Khawvel lum belh zel chhan mihringte : GCC report

University of Leeds kaihhruaina hnuaiah khawvel climate scientist 50 rual chuan khawvel lum zel chungchangah zirbingna an nei a, an zirchianna Global Climate Change (GCC) report an tih chhuahah, khawvel puma boruak lum belh zel chhan lian tak chu mihringte chet lakna vang a ni tih an tarlang.

Global Climate Change report chuan kum 2014-2023 chhung khan 1.19 degree celsius in khawvel a lum belh tih an tarlang a, hei hi kum 2013-2022 inkara 1.14 degree celsius-a khaw lum belhna aiin a tam zawk a ni. Mihring chet lakna vangin khawvel hi kum sawm danah 0.26 degree C in a lum belh zel tih tarlan a ni bawk.

University of Leeds professor Piers Forster chuan sik leh sa inthlak danglam chungchanga inzirtirna leh hmalakna vangin Greenhouse Gas (GHG) pek chhuah a tlem tih sawi mah se, mihring chet lakna vangin khawvel lum belhna chu a sang chho zel tih an zirchianna aṭanga an hmuh chhuah thu a sawi. Khawvel sik leh sa inthlak danglam dan chu a la dik lo tih sawiin, a hma aiin a dik lo chak a ni, a ti.

Earth System Science Data journal-a tih chhuah report hian khawvel lum belh zel chhan lian ber pakhat chu GHG pek chhuah a tam vang a ni tih a tarlang a, kum khat chhungin Carbon dioxide ton tld 53 hu GHG hi khawvel pumin an pe chhuak a ni. GHG pek chhuak 70% vel chu petrol leh a kaihhnawih vang niin hemi bakah hian cement siamna hmun, lo neih leh ramngaw tih chereu vangin khawvel chu a lum belh tih tarlan a ni bawk. Tun anga boruak bawlhhlawh pek chhuah a tam a nih chuan kum nga chhungin 1.5 degree celcius-a khaw lum belh zelin a pel lo tur china bituk chu khawvel lum lam chuan a pel thei mai dawn tih an tarlang bawk.