.
'Big Five' hming lem an pek, European football-a league ngaihven hlawh zual neitu ram England, Spain, Italy, Germany leh France te chu 2021-22 season-a an sum chevel khan Covid-19 len hmaa an sum lakluh a khum leh tawh rin a ni.
A chhan
European league ten hma an sawn leh vatna chhan langsar tak chu a tira an hmuh theih loh, broadcast revenue aṭanga an sum hmuh tur an hmuh leh tak vang a ni a, kum 2020-a khelh tur Euro 2020 chu Euro 2021-a an khelh vang kha a ni bawk.
Deloitte zirchianna hi 'Annual Review of Football Finance' tih a ni a, zirchiangtu zinga mi Tim Bridge chuan, club-te chuan Covid-19 hri leng avang khan pawn lam aṭanga sum hmuhna an zawn nasat thu a sawi a, tunah erawh hmabak duhawm takin league-te a hmuah thu a sawi.
European football market-a 57% share chu Big Five te thawh a ni a, hetihrual hian European league-te sum lakluh inthlauhna erawh tun hma ang thoin a ṭhan ngaiin a la ṭhang reng bawk.
2019-20 season khan Premier League, Serie A, La Liga leh UEFA club competition te chu 2020-21 financial year chhunga zawh a ni a, chumi awmzia chu 2019-20 a broadcast revenue ṭhenkhat chu 2020-21 ah ziah luh a ngai a, hei hian sum lakluh a tilang tam bawk tih hriat a ṭha.
Premier League thlirna
European top five league zingah pawh ngaihven hlawh ber Premier League club-ten hlawh atana an sen chu a hma season aiin 5% in a sang a, 2020-21 season-a hlawh atana an sen belhkhawm chu £3.5tld a tling hial.
Premier League-a regular taka season hmang reng, club 17 zinga club pasarih chiah hlawh atana an insen zat a tlahniam. English top flight league club-te sum lakluh a pun rualin, chhiah pek hmaa hlawkna tel club chu pali chiah an ni!
Season hmasa zawk lama club-ten chhiah an pek hmaa an hloh zat £991mtd chu £669mtd-ah a tlahniam a, commercial aṭanga Premier League club-te sum lakluh 78% chu 'Big Six' club-te thawhchhuah a ni bawk.
Premier League club-ten kum khata sum an lakluh chawhrual chu £243mtd a ni a, hetihrual hian sum lalut hnem parukna Arsenal (£325mtd) leh pasarihna Leicester City (£226mtd) inthlauhnate hi a sang veng veng hle.
Thlir zel ila...
Premier League big six-te sum lakluh belhkhawm leh Premier League club dang zawng sum lakluh inthlauhna chu £56mtd a ni a, season dangah erawh UEFA broadcast sum leh matchday revenue pung avangin hei erawh a la danglam leh thei.
Bridge chuan, "Leiba tam tak nei tura ngaih an nih laiin, mi rin loh ang taka leiba nei tam lo chungin Premier League club-ten hri leng vanga buaina an tuar chhuak a ni," a ti a, hetihrual hian financial planning ṭha lehzual neih a ṭul thu a sawi.
2020-21 season-a Premier League an ṭhan leh chhan hi a hma season-a broadcast revenue an hmuh tur, a hnua an hmuh leh tak vang a ni a, hetihlai hian Serie A sum lakluh chu 23% a pungin, £2.2tld a ni a, Italian top flight league record a ni.
Hetihlai hian La Liga leh Bundesliga erawh an tlahniam hret a, Ligue 1 chu 1% in a pung thung - Bundesliga hian £2.7tld an lakluh laiin Premier League erawhin £4.9tld an lalut thung.
A chhehvel
Hri leng vanga rei tak khawvel a inkharkhip hnuah fan-ten a hmunah ngei inkhel an en leh ta a, hei bakah UEFA broadcasting cycle (2021-22 aṭanga 2023-24) thar avangin Big five league-te sum lakluh chu nasa taka pung tura ngaih a ni.
Beisei dan chuan 2022-23 season-ah chuan Big five-te hi £16.4tld lalut phak tura ngaih an ni a, record a ni ang. Hetihlai hian tun hnaia ṭhang nasa tak hmeichhe football erawh Deloitte hian zirchianna an nei lo a, hetihrual hian hmeichhe football-a sum lakluh 50% chu commercial aṭanga lakluh a nih thu erawh khawthlang media-ten an tarlang.
European top league-ten ngai an awh leh mek lai hian English football-a league hniam lam erawhin harsatna an tawk a, Championship club-te sum lakluh chu 12% a tlahniamin, League One-ah chuan 22% in a tlahniam a, League Two chu 4% in a tlahniam thung.
Bridge chuan, "Championship-a sum dinhmun a ngelngheh lehzual theih nan thil thlak danglam a ngai tih chu chiang takin a lang a ni," a ti a, English league hniam lam tan ngaihtuahna sen ṭhat a ṭul.
Thlirna tawi
• European football market-a sum lut chu 2020-21 season-ah £24.4tld a ni a, a hma season nena khaikhinin 10% in a pung.
• Premier League club-te sum che vel chu £4.9tld a ni a, 8% in hma a sawn.
• European big five league ten £13.8tld an lalut a, 3% in a pung.
• Premier League chu big five zinga senso zawng zawng paih hnua hlawkna hmuh kawnga hmasawn awmchhun an ni a, hlawkna hi £49mtd aṭangin £479mtd-ah a sang chho.
• Big Five zingah Premier League tiam lohin sum hloh a pung a, hei hi £408mtd aṭangin £797mtd-ah a pung.
• 2020/21 season tawpa Premier League club-te leiba chu £4.1tld a ni a, a hma season aiin 4% in a sang.
• Championship club-te leiba chu £1.8tld a ni a, a hma season aia a sanna chu 32% a ni.