Taliban-te'n province khawpui lak belh zel

Taliban firfiakte chuan Afghanistan-a thuneihna chan tumin an bei zel a, kar khat pawh tling loah Afghanistan-a province khawpui hmun lia ṭhena hmun khat chu sipaite kut aṭangin an laksak tawh.

Firfiakte hian kar liam ta Zirtawpni aṭang khan Faizabad, Farah, Pul-e-Khumri, Sar-e-Pul, Sheberghan, Aybak, Kunduz, Taluqan leh Zaranj province khawpuite chu an thununna hnuaiah an dah tawh a ni. Province dang khawpui pawh lak tumin an bei zui mek bawk.

Aghanistan hmarlama Tajikistan leh Uzebkistan ramrite pawh firfiakte kutah hian a awm tawh a, hei vang hian Russia lam pawhin an hlauthawng tawh viau nia sawi a ni. Hetih lai hian Taliban-te chuan ramri an kan loh tur thu an sawi thung. Russia hian Tajikistan-ah military base neiin, hei hi venghim turin an bei zel dawn tih a sawi. Uzbekistan nen pawh Russia hian inzawmna ṭha tak an nei bawk.

Taliban leh Afghanistan sipaite inbeihna avangin mi tam tak chuan an in leh lote tlanchhiatsanin hmun him lam an pan a ni. Ram hrang hrangte inkahhai puang tura an ngenna chu Taliban-te chuan an hnawlsak.

Biden-a'n a thutluknaah a inchhir loh thu a sawi
Afghanistan ram aṭanga US leh NATO kaihhruai ṭangrual sipaite lakchhuah an nih hnuah Taliban firfiakte hian thuneihna chan tumin hmun hrang hrangah ṭan lain, sipaite nen an inbei chhunzawm reng a ni.

Hetih lai hian US president Joe Biden chuan Afghanistan-a tualchhung buaina thleng mek chu pawi a tih rualin, America sipaite lakchhuahna tura thutlukna a lo siam tawh erawh a inchhir lo tih a sawi. "Afghanistan hruaitute chu an ṭanrual a, an ram leh anmahni tana an beih a ngai a ni," a ti.

Biden chuan firfiakte an inbeihnaah Afghanistan sorkar chuan an theih angin an pui zel dawn tih a sawi a, hemi rual hian Taliban firfiakte do let turin Afghan hruaitute chu an inlungrual a ngai tih a sawi.

White House-a thuthar thehdarhtute a kawmnaah President Biden chuan, "Kan lo tiam tawh angin kan theih angin kan pui chhunzawm zel ang. An Air force-ten hna an thawh zel theihna atan te, an sipaite ei tur leh hmanraw mamawh dangte bakah an hlawhte pawh kan pe zel dawn a ni. Mahse anmahni kuta an beih let a ngai ve tawh a ni," a ti. Aghanistan hruaitute chuan a tawpkhawkah chuan politics lamah pawh inlungrual taka ṭanho a hun tawh tih an hrechhuak ṭan tawha a hriat thu a sawi bawk.

Afghanistan aṭang hian America sipaite hi lakchhuah kim an ni dawn hnai tawh a, sipai hi 95% chuang lakchhuah an ni tawh tih Pentagon chuan a sawi.

July 9 hnu lamah mi 180 chuang thi tawh

United Nations High Commissioner for Human Rights Michelle Bachelet chuan Afghanistan aṭanga ram dang sipaite lakchhuah an nih na, Taliban firfiakten thuneihna chan tuma beihpui an thlak zui avangin khawpui pali-ah July 9 aṭang khan mi 180 chuang an thi tawh a, mi 1,180 velin hliam an tuar bawk tih a sawi.

Michelle Bachelet chuan Afghanistan sipai leh Taliban firfiakte chu an inbeihna titawp tura ngenin, inremna zawnga inbiakna nei turin a ngen. An inbei zui zel a nih chuan Afghanistan ram mipuite dinhmun chu a chhe zel dawn a ni, a ti.

UN high commissioner chuan ram hrang hrangte hnenah Afghanistan ram chhunga inbeihna thleng mek titawp tura hma la turin a ngen. UN-a Afghanistan ambassador Mohammed Ishaaqzai pawhin UN chu Taliban-te chunga action la thuai turin a ngen bawk.