
FIFA WORLD CUP HMASA BER! URUGUAY AṬANGIN A INṬAN 1930
FIFA WORLD CUP HMASA BER! URUGUAY AṬANGIN A INṬAN 1930
A thlengtu : Uruguay (Vawi 1-na) 13-30 July (18 days)
Team tel zat : 13
Venue : 3 (khawpui pakhat - Montevideo)
Champion : Uruguay (Vawi 1-na)
Runners-up : Argentina
Third place : USA
Fourth place : Yugoslavia
Matches played : 18;
Goals scored : 70 (3.89 per match)
Attendance : 590,549 (32,808 per match)
AN THLEN DAN
• Uruguay an ram dan kum 100 tlinna chiah a ni
• Uruguay-in 1928 Summer Olympics-ah an nomawi an humhim
• Uruguay-in inelna senso tum an remti
CHHINCHHIAH TLAK
• World Cup hmasa berah chiah hian qualifying round a awm lo.
• Inelna ṭan hma thla hnih a la awm tihin Europe ramin off icial-in tel an la remti lo.
• FIFA president Jules Rimet a inrawlh hnuah Europe ram pali Belgium, France, Romania, leh Yugoslavia te chuan lawng hmangin inelna hmun a pan.
• France player Lucien Laurent chuan World Cup-a goal hmasa ber a khung.
ITALY HUN A THLENG 1934
A thlengtu : Italy (Vawi 1-na) 27 May - 10 June (15 days)
Team tel zat : 16 (Confederations 4)
Venue : 8 (Khawpui 8)
Champions : Italy
Runners-up : Czechoslovakia
Third place : Germany
Fourth place : Austria
Matches played : 17;
Goals scored : 70 (4.12 per match)
Attendance : 363,000 (21,353 per match)
AN THLEN DAN
Italy hian thlen an dil a, Sweden aia thlan an ni.
CHHINCHHIAHTLAK
• Hemi kum chiah hi champion lai tel lo ṭum a ni
• Inelna thlengtu chu hemi ṭum chiah hian tlin nghal tir an ni lo
• Egypt chu African ram zinga tel hmasa ber an ni`
• Mussolini chuan an pawl thurin fascism vawrh lar nan hman a tum.
WORLD WAR II HMAA FIFA WC HNUHNUNG BER 1938
A thlengtu : France (Vawi 1-na) 4 June - 19 June (16 days)
Teams : 15 (Confederations 4)
Venue : 10 (Khawpui 10)
Champion : Italy (Vawi 2-na)
Runners-up : Hungary
Third place : Brazil
Fourth place : Sweden
Matches played : 18
Goals scored : 84 (4.67 per match)
Attendance : 375,700 (20,872 per match).
AN THLEN DAN
• France hian Argentina leh Germany te aiin vote an hmutam zawk.
CHHINCHHIAH TLAK
• Austria chu Anschluss (Nazi Germany an zawm) vangin an inhnukdawk
• Vawi khat telna : Cuba, Dutch East Indies (tunah chuan Indonesia), Poland leh Norway
• Germany-in he inelna hnua Germany hming pua an chhuah leh hmasak ber chu 1994 a ni.
GHIGGIA-A’N BRAZIL A KHENGBET 1950
A thlengtu : Brazil (Vawi 1-na) 16 June - 4 July (19 days)
Teams : 16 (Confederations 4)
Venue : 6 (Khawpui 6)
Champion : Uruguay (Vawi 2-na)
Runners-up : Brazil
Third place : Sweden
Fourth place : Spain
Matches played : 22
Goals scored : 88 (4.0 per match)
Attendance : 1,045,246 (47,511 per match)
AN THLEN DAN
• Indopui pahnihna avangin Brazil chiah chu inelna thleng duh awmchhun an ni
CHHINCHHIAH TLAK
• Inhnukdawk an tam hle. Asia aṭangin Philippines, Indonesia leh Burma te an inhnuhdawh avangin India chu an tling nghal. Inelna ṭan hnuah India, Scotland leh Turkey te an inhnuhdawh avangin ram 16 ni tur chu ram 13-ah a tlahniam.
