Lirnghing vangin Kathmandu awmna meter 3-in a insawn
Kar kalta Inrinnia Nepal rama magnitude 7.9-a naa lirnghing vang khan Nepal khawpui, Kathmandu innghahna chu chhim lamah meter 3-in a insawn a, mahse Everest tlang san lam erawh chu a danglam phah lo niin expert-te'n an sawi. Lirnghing inṭanna hi Kathmandu khawpui aṭanga kilometre 80 vela hla a ni.
Lirnghin hnua seismological data an lak aṭangin Kathmandu khawpui innghahna hi chhim lamah a insawn tih University of Cambridge tectonics expert, James Jackson chuan a sawi. University of Adelaide-a physical sciences department hotu, Sandy Steacy pawhin he thu vek hi a sawi.
Kathmandu khawpui innghahna a insawn hian khawvel map a tihdanglam phah dawn em tih erawh hriatchian a la ni lo.
Khawvela tlang sang ber, Mount Everest hi lirnghinna zawna awm a nih loh avangin a san zawng hi millimeter tlemte chauhin a danglam rin a ni a, hei pawh hi sawilawk theih a ni rih lo tiin University of Edinburg-a seismology and rock physics professor, Ian Main chuan a sawi. Mount Everest hi sea level aṭangin meter 8,848 ( 29,029 feet) a sang a ni.
Mi thiamte chuan magnitude 7.9-naa Nepal rama lirnghing nat zawng hi thermonuclear hydrogen bomb 20 hû a chak niin an sawi a, hei hi Hiroshima khawpui bomb chhetu, atomic bomb chakna let tam tak hû a tling a ni. Lirnghing inṭanna lei chhung hi a thuk loh avangin hei hian a nghawng na zual nia sawi a ni bawk a, a rawn inṭanna hi lei hnuai km 10-15 velah nia sawi a ni.
Nepal-a lirnghing hi kum 80 chhunga lirnghing an tawrh nat ber a ni a, hriat theih chinah chhiatna thleng vang hian mi 4,300 chuang an thi tawh a, chenna in leh hmun pawimawh tam tak a chhia a, hliam tuar mi 8,000 vel an awm bawk.
Inrinnia na taka lir a nghin hnuah hian vawi tam tak Nepal hi lirnghing hian a sâwi nawn (aftershock) tawh a, mithiamte chuan aftershock hi a la awm chhunzawm zel an rin thu an sawi. Everest tlang lawn tum, base camp-a awmte pawh helicopter hmanga hruaichhuah vek an ni tawh.
United Nations chuan Nepal rama lirnghing hian district 30-a cheng, mi maktaduai 8 vel a nghawng a, an zinga mi maktaduai 1.4-te chu ei leh in lamah chhawmdawl an ngai tawh niin a sawi. Lirnghing tuar na zual chu district 11 an ni.
Lirnghing tuarte chhawmdawlna tur hi ram hrang hrang aṭangin a lut mek a, mahse heti chung hian ei tur leh damdawi an la indaih thei lo a, hei bakah hian mitthi ruang tuamna tur body bag pawh an indaih lo hle. Hliam tuar an tam avangin damdawi-in hrang hrangin enkawl sen loh an nei a, damlo tam tak chu damdawi-in building pawn lamahte enkawl an ni.
Nepal Prime Minister Sushil Koirala chuan lirnghingin thingtlang hmun kilkhawr zawka chhiatna a thlen dan report-te a la lut lo a, chanchin kimchang an hriat theih hunah chuan thi zat hi an la pun zel a rin thu leh, mi 10,000 an tlin a rin thu a sawi.