
UK Covid-19 hri thar ram 60-ah hmu tawh : WHO
World Health Organisation (WHO) chuan United Kingdom (UK)-a Covid-19 hri chi dang hmuhchhuah, SARS-CoV-2 chu ram 60-ah hmuh a ni tawh tih a sawi.
UK coronavirus hri hi a darh chak hle a, kar liam ta khan ram 10 velah hmuh a nih thu sawi a ni a, kar khat hnuah erawh ram 60 velah a lo darh hman tawh a ni. South Africa-a coronavirus hri dang, 501Y.V2 hmuh pawh chu ram 23-ah a darh tawh niin WHO chuan a tarlang bawk.
Nikum December thla laihawl vela hmuh chhuah thar, UK strain hi a original aiin 50-70% in inkaidarh a awlsam zawk nia sawi a ni a, hei hi UK-a hri kai an pun chak chhan nia ngaih a ni.
Covid-19 vanga thi mtd 2 chuang tawh
Khawvel ram hrang hrangah Covid-19 hri vanga thi chu mi maktaduai hnih chuang an tling tawh. Hri kai hmuh chhuah tawh hi vaibelchhe 9.6 an awm tawh a; US, India leh Brazil chu hripui leng tuar nasa ber ram an ni. US leh India-ah chuan hri kai hmuh chhuah thar zat hi a tlahniam zel tawh a, hetih lai hian Brazil-ah erawh chuan hri kai hi an la pun belh zel a ni.
Hri kai tamna leh thihpui tamna ber, US-ah hian Covid-19 vanga thi mi nuai li chuang an awm tawh a, hri kai hmuh chhuah hi maktaduai 24 chuang an awm tawh a ni. Thawhlehni, January 19 kha US-a Covid-19 hri kai an hmuhchhuah hmasak ber aṭanga a kum khatna a ni a, kum khat chhung hian he hripui vang hian mi nuai li chuang an thi hman a ni. Khawvel puma hripui vanga thi mi panga zinga pakhat zel chu US mi an ni. University of Washington-a expert-te chuan kumin May 1-ah chuan an rama hripui vanga thi hi mi nuai 5.6 vel tling turin an chhut.
Covid-19 vaccine policy sawisel
WHO hotu Tedros Adhanom Ghebreyesus chuan Covid-19 hri laka invenna tur, vaccine policy kalpui dan a dik tawk lo tih sawiin, hei vang hian khawvel chuan 'moral failure' a hmachhawn mek a, ram retheiten an tuar nasa dawn a ni, a ti.
Ghebreyesus chuan vaccine policy kalpuinaah ram rethei leh ram hausa te inkar a zau hle tih sawiin, ram retheia dinhmun hlauhthawnawm tak taka awmte hnena vaccine pek an nih hmain, ram hausa zawka ṭhalai hrisel ṭha tak te hnenah pek hmasak an ni, a ti.
Vaccine nei hmasa nih tuma inchuhna a nasa a, mahse 'me first' policy chu mahni inhremna tur zawk a ni tiin, hetianga a chang hmasa nih tuma inchuhna a awm chuan vaccine man a tihsan phah bakah chheprelhna thlengin a awm phah thei dawn a ni, a ti. Hetianga inchuh chhoh zel a nih chuan mihring leh economy thlengin a tuar zel dawn a ni, tiin WHO hotu chuan a sawi.
Ram hrang hrangte hnena rualkhai taka vaccine sem dan tura ruahmana, vaccine sharing scheme Covax chu ngai pawimawh turin WHO hotu chuan a ngen a, he scheme hi thla thar aṭangin kalpui ṭan a ni ang. "Member ramte hnena ka ngen chu April 7-a World Health Day a lo thlen hunah, Covid-19 vaccine hi ram zawng zawngin an neih ve vek hman tura hma la turin a duh a ni. Hei hi hripui leng mek leh health service chungchanga inrualkhai lohna nasa tak kan paltlang theihna tura beiseina min siamsaktu a ni ang," a ti.