UN hotuin vaccine siam a leta tipung turin chah

United Nations secretary-general Antonio Guterres chuan Covid-19 vaccine siamchhuah chu a leta titam tura chahin, khawvel-ah hri leng in zuallam a pan zel avangin chak lehzuala vaccine sem a nih theih nan ṭan la turin a fuih.

Ram tam tak, a bikin India chuan vaccine indaih lohna tawkin, hri leng thawh hnihna thleng vangin damdawi-in leh ruang dahnate a khat chho zel a, damdawi leh oxygen mamawhna a san zel thu a sawi. Ram hausa zawkah chuan kum upa lam mai ni lo naupangte thlengin vaccine an lak laia ram ṭhenkhat, an ram mipuite tana vaccine dose khat pe thei lo pawh an awm a ni, tiin "Hetiang khawvela chen hi pawm thiam a har a ni, " a ti.

Coronavirus inthlakdanglam leh chi hrang rawn chhuak chuan ram kang ang maiin khawvel ramte a kan kai zel a hlauh thu UN hotu chuan a sawi. "Thil pahnih kan mamawh a awm, chung chu vaccine siam chhuah a let a tihtam a, felfai thei ang bera semzai a ni," tiin a sawi.

October khan South Africa leh India chuan World Trade Organization(WTO) hnenah ngenna rawn siamin vaccine tinah leh hri dona atana ṭang­kai medical technology-a inte­llectual property rights-ah ngaihnathiamna siam turin an lo ngen tawh a, hei hi ram 100 chuangin an thlawp a ni. US-in patent waiver siam hi a thlawp thu a sawi tawh bawk.

Hetih lai hian damdawi lam siamtu, pharmaceutical industry lam chuan patent waiver siam hian hun lo kal zel turah ṭhil ṭha lo zawk a thlen a hlauhawm tih an sawi thung. Patent protection tihbo chuan an hlawkna a ti bo thei a, company tena an hamṭhatna dawn tur ang te chu lakiangin, an ṭhanna daltu lian tak a ni thei a ni, an ti. Vaccine siam chu thil hautak leh uluk ngai tak a nih avangin patent rights tihtawp ringawt avangin a siam chhuah hi a chak phah ngawt thei lo tih an sawi.