NASA-in Venus mission pahnih puang

National Aeronautics and Space Administration (NASA) chuan Nilaini khan thuchhuah siamin Venus (Chawngmawii) lamah mission pahnih an thawn dawn tih an puang.

NASA hian an Venus mission pahnihte hi kum 2028 leh 2030-a thawn chhuah an tum a, project pakhat atan hian US Dollar maktaduai 500 vel sum an hmu dawn a ni. An hotu thar Bill Nelson chuan,"Heng mission pahnihte hmang hian engtin nge Venus khi khawvel sa tak, a leilunga 'lead' a tuiral theih tih hriat kan tum dawn a ni," tiin a sawi.

US hian Venus zirchian a tum hnuhnun ber chu kum 1990 kha niin Magellan orbiter hmangin zirchian an tum a ni. Hetihlai hian Europe ram ṭhenkhat leh Japan-te chuan Venus zirchianna tur mission hi an kalpui ve tawh bawk a ni.

Nelson chuan,"Kum 30 chuang zirchianna kan neih tawh loh planet kan zirchian leh tur hmang hian science community zawng zawng pawhin zirchianna hun ṭha an neih leh theih phah dawn a ni," a ti.

NASA Planetary Science Division-a mi Tom Wagner chuan,"Venus chungchang kan la hre tlem lutuk hi a mak zawk a, mahse heng mission pahnihte belhkhawm hmang hian he planet-a van chhum awm dan leh a leilunga tlangkang a thlen ṭhin dan mai bakah a planet laimu thlengin kan hre thei dawn a ni. Planet kan hmuchhuak nawn leh ang mai a ni hial ang," tiin an mission kalpui tur chungchang chu a sawi a ni.

Mission pakhat zawk chu DAVINCI+ (Deep Atmosphere Venus Investigation of Noble gases, Chemistry, and Imaging) tih a ni a, pakhat chu VERITAS (Venus Emissivity, Radio Science, InSAR, Topography, and Spectroscopy) tih a ni thung.

DAVINCI+ mission tur
DAVINCI+ hian mission hmasa zawk tur a ni a, Venus-a carbon dioxide atmosphere chungchang a zirchiang ang a, a lo awm dawn leh a insiam danglam (evolve) dan a zirchiang ang. Tuipui a awm leh awm lo pawh a zirchiang dawn nia tarlan a ni bawk.

Chawngmawii boruak chhah taka, sulfuric acid chhumin a bawh chuaiah chuan DAVINCI+ hian thil mum (decent sphere) a thawn thla dawn nia tarlan niin chu chuan noble gas level leh element awm dangte a teh dawn a ni.

Venus 'tesserae' leilung awmdan thla fiah tak (high resolution) khawvelah a rawn thawn let theih beisei a ni a, chumi hmang chuan planet insiam dan chungchang mithiamte'n an hriat fiah lehzual an beisei bawk.Venus leilung awmdan hi khawvel-a continent hrang hrang nen khaikhin an tum a, Venus-in tectonic plate a nei nia rinna awmte pawh finfiah an tum a ni.

VERITAS
Venus Emissivity, Radio Science, InSAR, Topography, and Spectroscopy hi chuan Venus 'map' a siam dawn thung a, hei hi a geological history hriatthiam lehzualna atan leh khawvel nena a danglamna chungchangte pawh chiang zawka zirchianna atan a ṭangkai an beisei a ni.

Radar ang chi hmangin Venus leilung chu a zirchiang dawn a, tlangkang leh lirnghing a la awm ngai em tihte pawh hriat chhuah a tum dawn niin an tarlang.

He mission hi NASA kaihhruaina hnuaia kalpui tur mah ni se German Aerospace Center chuan infrared mapper a tumsak dawn a, Italian Space Agency leh France's Centre National d'Etudes Spatiales te chuan radar leh mission-a pawimawh dang an buaipui dawn bawk.

Venus/Chawngmawii
Mizote'n Chawngmawii tia kan sawi ṭhin Venus hi Ni (Sun) hnaih ber dawttu planet a ni a, Rome ho hmangaihna leh mawina pathiannu hmingchawiin a hming hi phuah a ni.

Ni tih loah chuan khawvel aṭanga zana vana kan hmuh theih, mihring siam chawp thil ni loa 'eng' (bright) ber a ni a, Terrestrial planet (lung leh metal awmna) pali zinga mi a ni bawk. (Mercury, Venus, Earth leh Mars-te hi Terrestrial planet-te chu an ni)

Khawvel aṭanga kilometre maktaduai 240.99 vela hlaa awm anga chhut a ni a, khawvel ni chhiar dana ni 224.7 chhungin Ni a hel kual hman a ni.

Venus zirchianna tur space mission hi khawvel aṭangin vawi 42 tirhchhuah tawh a ni.