• May 4, 1949 khan Torino football team chuanna thlawhtheihna chu a chesual a Superga air disaster tih a ni a. He thlawhtheihnaa chuang mi 31 chu an thi vek a, Italy team-in an player an chan bakah Azzurri hian Brazil pan nan lawng an hman phah bawk.
• Inelna thlengtu Brazil chu champion chiangah an indah a, Maracana stadium-a entu mipui 1,73,850 zet hmaah
• Alcides Ghiggia goal hmangin Uruguay-in 2-1 in hnehna an chang a, World Cup history-a upset lian ber ang hiala ngaih
a ni.
Battle of Berne 1954
A thlengtu : Switzerland (Vawi 1-na) 16 June - 4 July (19 days)
Teams : 16 (Confederations pali aṭangin)
Venue : 6 (Khawpui 6)
Champion : West Germany (Vawi 1-na)
Runners-up : Hungary;
Third place : Austria;
Fourth place : Uruguay.
Matches played : 26
Goals scored : 140 (5.38 per match)
Attendance : 768,607 (29,562 per match)
AN THLEN DAN
• Chuh buaipuitu nei loin Switzerland thlan an ni
CHHINCHHIAH TLAK
• Scotland, Turkey leh South Korea te chuan a vawi khat nan an tel.
• WC 1954 hi goal khung tam (140) ber ṭum a ni a, goal average (5.38) tam ber ṭum a ni bawk.
• Quarterfinal-a Brazil leh Hungary inkhel chu ‘Battle of Berne’ tih a ni. English referee Arthur Ellis chuan player pathum a hnawt chhuak a, team pahnih hi hun tawp hamrik rik hnuah pawh dressing room thlengin an insual zui bawk.
• West Germany-in group stage-a 8-3 zeta an hneh loh Hungary chu fi nal-ah 3-2 a hnehin an champion
Brazil hun a inṭan 1958
A thlengtu : Sweden (Vawi 1-na) 8-29 June (22 days)
Teams : 16 (Confederations 3)
Venue : 12 (Khawpui 12)
Champion : Brazil (Vawi 1-na)
Runners-up : Sweden
Third place : France
Fourth place : West Germany
Matches played : 35;
Goals scored : 126 (3.6 per match)
Attendance : 819,810 (23,423 per match)
AN THLEN DAN
• Sweden chu diltu dang Argentina, Chile leh Mexico te aiah FIFA Congress (Rio de Janeiro, 1950) chuan a thlang.
CHHINCHHIAH TLAK
• USSR chu vawi khat nan an inlan
• United Kingdom chhunga ram pali England, Scotland, Wales leh Northern Ireland te an tling vek
• Brazil chuan fi nal-ah inelna thlengtu Sweden 5-2 a hnehin a vawi khat nan an champion a, South American ram zinga Europe-a champion hmasa ber leh awmchhun an la ni.
Battle of Santiago 1962
A thlengtu : Chile (Vawi 1-na) May 30 - June 17 (19 days)
Teams : 16 (Confederations 3)
Venue : 4 (Khawpui 4)
Champion : Brazil (Vawi 2-na)
Runners-up : Czechoslovakia
Third place : Chile
Fourth place : Yugoslavia
Matches played : 32
Goals scored : 89 (2.78 per match)
Attendance : 893,172 (27,912 per match)
AN THLEN DAN
• Chile-in vote 32 an hmu a, Argentina (11) aia thlan an ni.
CHHINCHHIAHTLAK
• Point inang hmu an awmin goal average chu team thliar hran nan hman a ni
• May 22, 1960-ah lirnghing magnitude 9.4 - 9.6 zeta na chuan Chile khawpui leh a chhehvel a sawi a, a khawpui sawi nat ber Valdivia hming chawiin ‘Valdivia earthquake’ tih a ni a. Hemi hnu kum hnihah World Cup hi khelh a ni.
