Eurozone-in Greece chungchang a rel

An ram leiba laka khaichhuahna tura Greece mipuite'n eurozone ruahmanna siam an hnawl hnuah, nimin khan Greece chungchang ngaihtuahin Brussels-ah eurozone emergency meeting neih a ni.

Mipuite'n Eurozone rawtna siamte an hnawl hnuah Greece finance minister Yanis Varoufakis chu a bang nghal. Eurozone hruaitute nena inbiakna an neihah hruaitu dangte nen an ngaihdan inan loh avangin an inhnial buai fo tih Varoufakis chuan a sawi a, hei vang hian minister a nihna aṭanga ban a duh tiin a sawi. Greece sum dinhmun siamṭhatna kawnga eurozone nena inbiakna an neih leh turah a tel ve tawh loh chu ṭha zawka a ngaih thu a sawi bawk.

Eurozone hi European Union (EU) member ram 28 zinga ram 19 inzawmkhawm pawl a ni. Eurozone ram te hi currency union an ni a, an ram pawisa atan euro an hmang tlang vek a ni. Hetihlai hian EU member ram pakua chuan currency hran an nei thung.

Thawhṭanni tlai khan Finance Minister thar atan Euclid Tsakalotos ruat nghal a ni. Tsakalotos hi Deputy Foreign Minister of International Economic Affairs ni lai a nih bakah, an leibatnate nen inremna kawng zawnga Greece-in inbiakna a neihah team hotu a ni bawk.

Finance Minister thar, Tsakolotos chuan a mawhphurhna san zia hriain hlauhthawna tam tak a nei tih a sawi a, mahse Greece chuan inremna ṭha zawk siampui a phu a ni, a ti.

Greece Prime Minister Alexis Tsipras chuan an ram leiba laka khaichhuah an nih theihna tura rawtna thar an siamte chu eurozone summit-ah hian a pharh nghal ang. An sum puktirtute nena inremna an la siam theih loh avangin Greece ram sum dinhmun hi a chhe sawt hle a, kar kalta chhung khan bank-te kharin sum lakchhuah theih zat pawh bithliah siam ni mah se, bank hrang hrangte'n sum an tlachham ṭan tawh a ni. European Central Bank (ECB) chuan Greece bank-te chu emergency cash support la pek rih zel a tum thu a sawi.

Eurozone hruaitute nena inremna an siam theih loh chuan Greece hi eurozone aṭanga a chhuah a ngai dawn a, hei hi a thlen chuan harsatna lian zawk a la hmachhawn dawn a ni. Eurozone aṭanga a chhuah chuan Greece hian an ram pawisa bik tur a hrana a siam a ngai dawn a, euro hmanga contract hrang hrang a lo ziah tawhte pawh ennawn vek an ngai dawn a ni. Hei bakah hian pawisa hran an hman a ngaih dawn chuan a euro aiin a hlutna hi nasa takin a hniam bawk ang. Hemi rual hian eurozone aṭanga Greece a chhuak a nih chuan, khawvel pum sum dinhmun thlengin na takin a nghawng thei dawn niin mithiamte chuan an ngai.

France President Francois Hollande leh Germany Chancellor Angela Merkel-te chuan Greece buaina sutkian dan tur sawihona tur hun ala inhawn reng thu leh hun erawh a tam tawh loh thu an sawi bawk. Hollande chuan,"Hun a tam tawh lo a, Greece leh Europe tan pawh thil tihfel thuai a ngai tawh a ni" a ti.

Greece hian leiba, dollar tlukleh­dingawn 331 a nei mek a, heng zinga a tam zawk 60% chu eurozone ram lian zual pali- Germany, France, Italy leh Spain te laka a bat niin, Germany chu ram mala a batsak tam ber a ni. A bak chu International Monetary Fund (IMF), European Central Bank (ECB) leh Greece leh foreign bank inkawpte laka a batte a ni. Tuna project a siamah chuan, a leibate hi kum 2057 thleng a rul ang.

Kum 2008-a Wall Street buaina khan Europe pum sum dinhmun a nghawng a, Greece hi a tuar nasa zinga mi a ni. Kum 2009 khan Greece chuan a leiba neih chu a lo chhutsual tih sawiin, an sum dinhmunah hlauhthawnna a nei ṭan a, a hnu lawkah sum puk belh phalsak a ni loh avangin kum 2010 khan sum lamah a tlanchhe zui nghal a ni.

Greece sum lama buaina khaichhuak tur hian International Monetary Fund, European Central Bank leh European Commission chuan ruahmanna a siam ta a, he ruahmanan hnuaiah hian Greece hi euro tluklehdingawn 240 chuang pek a ni ang. Mahse sum petu turte hian phut let an nei thung a, Greece sorkar chu inrenchemna dan kalpui a, budget tihniam tur te, chhiah a lak tisang tur tein a phut. Hei bakah hian sorkar kalphungah khuahkhirhna nasa zawk siam a, chhiah awltirte titawp tur leh, Greece ram chu ram dangte tana awlsam zawka sumdawnna kalpui theih tura siam turin an ti bawk. Mahse Greece chuan eurozone rawtnate hi Pathianni khan mipui vote hmangin a lo hnawl tawh a, sum harsatna aṭanga inkhaichhuah nan rawtna thar a siam ṭha leh a ni.