Co-pilot in Airbus A320 a tlak luihpui!
Germanwings thlawhtheihna chesual, Airbus A320 chu a co-pilot, Germany mi, Andreas Lubitz (27)-a'n a tlak luihpui tih hriatchhuah a ni a, he thlawhtheihnaa chuang mi 150-te chu an thi vek a ni.
Airbus Flight 4U9525 hi Barcelona, Spain aṭanga Dusseldorf, Germany panin Thawlehni khan a thlawk chhuak a, boruak sang tak aṭangin chak taka bir thlain France rama Alps tlangah a tla a ni.
Thlawhtheihna tlakna hmuna black box voice recorder chhar chu enfiah a nih hnuin, investigator-te chuan co-pilot Andras Lubitz hian a tum reng vangin thlawhtheihna hi a tlakpui tih an sawi a, a tih chhan erawh an hriat theih bik loh thu an sawi.
Official-te chuan he vanduaina thlengah hian firfiaka chetna lam a lang lo niin an sawi a, co-pilot thiltih chhan hi hriatfiah tumin a mimal nun leh a chhungte chanchin thlenga chhui chian tum a nih thu an tarlang bawk.
Black box voice recorder enfiahna aṭang an hriat danin, thlawhtheihna hi a tlak hma lawkin cockpit aṭanga inthiar tura pilot chhuak chu co-pilot hian kawngka a khar hnan a, pilot-in kawngka a kik thawm te, a hawn duh loh avanga a hnuah ring taka a chum thawm te, passenger au thawmte pawh hriat tur a awm a ni.
Marseille Prosecutor Brice Robin chuan passenger-te hian an thlawhtheihna tlak hma lawk hian thil awmdan an hria a, an mangang au thawmte pawh hriat tur a awm a ni, a ti.
Hetihlai hian co-pilot hian thlawhtheihna tlakpui a tum hian a chiai miah lo niin a lang a, thawm pawh engmah chhuah lo nia sawi a ni. Recorder aṭanga a lan danin Lubitz hi an chetsual dawn thleng hian pangngai takin, a lungphu pawh buai loin an awm niin an sawi.
A320 hi a him thei ang bera duan niin, cockpit chhunga awmin engmah a ti thei lo a nih pawhin midang luh theihna turin emergency entry dah a ni. Mahse tun ṭumah hian co-pilot hi cockpit chhungah awmin, kawngkhar hi a hawnsak duh tlat loh avangin engmah tih theih a ni ta lo a ni. Alarm-te pawh a off vek a, cockpit aṭang hian puih tura ngenna thawnchhuah a nih loh bakah, control tower aṭanga biakna pawh chhan a ni lo.
Germany investigator-te chuan Lubitz-a apartment leh a nu leh pate in, Mantabour, Germany-a mi chu an dap mek tih an sawi. Lubitz-a computer leh a thil ṭhenkhatte pawh enfiah tura lak a ni.
Prosecutor-te chuan A320 chunga thil thleng vang hian cockpit rules khauh zawk siam thuai a ṭul thu an sawi. Europe-ah chuan airlines-te tan boruaka thlawhtheihna a thlawh laiin cockpit-ah mi pahnih awm reng tura tih kher an ni lo a, pilot pakhat zawk kalchhuah theih chin pawh bithliah a ni lo. Mahse US-ah chuan 9/11 pawikhkawihna thlen hnuah englai pawhin cockpit-ah hian mi pahnih awm ngei tura tih an ni thung. Expert ṭhenkhat phei chuan pahnih awmtir pawh hi a la tawk lo a, pathum awm tir tura dan siam an phut. Co-pilot Lubitz thiltih pawi tak hriat a nih tak hnu hian Airlines tam tak chuan cockpit dan khauh zawk siam ngei an tum tih an sawi nghal a ni.
Co-pilot Lubitz hian kum 2013 September thla khan Germanwings hi a zawm a, darkar 630 chhung thlawhtheihna a khalh tawh a ni. January 27 khan regular security check a nei a, thil dik lo a awm hriat a ni lo. Kum 2008 leh 2010-ah security check a neih pawhin harsatna engmah a awm lo niin an sawi. Lubtiz hi mize zawi tak, mahse nelawm tak nia sawi a ni. Mahse a ṭhiante chuan depression a nei tawh niin an sawi.