Covid-19 : US-in Brazil aṭanga luh a khap
US sorkar chuan Pathianni khan Brazil aṭangin ram dang mi, an rama luh khap a nih thu a puang a, he thupek hi May 18 aṭangin hman ṭan a ni ang.
White House chuan hemi chungchangah hian thuchhuah siamin, US-ah luh tuma dilna thehlutte chu an dilna thehluh aṭanga ni 14 liam ta chhunga Brazil-a an awm a nih chuan luh phalsak an ni rih dawn lo tih a sawi. Hei hi Brazil rama hri leng a hluar chhoh mek avanga US himna tura tih a nih thu a sawi bawk. Ram mipuite hri laka an him theihna tura heng hmalakna hi president rem tihnaa kal pui a nih thu White House chuan a tarlang a ni.
US hmalakna chungchangah hian National Security Adviser Robert O'Brien chuan an ram mipuite himna turin a hma pawhin UK, Europe leh China-a aṭanga luh khapna an lo siam tawh thu a sawi a, tuna khapna an siam pawh hi nakin zel atana an ram tana ṭhatna tur a nih thu leh, hun rei lo te chhung tur a nih thu a sawi.
O'Brien chuan an ram luh khapna siamah hian Southern Hemispher ram dangte telh an ni dawn em tih chungchang pawh ngaihtuah a, heng rama hri len dante an thlir dawn thu a sawi.
Khawvela Covid-19 hri kai tamna ber leh he hri vanga thi tamna ber ram, US-ah hian nimin thleng khan hri kai hi mi 16,86,436 an awm a, heng zinga mi 4,51,702 chu enkawl dam tawh niin, he hri vanga thi hi mi 99,300 an awm tawh a ni.
Brazil ram chu hri kai tam lamah kar liamta Zirtawpni khan Russia chu pelin, khawvela Covid-19 kai tamna ram pahnihna a ni chho tawh. An rama hri kai hmuh tawh zat hi 3,65,213 an tling tawh a, mi 22,000 chuangin an thihpui tawh bawk.
Russia-ah hri kai nuai 3.5 chuang tawh
Russia ramah hri lengin zual lam a la pan zel a, Pathianni khan mi 8,946 in hri hi kai belhin hri kai zat hi mi 3,53,427 an tling tawh.
Covid-19 vanga thi hi Pathianni khan mi 92 an awm belh a, Russia ramah he hri vanga thi hi mi 3,633 an awm tawh bawk. Russia hi hri awm tamna ram pathumna a ni.
Sorkar chuan an ramah hri kai hmuh chhuah hi tam hle mah se, he hri vanga thi zat rate hi ram dang nena tehkhinin a hniam ber zingah a tel niin a sawi. Mahse hei hi zirchiangtu ṭhenkhat chuan hnawlin, hri vanga thi zat official-a puan chhuah hi a dik tawk lo a, an thup ṭhen nia an rin thu an sawi a, mahse hei hi sorkar chuan a pha thung.
China-ah Covid-19 kai thar mi 51 awm
China-ah nimin khan Covid-19 kai mi 51 hmuh chhuah thar an awm a, heng zinga mi 40-te chu anmahniah he hri natna lang chhuak lo te an ni tih National Health Commission (NHC) chuan a tarlang.
Hri kai hmuh thar mi 51 zinga a tam zawk, mi 38-te hi Covid-19 hri rawn darh ṭanna nia sawi Wuhan khuaa cheng an ni. May 14 leh 23 inkar khan Wuhan-ah hian mi maktaduai 6 chuang chu test neihpui an ni tawh tih Wuhan municipal health commission chuan a tarlang a ni.
China-ah hian hri kai thar hmuh chhuah leh ni mah se, ram chhung aṭanga inkaidarh erawh an ni lo nia hriat a ni. Hri kai hriat thar zinga mi 10 te chu Inner Mongolia Autonomous Region-a mi an ni a, Sichuan province aṭangin kai pakhat a awm bawk a ni.
Wuhan-ah hian mi test tawh zat hi maktaduai 11.2 an awm tawh a, tunah hian hri kai si, mahse an taksaa he natna lang chhuak lo mi 396 an awm mek a, heng zinga mi 326 chu Wuhan khua aṭangin a ni. Covid-19 darh ṭanna hmun Wuhan-ah hian January leh March thla khan hri kai hi mi 50,000 chuang an awm hman a ni.
China-ah hian Covid-19 hri kai hi mi 82,985 an awm a, heng zinga mi 78,268 chu enkawl dam an ni a, he hri thihpui hi mi 4,634 an awm tawh bawk.
Japan-in state of emergency puan titawp
Japan sorkar chuan hri leng vanga state of emergency a puan chu nimin khan a titawp.
