WHO-in vaccine booster pekchhuah titawp turin ngen

World Health Organization (WHO) chuan ram ṭhenkhatten Covid-19 booster an pekchhuah mek chu September thleng titawp lailawk rih turin a ngen.

WHO hotu Tedros Adhanom Ghebreyesus chuan ram hausa leh retheiah Covid-19 vaccine pek chhuah a la inthlau lutuk tih sawiin, "Sorkarin Delta variant a darh zel ang tih hlauthawnga an ram mipui venhim an tum hi kan hrethiam a ni. Mahse ram ṭhenkhat, khawvel huapa vaccine semchhuah zinga tam zawk hmangtuten a bak la hman belh zel an tum hi kan pawm thei rih lo a ni, a ti.

Ram hausate chuan May thla khan an ram mipui 100 zelah 50-te chu vaccine hi an pe thei tawh a, tunah chuan vaccine an pek zat pawh hi nasa takin a pun belh leh tawh bawk niin WHO chuan a tarlang. Hetih lai hian ram retheite chuan vaccine indaih lohna vangin mihring 100 zelah dose 1.5 chiah an la pechhuak thei thung.

"Ram hausaa vaccine thawnluh tam zawk te hi ram rethei hnena a thlen theih nan a rang lama ruahmanna siam thuai a ṭul a ni," tiin Tedros chuan a sawi.

Delta variant darh zel tur venna atan ram ṭhenkhat chuan Covid vaccine dose pangngai an pek bakah booster dose an pe ṭan a, pek tum mek pawh an awm bawk. Hetih lai hian mithiamte chuan booster/extra dose hi a ngai kher em tih chungchangah an la inhnial mek. "Puitling hriselṭha pangngai tana Covid-19 vaccine booster dose kan pechhuak hi a ngaihtuah thui loh thlak hle," tiin Medecins Sans Frontieres access campaign-a infectious diseases medical adviser Elin Hoffmann Dahl chuan a sawi.

Kar hmasa khan Israel President Isaac Herzog chuan coronavirus vaccine dose thumna la in, Israel sorkar chuan ramchhunga kum 60 chunglam tan booster dose a pe chhuak ṭan a ni.

United States pawhin July khan naupangte pek tur leh a ṭul huna booster shot atan hman turin Pfizer Inc (PFE.N) leh BioNTech-te vaccine siam dose maktaduai 200 lei turin inremna a lo ziahpui tawh bawk. Mahse US health regulator chuan booster dose hi hman a ngai dawn em tih an zirchiang mek.

Khawvel pumah hri kai mtd 200 chuang tawh
Khawvel pumah Covid-19 hri kai hmuh chhuah chu Nilaini khan maktaduai 200 an chuang tawh.

Covid hri inkaidarh awlsam tak, Delta variant a darh leh tak avang leh, ram tam zawkah vaccine pek chhuah zat a hniam avangin hri kai hi an pung thar leh a ni. Khawvel ram hrang hrangh hmun thuma ṭhena hmun khatah hri kai hi an pung thar a, hri kai pun tharna ram tam zawk hian an ram mipui 50% chu vaccine dose khatna pawh a la pe thei lo a ni.

Hri leng mek hi khawvel mipui 2.6% velin an kai tawh a, hetih lai hian hmun tam takah test kalpui ṭhat a nih loh avangin hri kai zat hi chhinchhiah ai hian an tam zawk hle rin a ni bawk. Hri kai zawng hi ram pakhata awm ni se, khawvela mihring tamna ram pariatna a ni pha ang.

Hri len ṭantirh aṭanga kum khat chuang hretah hri kai hmuhchhuah hi makaduai 100 an ni a, mahse hemi aṭanga thla ruk hnu lekah maktaduai 200-ah an kai hman a ni. Hripui vanga thi hi mi maktaduai 4.4 an tling tawh bawk.

Hri kai tamna ber US ni chhunzawm zel
US chu khawvela hri kai tamna leh thihpui tamna ber ram a la ni chhunzawm zel. Khawvel puma hri kai hmuh chhuah tawhah, mi pasarih zinga pakhat zel chu US-a mi an ni.

US, Brazil, Indonesia, India leh Iran te chu tunhnaia hri kai pun tam lehna ram an ni a, ni sarih liam ta chhunga nitina hri kai hmuhchhuah aṭanga 38% chu heng ram pali amite an ni.

Covid-19 hri hmuh chhuah ṭanna, China-a Wuhan khawpuiah chuan hun rei tak hnuah tualchhunga aṭanga Delta variant kai hmuh chhuah thar leh a ni a, hei vang hian he khawpuia cheng mi maktaduai 12-te chu Covid test neih sak leh vek an ni dawn.