• First round-ah inelna thlengtu Chile leh Italy te an inkhel a, referee Ken Aston-a’n player pahnih a hnawt chhuak a, khelmual chhungah buaina chhuah bakah Italian midfi elder Giorgio Ferrini chu a chhuah duh loh avangin hruai chhuak turin Police an inrawlh hial. Inkhel hi Battle of Santiago tih a ni.
An ramah England 1966
A thlengtu : England (Vawi 1-na) 11-30 July (20 days)
Teams : 16 (Confederations 4)
Venue : 8 (Khawpui 7)
Champion : England (Vawi 1-na)
Runners-up : West Germany
Third place : Portugal
Fourth place : USSR
Matches played : 32
Goals scored : 89 (2.78 per match)
Attendance : 1,563,135 (48,848 per match)
AN THLEN DAN
• West Germany leh Spain aiah thlan an ni
CHHINCHHIAHTLAK
• Portugal leh North Korea te a vawi khat nan an inlan
• African ram 16-in 1964-a FIFA rorelna avangin inelna hi an dodal. FIFA hian Africa, Asia leh Oceania tan hmunruak pakhat chiah an dah a, hemi dodal nan hian an inlan lo
• North Korea-in Italy an hneh a, World Cup upset langsar zinga mi a ni
• Final-ah England chuan West Germany 2-2 a hun pangngaia an inhnehtawk hnuin extra time-ah 4-2 in an hneh a, Geoff Hurst-a’n hattrick a siam. A goal khung pakhat erawh goalline a pelh loh avangin tun thlengin la sawi zui a ni.
TV-ah colour ngatin 1970
A thlengtu : Mexico (Vawi 1-na) 31 May - 21 June 1970 (22 days)
Teams : 16 (Confederations 5)
Venue : 5 (Khawpui 5).
Champion : Brazil (Vawi 3-na)
Runners-up : Italy
Third place : West Germany
Fourth place : Uruguay
Matches played : 32
Goals scored : 95 (2.97 per match)
Attendance : 1,604,065 (50,127 per match)
AN THLEN DAN
• Diltu ram paruk Argentina, Australia, Colombia, Japan, Mexico leh Peru zingah Mexico chu inelna thleng turin an thlang. South America leh Europe ram ni loa an vawi khat nghahna a ni.
CHHINCHHIAHTLAK
• El Salvador, Israel leh Morocco te chu a vawi khat nan an tel.
• Card - yellow leh red a vawi khat nan hman a ni. Battle of Santiago-a referee Ken Aston-a ngaihtuah chhuah a ni a, tun thlengin hman zui a ni.
• USSR player left back Evgeny Lovchev chu WC-a yellow card hmu hmasa ber a ni a, hman ṭan kum hian red card an phawrh lo.
• A vawi khat nan World Cup chu colour ngatin khawvel pumah pekchhuah a ni.
• Jules Rimet Trophy chu a Brazil-in a vawi thum nan an chawi a, an nei hlen.
Nomawi thar 1974
A thlengtu : West Germany (Vawi 1-na) 13 June - 7 July (25 days)
Teams : 16 (Confederations 5)
Venue : 9 (Khawpui 9)
Champions : West Germany (Vawi 2-na)
Runners-up : Netherlands
Third place : Poland
Fourth place : Brazil
Matches played : 38;
Goals scored : 97 (2.55 per match);
Attendance : 1,865,762 (49,099 per match)
AN THLEN DAN
• West Germany leh Spain te inremsiam a, West Germanyin an thleng. 1982 World Cup-ah West Germany-in Spain an chuhpui lo a, inelna an thleng ve thung.
CHHINCHHIAHTLAK
• A vawi khat nan Australia, East Germany, Haiti leh Zaire te an tel.
• Chile player Carlos Caszely chu red card hmanga World Cup-a hnawhchhuah hmasa ber a ni.
• Netherlands-in captain Johan Cryuff -a hoin hlawhtling takin total football an khel a, fi nal-ah erawh inelna thlengtu West Germany lakah 2-1 in an vanduai.
