
Israel PM-in thlan tlin leh a nih chuan Jordan Valley luah a tiam
Israel prime minister Benjamin Netanyahu chuan an ram inthlanpui neih turah, thlan tlin leh a nih chuan Juda chenna turin Jordan Valley luahsak a tiam.
Jordan Valley hi Dead Sea chhim lam leh Beit Shean hmarlamah inzarpharhin, khawchhak lamah Jordan a ri a ni. Valley hi kilometer 2,400 biala zau niin, a zau zawng 30% hi West Bank a awm a ni. Israel chuan Palestinian nen inremna an siam a nih pawhin, he hmun hi a sipaite thununna hmuna dah a ṭul thu a lo sawi fo tawh a ni. Kum 2016 data-a a lan danin, Jordan Valley-ah hian Palestinian 65,000 vel chengin, Juda 11,000 an awm bawk.
Netanyahu hian West Bank-a an ram luah zauh a tum thu a sawi vawikhatna a ni lo a, kumin April thlaa inthlan an neih dawn pawh khan PM atana thlana nih leh chuan West Bank ram luah belh a lo tiam bawk a ni. "Palestinian state din chu kan dinhmun a tiderthawng dawn a, hei vang hian kum riat kalta chhung pawh khan na takin kan lo nawr tawh a ni," a ti.
Netanyahu chuan inthlan neih zawhah Israel-Palestinian peace plan a siam chu tlangzawrh a ni dawn tih a sawi bawk a, he ruahmanna siamah hian West Bank leh hmun dang an luah theihna tur remchang ṭha tak pawh siam a nih thu a sawi.
Palestinian lam chuan US peace plan hi an sawisel nghal a, Palestinian chief negotiator hlui Saeb Erekat chuan he plan hi dan kalh, Israel-in international law a palzutna belhchhahna mai tur a ni, a ti ve thung. Palestinian chuan West Bank pum chu state hran an dinna tur a ni tih an lo sawi a ni.
April thlaa Israel inthlanpui neihah khan party mala sorkarna chang thei an awm lo a, ṭangrual sorkar siam tura hmalakna a hlawhchham leh tak avangin inthlan hi neih ṭhat leh a ngai a ni. Inthlan hi karleh Thawhlehni, September 17 hian neih leh a ni ang.
Arab ramte chuan Israel PM ruahmanna siam chu an dem thu an sawi nghal. Netanyahu thil tum chuan muanna a awm theihna tura hmalakna a tichhe nghal vek dawn tih an sawi. Member ram 22 awmna, Arab League chuan Netanyahu ruahmana siam chu thil ṭha lo leh hlauhawm tak, international law palzutna lian tak, remna leh muanna siamna tur tichhe vek thei a ni tih an sawi. Palestinian senior official, Hanan Ashrawi pawhin Israel PM thusawi chu Palestinian mipuite chanvo an neihte lakah indo puanna ang hialah a ngaih thu a sawi bawk.
Israel hian 1967 Middle East war aṭang khan West Bank, East Jerusalem, Gaza leh Syrian Golan Heights-te hi a luahsak tawh a ni. Kum 1980 khan East Jerusalem a luah chu zauhin, 1981-ah Golan Heights a luah chin a zauh leh bawk. Mahse heng ram a luahsakte hi khawvelin a pawmpui lo a ni.