Israel-ah eptu pawlten ṭangrual sorkar siam tum Israel President thar atan Isaac Herzog thlang

Israel-a eptu pawl, centrist Yesh Atid party hruaitu Yair Lapid chuan president Reuven Rivlin hnenah eptu party pariatten ṭangrual sorkar an siam thei dawn tih a hrilh a, prime minister Benjamin Netanyahu-a'n kum 12 chhung thuneihna a lo chelh tawh chu an titawp thei dawn niin a lang.

Israel-ah hian sorkar nghet a ding hlei thei lo a, kum li chhungin inthlanpui ṭum li an nei hman a ni. Inthlanpui hnuhnung berah Netanyahu party, Likud party chu party mala seat la hnem ber ni mah se, sorkarna siam tura seat neih ngai zat erawh a nei pha lo. Hei vang hian President Reuven Rivlin chuan ṭangrual sorkar din dan kawng zawng turin Netanyahu hi a hun a pe a, mahse Netanyahu hian hun pek chhungin ṭangrual sorkar siampui turin party dangte inremna a siampui thei lo a ni.

PM Netanyahu-a'n sorkar thar tur a siam theih dawn tak loh avangin President chuan Yesh Atid party hotu, Yair Lapid hi sorkar siam turin a sawm ve leh a ni. Lapid chuan party hrang hrangte nena hun rei tak an inbiakrawn hnuah President-in hun a pek a tawp hma, Nilaini zan khan Tel Aviv-a hotel-ah ṭangrual sorkar siam tura inremna an siam theih thu hi a sawi.

Sorkar thar siam tura Yesh Atid party thawhpui lian ber tur chu Naftali Bennett kaihhruai Yamina party niin, Lapid leh Bennett-te hi prime minister in nih chhawk turin an inrem. Technology multi-millionaire Bennett hi kum hnih chhung prime minister a ni hmasa phawt dawn a, a hnu kum hnih dangah Lapid hi prime minister a ni ve leh thung ang.

Kum 57 mi, TV host hlui leh finance minister hlui, Lapid chuan sorkar thar an siam tur chu Israel mipui zawng zawng tana thawktu tur a ni dawn tih sawiin, Israel inpumkhatna turin theihtawp an chhuah dawn tih a sawi.



Eptute hian sorkar thar an siam theih tur thu sawi mah se, Parliament-ah fiah a ni ve leh phawt dawn a, thlawptu a ngah tawk tih fiah a nih hnuah lakluh a ni chauh ang. Parliament-ah hian kar khat chhungin vote lak a nih rin a ni a, sorkar siam tur hian Knesset member 120-ah thlawptu 61 an neih tlin a ngai a ni.

Ṭangrual sorkar thar siam tur zingah hian Palestinian aiawh party a tel avangin nationalist Bennett-a party Yamina party member ṭhenkhat chu an lungawi vak lo nia sawi thawmte pawh a awm. Hei vang hian sorkar thar siam tur hian fiahna hi a paltlang thei dawn em tih sawichian theih a la ni lo niin political analyst ṭhenkhat chuan an sawi.

Netanyahu chuan Bennett leh Lapid-te thawhdun tumna chu Israel security tan a him tawk dawn lo tih sawiin, Israel-in Iran nuclear programme tihtawpsak a tumna chu an tichhe thei dawn a ni, a ti. Parliament-a vote lak a nih hunah pawh ṭangrual sorkar thar din tum chu thlawp lo turin member-te a ngen.

Tunge Naftali Bennett?
Ṭangrual sorkara prime minister hmasa zawk tur leh Israel prime minister ni rei thei ber Benjamin Netanyahu thlaktu tur, Naftali Bennet hi Palestinian ram hran pek dodaltu lian tak,West Bank-a Palestinian ram pawh a zau thei anga luahsak thlawptu, Yamini party hotu a ni.

Likud party kaihhruai sorkarah pawh a lo tel tawh a, Netanyahu-a'n Palestinian ram an luahsak a zauh zelna chhan pawh hi Bennett-a'n rawtna siam hnuah chauh a ni. Palestinian ram chu a awm ngai loh avangin an luahsak pawh a ni lo, tiin a lo sawi hial tawh. Bennett hi Iran dodaltu lian tak a ni bawk.

Bennet hian Palestinian Authority chu khawvela firfiak pawl lian ber niin a lo sawi tawh a, kum 2013 khan Palestinian firfiakte chu chhuah zalen loin thah an ni zel tur a ni, tiin a sawi. Iran nuclear deal siam pawh kha chhiatna tizualtu tur tiin a sawi bawk. Mahse ṭangrual sorkar thar an siam turah hian Arab Islamic party, Raam-te nen thawhho an tum dawn a ni.

Kum 49 mi Bennett-a multi-millionaire niin, a nu leh pa hi America aṭanga pem niin amah hi Israel-a piang a ni. Military commando unit-ah te awm tawhin, payment security company Cyota Inc dintu zinga mi a ni. Kum 2006-2008-a Netanyahu eptu pawl hruaitu a nih lai khan a chief of staff a ni. Kum 2012-ah politics luhchilh ṭanin, religious nationalist party Yamina party (hetihlai chuan Jewish Home tih a ni) hotuah a awm a, religious affairs minister, education minister leh defence minister-te pawh a lo ni tawh bawk.

President thar atan Herzog thlang
Israel President thar tur chu Thawhlehni khan Knesset (Parliament) ah secret ballot hmanga thlan a ni a, veteran politician Isaac Herzog chu Israel President 11-na ni turin thlan a ni.

July 9-ah President ṭanglai Reuven Rivlin a thlak dawn a, kum sarih chhung Israel President a ni ang. Kum 60 mi, Labor leader hlui hi Israel President thar tur hi a pa, Chaim Herzog pawh kum 1983-1993 khan Israel President a lo ni tawh a ni.

Knesset-a President thlar thlannaah Herzog hi member 120 zingah member 87 in an thlawp a, a khingpui Mirian Peretz chu chiang takin a hneh a ni.

Herzog hi Israel immigration chungchanga buaipuitu, Jewish Agency hotu ni mekin, kum 2003-2018 chhung khan Parliament member a ni a, minister pawh ni tawhin portfolio hrang hrang a lo chang tawh a ni. A pa Chaim Herzog chu Israel President a ni tawh a, a pu Rabbi Yitzhak Halevi Herzog chu Ireland-a chief rabbi hmasa ber a ni bawk.

President atana thlangtute chungah lawmthu sawiin, Herzog chuan Israel mipuite rawng bawl sak leh thei tura a awm chu lawmawm a tih thu a sawi a, "Mi zawng zawnga tan President ka ni ang," a ti. Democracy humhim a, Israel leh Juda huatna awm ṭhin pawh do let zel a tum tih a sawi.

Prime minister Benjamin Netanyahu pawhin lawmpuina hlanin, Israel mipui zawng zawng aiawhin a hna thawhna turah duhsakna a hlan tih a sawi. Kum 2015 inthlanpuiah khan Netanyahu hian Herzog hi a lo hneh tawh a ni.