
Afghanistan aṭangin US a inlachhuak fel ta : “Aghanistan chu ram zalen a ni ta” - Taliban
US chuan kum 20 zet Afghanistan-a a sipaite a dah hnuah, Taliban nena inremna an lo siam tawh angin nimin khan America sipai awmte chu a lachhuak fel ta. An ram huna Thawhṭanni zanlai vel khan Kabul Airport aṭangin US sipai la awm chhunte hruai haw tur thlawhtheihna hnuhnung ber chu a thlawk chhuak ta a ni.
America sipai chhuak hnuhnung berte hi C-17 aircraft hmangin phurh haw an ni a, thlawhtheihnaa sipai lut hnuhnung ber, Afghanistan leilung chhuahsan hnuhnung ber hi 82nd Airborne Division commander, General Chris Donahue a ni tih Central Command hotu General Kenneth McKenzie chuan a sawi.
Afghanistan-a thuneitu thar, Taliban chuan US sipaiten an ram an chhuahsan fel ta chu thil chhinchhiah tlak a ni tih sawiin, Afghanistan ram chu ram zalen leh mahnia ro inrelna ram a ni ta, tiin kawtthlerah halmawite nen an lawm zui.
US-in kum 1996 aṭanga kum 20 chhung Afghanistan-a indona a kalpui chhung hian US sipai 2,500 dawnin nunna an chan a, hemi chhung hian Afghan mi 2,40,000 vel an thi bawk. Mission kalpuina atan hian US hian USD trillion 2 vel a seng.
US sipaite an chhuah kim rualin, Kabul Airport thuneihna pumhlum chu Taliban-te kutah a awm zui nghal bawk a ni. Taliban thupuangtu Zabihullah Mujahid chuan airport-a reporter-te a kawmnaah, "America chu hnehin a awm ta. Kan ram ṭhatna turin US leh ram dangte chu inlaichinna ṭha tak neihpui kan duh a ni,"tiin Afghan mipuite hnenah an zalenna leh Islamic sakhuate chu venhim zel a tiam nghal bawk a ni. Kabul khawpui chu a him a, mipuite tan hlauhthawn tur a awm loh thu a sawi bawk.

Kabul Airport chungchangah Taliban leh Turkey aiawh inbia
Kabul airport an kutah an awm tawh avangin, airport enkawl zuinaah thawhpui turin Qatar leh Turkey-te an lo ngen tih Mujahid chuan a sawi. Nimin khan Taliban leh Turkey aiawhte pawh an inbe nghal a ni.
Mujahid chuan ram dang sipaite an awm an remti tawh dawn lo a, airport venhim hna chu an sipaite chuan an thi thei dawn tih an sawi.
Turkey president Tayyip Erdogan pawhin Kabul-a Turkey leh Taliban aiawhte inbiak thu hi a nemnghet a, airport bula Turkey embassy lailawkah palaite hi an inhmu a ni, a ti. A ṭul dan azirin inbiakna pawh neih chhunzawm leh a ni dawn tih a sawi bawk.
Inbiakna an neihpui chungchanga Taliban thawhpui tum anga an puhna chu phain, Turkey President chuan inbiakna neih phawt loh chuan Taliban leh anmahni lam pawhin eng ang nge an beisei tih hriat a ni lo a, inbiak phawt a ṭul a ni, a ti. Turkey hian ahmain Kabul airport enkawl zuina kawngah puih a lo tum tawh a, mahse a hnuah an sipaite an lachhuak ve leh ta tho a ni.
US sipaiten an hmanrua tichhia
US sipaiten Afghanistan-ah hian an ralthuam leh hmanruate an kalsan a, mahse an chhuahsan hma hian an hmanrua tam tak chu hman zui theih loh turin an tichhia.
Central Command head General Kenneth McKenzie chuan sipaite hian airport-ah aircraft leh armoured vehicle tam tak an tihchhiat thu leh, high-tech rocket defence system pawh tihchhiat zingah a tel tih a sawi. Cockpit window te chu tikehin, aircraft tyre-te pawh a kap chhia a ni.
Gen McKenzi chuan aircraft 73 chu hman tlak loha tihchhiat a nih thu a sawi a,Gen McKenzia chuan heng aircraft-te hi an thlawk leh thei tawh lo ang, a ti. Hei bakah hian MRAP armour tactical vehicle an kalsan 70 leh Humvees 37 chu an chhuah hmain sipaite hian an tichhia tih a sawi. Heng an thil tihchhiat hi pakhat USD maktaduai khat man vel zel a nih thu a sawi bawk.
US hian hmanrua an kalsan zingah hian rocket hmanga airport beihna lo venna atana an hman, C-RAM system- counter rocket, artillery leh mortar-te pawh a tel.
America sipaite an chhuah hnuah, Taliban mi leh sate chuan airport-a US sipaite kalsan an hmanrua leh ralthuamte hi an endik kual nasa hle.

Taliban-ten ralthuam nei ṭha dawn
Kum 20 zet US-in Afghanistan mission a kalpui chhung hian Afghan National Army leh Air Force-te training an pek ṭhin bakah, ralthuam USD tluklehdingawn 83 man hu vel a pe hman.
Tualchhung indona kalpui a nih chhungin heng ralthuam leh hmanrua eng emaw zat hi tihchhiat a nih bakah ṭhenkhatte chu a bo thlau a, mahse a tam zawk chu Taliban-te kutah hian a awm dawn ta a ni. Taliban dona tura Afghanistan sorkar hnena ralthuam pekte Taliban-te hian an nei ta zawk dawn a ni.
US Republican Cognressman Jim Banks chuan Taliban-te hian khawvela ram 85% te aiin Black Hawk helicopter pawh an ngah zawk nghal dawn tih a sawi. Sorkar inthlahdah avangin heng ralthuamte hi Taliban-te kutah a lut ta a ni, a ti.