Japan rama hri lengin ziaawm lam a pan avangin May 14 khan sorkar chuan social distancing rule a siam pawh a lo thlahdul tawh a, mahse an ram khawpui Tokyo leh a chhehvel bial paliah chuan emergency hi la hman chhunzawm a ni.
Economy minister chuan nimin khan sorkarin state of emergency hlih a rawt chungchangah adviser hrang hrangte aṭangin pawmpuina pawh an hmu tih a sawi. Thla khat leh a chanve chhung hripui leng vanga emergency puan tawh chu hlih a ni thei ta a ni, a ti.
Spain-in restaurant lehbeach a hawng ta
Spain chuan hripui leng vanga hun rei tak inkharkhipna a kalpui hnuah, nimin aṭang khan restaurant leh beach hawn a phalsak ta.
Madrid leh Barcelona-ah chuan restaurant leh bar-te hi hawn phalsak ni mah se, seat 50% chin bak customer an lak phalsak an ni lo thung. Heng khawpui pahnihte hi hri leng tuar nasa zual an ni a, Covid-19 vanga Spain rama thi mi 28,752 zinga 15,000 chuang chu khawpui pahniha mite hi an ni.
Spain ramah hian a ni zawna ni riat chhungin hri vanga thi hi 100 aiin an tlem tawh a ni. Pathianni khan Covid-19 vanga thi hi mi 70 an awm tih health department chuan a sawi. An rama hri a len vang lai, March thla tir lam khan hri vanga thi hi ni khatah mi 900 chuangte an awm a ni.
Italy-ah hri vanga thi zat tlahniam zel
Italy ramah pawh hri lengin ziaawm lam a pan zel a, hri vanga thi hi an tlahniam zel. Pathianni khan Covid-19 vanga thi hi mi 50 an awm.
Pathiannia Covid-19 vanga thi hi March 7 hnu lama Italy rama ni khata hri vanga thi an tlem ber ṭum a ni. March thla tawp lam, an rama hri leng a hluar lai khan ni khatah hri vanga thi hi mi 1,000 dawnte an awm a ni.
Hri leng hian ziaawm lam a pan avangin May 18 aṭang khan sorkar chuan pawn chhuah khapna a siamte pawh a thlahdul ṭan a, restaurant leh cafe-te pawh social distancing dan zawm chunga hawn a phalsak tawh a ni. Thla hnih chuang khar an nih hnuah an rama tourist site hrang hrangte pawh an hawng ṭan leh tawh a, Vatican Museum pawh June 1 aṭangin hawn ṭan tum a ni bawk. He Museum hian kumtin tlawhtu maktaduai sarih vel a nei ziah ṭhin.
Covid-19 vanga China laka thubuai siam hi thil dik lo a ni : Wang Yi
China foreign minister Wang Yi chuan Covid-19 chungchang avanga China laka thubuai siam tumte chuan eng dan behchhan mahin thubuai siam tur an neih loh thu a sawi bakah, China laka thubuai siam hi thil dik lo a ni zawk, a ti.
Wang chuan an rama thuthar thehdarhtute hmaah, China chuan he hri leng hi nasa taka a tawrh thu sawiin, chuti chung chuan ramdangte ṭanpui turin theihtawpin hma a la reng a ni, a ti. "Politics lama inbeihna a rawn awm chho a, US chuan political virus a rawn ti darh chho mek a ni. Kawng engkimah China chu he hri leng chungchangah hian US chuan puhchhiat a tum a ni," tiin Wang chuan a sawi bawk.
US politician-te chuan Covid-19 leng chungchangah China hi a puh chhe hle a, khawvel sumdawnna kawngah pawh China chu a pu chhe bawk a ni. US leh China inkara innghirnghona awm chho mek chu Wang chuan cold war thar tur a nih thu a sawi.
Kristian biak in Muslim-tehman turin hawn sak
Muslim-ten an sakhaw hun pawimawh, Ramadan thla tawpna puala ṭawngtaina hun an hmanna turin Berlin, Germany-a Kristian biak in pakhat chu hawnsak a ni.
Berlin-a Neukolln district-a Dar Assalam mosque-a ṭawngṭai tura kalte chu social distancing dan hman a ngaih avangin a rualin mi tam tak an awm thei lo a, hei vang hian Muslim-ten ṭawngtaina hun an hmanna tur hian mosque bula awm, Martha Lutheran Churh chuan an biakin a lo hawnsak a ni. He kohhran pastor, Monika Matthias chuan an ṭawngtai hun hmannaah hian a telpui bawk.
Germany sorkar chuan May 4 aṭang khan sakhaw hminga inkhawmte a phalsak ṭan tawh a, mahse inkhawmna hmunah social distancing dan chu khauh taka kengkawh tura hriattir an ni a, ft 5 dan zelah awm tura tih an ni.