• FIFA World Cup Trophy tuna hman lai hi hman ṭan a ni.
Total Football a tlawm nawn 1978
A thlengtu : Argentina (Vawi 1-na) 1-25 June (25 days)
Teams : 16 (Confederations 5)
Venue : 6 (Khawpui 5)
Champion : Argentina (Vawi 1-na)
Runners-up : Netherlands
Third place : Brazil
Fourth place : Italy
Matches played : 38
Goals scored : 102 (2.68 per match)
Attendance : 1,545,791 (40,679 per match)
AN THLEN DAN
• Mexico an inhnuhdawh avangin Argentina-in chuhpuitu an nei lo
CHHINCHHIAHTLAK
• Iran leh Tunisia te a vawi khat nan an thleng
• Hemi kuma World Cup logo chu president Juan Perona’n mipui chibai a buk dan zul zuia siam a ni a, kum 1974 khan peih fel a ni tawh. Kum hnih hnuah ‘1976 Argentine coup’ an tih mai sipai rorelna hmangin president chu paih thlak a ni a, sipai thuneihna hmangin logo thlak tum mah se a hlawhtling lo. Politics buaina vang hian Netherlands leh ram ṭhenkhat chuan inhnuhdawh tum hman mah se inelna hmachhawn tura tling 16 te an inlan ta vek.
• Total football a tlawm nawn a, fi nal-ah inelna thlengtu Argentina chuan hun pangngaia Netherlands nen 1-1 a an inhnehtawk hnuin extra time-ah 3-1 in an hneh.
Disgrace of Gijon 1982
A thlengtu : Spain (Vawi 1-na) 13 June - 11 July (29 days)
Teams : 24 (Confederations 6)
Venue : 17 (Khawpui 14)
Champion : Italy (Vawi 3-na)
Runners-up : Germany
Third place : Poland
Fourth place : France
Matches played : 52
Goals scored : 146 (2.81 per match)
Attendance : 2,109,723 (40,572 per match)
AN THLEN DAN
• Spain leh West Germany te an inremsiam tawh avangin chuhtu nei loin Spain chu thlan an ni.
CHHINCHHIAHTLAK
• Algeria, Cameroon, Honduras, Kuwait leh New Zealand te chuan a vawi khat nan an inlan.
• Semifinal-ah penalty shootout chu a vawi khat nan chak zawk zawn nan hman a ni a, West Germany-in France an hneh.
• FIFA chuan group stage match hnuhnung bera group khata match hnih awm chu a rualin khelhtir ṭan a ni.
• Hungary-in fi rst round-ah El Savador 10-1 in an hneh a, World Cup history-a insawpna nasa ber a ni.
• Disgrace of Gijon: Mak takin West Germany-in Algeria first round-ah 2-1 in an hneh lo a, Algeria hian Austria hneh lo mah se Chile an hneh leh bawk avangin Africa leh Arab zinga World Cup-a vawi hnih chak hmasa ber an ni. Amaherawhchu Austria leh West Germany te an inthurual a, an pahnih ham ṭhatna zawngin West Germany 1-0 in an chak a, an khelh dan hmangin result hi insiamrem tih a hriat hle. German ARD commentator Eberhard Stanjek chuan thil awm dan a hmuhin inkhel chungchang sawi zui a tum lo a, Austrian commentator Robert Seeger pawhin TV kaltlanga inkhel entute chu an TV off turin a hrilh hial bawk.
• Tragedy of Seville : Semifinal-ah German keeper Harald Schumacher chuan mawi lo takin Battiston chu a tlawh thlu a, French player hian a ha pahnih a chan a, a hnung zâng ruhah hliam a tuar a, a nak ruh pathum a tliak bawk. Hetichung hian referee-in a hmuh hmaih a, Germany lam goalkick a pe. He thil thlenna hi Sevilla khelmual Ramón Sánchez Pizjuan Stadium a ni a, Tragedy of Seville tih hming pek a ni.