WHO-in 'test' nei uar turin Ram hrang hrang a chah

World Health Orga­nisation (WHO) chuan khawvela hri leng mek, Covid-19 chungchangah ram hrang hrangte hnenah thuchah a neih chu, he hri vei nia rinhlelhte apiang chu 'test' zel tur tih a ni. 
 
Thawhṭannia Gene­va-a news con­ference a neihah, WHO  Director-General Tedros Adhanom Ghebreyesus chuan, "Ram tinte hnena kan thuchah chu 'test, test, test' tih hi a ni", a ti. Covid-19 vei nia rinhlelhte chu an nihna finfiah tura test vek tura ngenin, he hri leng mek hi awmze nei loa pawngpaw beih let ngawt tur a ni lo, a ti.

Wordometers-in a tarlan danin, nimin thleng khan Covid-19 kai hi khawvelah mi 183,737 an awm tawh a, heng zinga mi 7,177 in an thihpui tawh bawk. Hetih lai hian he hri vei, enkawl dam tawh hi mi 79,911 an awm tawh a ni. 

Mi mtd 50 chenna thliarkar khung hrang
Philippines president Rodrigo Duterte chuan an rama Luzon thliarkar pumpui, mi maktaduai 40 awmna chu April 12 thleng hri leng darh zel tur venna atan khung hran a nih tih a puang. President Duterte chuan he thliarkar chhungah hian mipuite chu chaw, damdawi leh nitin khawsakna atana mamawh lei tur chauha an chhuah phalsak an ni tih sawiin, dawr pawh ei tur leh damdawi zawrhna ho bak hawn phal a ni lo tih a sawi. Hemi rual hian sumdawng tenau leh nitina inhlawhfa ṭhinten sum lama harsatna an phuhrukna tur ruahmanna siam turin labour and social welfare department a hriattir nghal bawk. Phillipines-ah hian Covid-19 vei hi mi 142 awmin, mi 12 in an thihpui tawh a ni. 

July-ah US-a hri leng a tawp thei ang : Trump
US president Donald Trump chuan US-a Covid-19 leng mek chu July thlaa chuan a tawp thei tawh ang tih a sawi. 

Thawhṭannia White House-a chan­chinthar lakhawmte a kawmnaah Trump chuan, "Hri leng do letna kawnga theihtawp chhuah a, ṭha taka kan thawh zel chuan July emaw, August emawah chuan a tawp thei tawh ang," tiin a sawi. 
President Trump chuan America mipuite chu fimkhur tura chah nawn lehin, ni 15 chhung chu mi 10 aia tam awmkhawm lo tur leh, bar, restaurant, food court, gym leh punkhawmna dangah te kal lo turin a ngen. 

US-ah hian Covid-19 kai hi mi 4,600 chuang awm tawhin, mi 85 in an thihpui tawh a ni.

'Chinese virus' tih vangin China lungawi lo
US president Trump chuan tunlaia khawvela coronavirus leng mek chu a twitter-ah 'Chinese virus' tiin a sawi a, hei hian China a tilungawi lo hle. 

China foreign ministry thupuangtu Geng Shuang chuan Trump-a ṭawngkam hman chu an lawm lo hle tih sawiin, China hmel tihchhiat a tumna niin a puh hial. Yang chuan a thil tum hi a hlawhtling dawn lo a, China huatzawnga thil tih chuan nghawng let a nei ngei ang tih a sawi. 

WHO pawhin a hmain he hri leng mek chungchangah hian inthliarhrana lam hawi thei, China emaw, a hri hmuhchhuah ṭanna Wuhan khua nen emaw sawi kawp lo turin ngenna a lo siam tawh a ni. 

Jack MA-in Africa ramte ṭanpui
Chinese mihausa tawntaw (billionaire) Alibaba co-founder, Jack Ma chuan Africa rama Covid-19 darh zel tur ven nan Thawhṭanni khan ṭanpuina a pe.

Frobes magazine-in Asia rama mi hausa bera a tarlan, Jack Ma chuan a foundation leh Alibaba Foundation kaltlangin Africa ram 54-te tan testing kit 20,000, hmaikawr (surgical mask) 100,000 leh protective suit 1,000-te chu Covid-19 darh zel tur ven nan a pe a ni. 

Thawhṭanni khan Africa ram 30-ah he hri hi a darh tih finfiah a ni a, heng ram 30-ah hian he hri kai nia hriat mi 400 dawn an awm thu tarlan a ni bawk. Jack Ma-in foundation kaltlanga ṭanpuina a pek bakah hian ramdang aṭanga ṭanpuina lut belhkhawm nen testing kit maktaduai 1.1, hmaituamna mtd 6 leh protective suit 60,000 chu Ethiopia khawpui Addis Ababa-ah thawn thlen tur a ni.

Jack Ma hian US bakah Japan, South Korea, Italy, Iran, Spain leh Europe ram ṭhenkhatah hmaituamna leh test kit ṭhahnem tak a lo pe tawh bawk. Ma chuan, khawvel chu inpumkhat a nih thu sawiin, inpuitawn ṭheuh tur kan nih thu a sawi bawk.

US-in Covid 19 vaccine enchhin
United States (US) chuan an ram­chhunga mithiamte siamchhuah Covid-19 vaccine chu a hman tlak dawn em tih, Thawhṭanni aṭang khan enchinna a neih ṭan thu U.S. health official chuan a tarlang. 

US-a mithiamte siam chhuah Covid-19 vaccine hi mRNA-1273 tih a ni a, US National Institutes of Health (NIH) scientist-te leh biotechnology com­pany Moderna-te ṭangkawpina an siam a ni. Thawhṭanni aṭang khan mRNA-1273 enchhinna hi Seattle khuaa Kaiser Permanente Washington Health Research Institute-ah neih ṭan a ni. 

Volunteer mi 45-te taksaah enchhinna hi neih hmasak phawt a ni a, heng mite hi kum 18-55 inkar an nih bakah, mipa leh hmeichhe naupai lote an ni. mRNA-1273 hi ni 28 chhung atan mi 45-te banah hian nikhatah vawihnih an chiu lut ṭhin ang.

US-in Covid-19 vaccine a siamchhuah enchhina neih mek mRNA-1273 hi messenger RNA (mRNA) kaltlanga siam a ni a, mRNA hi genetic code a ni a, hemi hmang hian taksa cell-a protein siam turin hna a thawk dawn tih NIH chuan a tarlang.