China-in Covid-19 chhuah dan zirchiang tura WHO rawtna hnawl

China chuan World Health Organisation (WHO)-in a thawh hnihna atana coronavirus chhuah dan, Chinalaboratory aṭanga put ru thei ni awma ngaihnate zirchiang leh tura rawtna a siam chu a hnawl tih China health official chuan a sawi.

WHO chuan tun thla chhung hian a thawh hnihna atan China-a coronavirus lo chhuah chhante uluk zawka zirchianna kalpui nawn leh a rawt a, heng zingah hri hmuh chhuahna hmasa ber, Wuhan khawpuia bazar leh laboratory-te chhuichianna pawh langtlang taka kalpui turin thuneitute pawh an lo ngen tawh a ni.

Mahse China-a National Health Commission (NHC) vice minister, Zeng Yixin chuan he rawtna hi an hnawl tih sawiin, "Hri lo chhuah dan chhui an tumna hi kan remti dawn lo, kawng lehlam zawng tak chuan mihring chhia leh ṭha hriatna leh science thiamna piahlam a ni,"a ti.

Zeng chuan WHO ruahmanna siam hi a hriat tirh chuan mak pawh a tih thu sawiin, zirchianna neih laia China-in laboratory protocol a bawhchhiat avanga hri hi rawn darh ni ve thei nia an sawite chu mak a tih thu a sawi.

WHO hotu chuan China-a Covid-19 darh chhan zirchianna neih hmasakah, hri len ṭan tirh lama data mumal taka vawn ṭhat a awm loh vangin an chhui chianna pawh hi a bahlah niin a sawi. Hetih lai hian Zeng chuan mimal thil avangin China chuan data ṭhenkhat chu an tichhuak vek thei lo niin a sawi ve thung

"China-a mithiamten rawtna leh ngenna an siamte hi WHO chuan uluk taka min ngaihtuah ṭhat sak leh turin kan ngen a, Covid-19 chhuah dan zirchianna kalpui mekah politics inrawlhna awm thinte chu paihbo kan duh a ni," tiin Zeng chuan a sawi.

Covid-19 hri lo chhuah dan hi mi hrang hrangte lo chhui tawh mah se, tun thlengin mithiamte chuan a lo chhuah dan dik tak an la chhui chhuak thei lo.

He hri hi kum 2019, December thla khan China-a Wuhan khawpuiah hmuh chhuah a ni a, khawpui chhunga sa zawrhnaah hri kai hmuh niin, hri hi ransa zawrh aṭangin mihringah a kaichhawng nia ngaih a ni. US president Joe Biden chuan kumin May thla khan Covid-19 lo chhuah dan zawng chhuak turin U.S. intelligence agency-te a lo ngen tawh bawk.

Zeng bakah China expert leh official-te chuan WHO hnenah hian hri lo chhuah dan zirchiannaah hian China ram chauh ni lo, ram dangah pawh zirna hi nei turin an ngen. "Lab aṭanga a rawn chhuah theihna chu a tlem em avangin hemi kawngah hian kan hun leh tha senral kher ṭul kan ti tawh lo a ni," tiin WHO joint expert team-a Chinese team leader, Liang Wannian chuan a sawi. Ransa tamzawk, a bikin bak (Bat) tamna ramah enchhinna hi kalpui ve turin a ti.

Liang chuan lab aṭanga lo chhuak ni'a rinthu awm chu hnawl mawl tawp theih a ni lo tih a sawi tel nghal bawk a, ram dang lab aṭang pawhin a rawn chhuak thei tho a ni, tiin a sawi.

Hetih lai hian Wuhan Institute of Virology (WIV) ten kum 2019-a gene sequence leh sample database an lak thlak vek avangin lab aṭanga rawn chhuak a nih rinna hi a len phah hle a ni. Mahse WIV professor leh National Biosafety Laboratory director, Yuan Zhiming chuan cyber attack an hlauh vanga database-te hi pawn lam hmuh theih loh tura la thla an nih tih a sawi thung.