
US-ah Covid vanga thi 16,000 report tel loh an awm
Harvard researcher, Karen Shen kaihhruaia US-a Covid dinhmun zirchiannaah, hripui vanga thi chhinchhian zingah nursing home hrang hranga he hri vanga thi, mi 16,000 vel chu report tel loh an awm niin an tarlang.
Report hi kar liam ta Ningani k han JAMA Network Open chuan tichhuakin, an rama hripui len ṭan tirh lam khan kum upate enkawlna hmun nursing home hrang hrangah Covid-19 vanga thi, an thih chhan finfiah loh mi 16,000 vel an awm tih an sawi.
State 20 data an zirchiannaah, state health deparmtent-ten an chhinchhiahnaah nursing home-a awm Covid-19 kai zinga 44% leh Covid-19 vanga thihna thleng zinga 40% te chu chhiar tel an ni lo tih an hmuchhuak a ni.
"Hripui len ṭan tirh lam khan nursing home-te chuan kimchang takin data an la khawm thei lo emaw home ṭhenkhat aṭanga hri kai leh hri vanga thihna thleng hluahthawnna lian tak a awm vanga hlauhthawnna a ni thei niin kan ngai a ni." tiin researcher te chuan an sawi.
Khawvel pumah hri kai mtd 224.6 awm tawh
Johns Hopkins University-in a tarlan danin nimin zing thleng khan khawvel pumah Covid-19 hri kai hmuh chhuah mi maktaduai 224.5 an awm tawh a, hri vanga thi hi maktaduai 4.62 an tling tawh a,vaccine dose tluklehdingawn 5.67 semchhuah a ni tawh bawk.
US chu khawvela hri kai tamna leh thihpui tamna ber a la ni chhunzawm zel. US-ah hian hri kai 4,09,54,252 awm tawhin an zinga 6,59,942 in an thihpui tawh a ni. Hri kai tam lamah India chu pahnihna niin 3,32,36,921 in an kai tih hriat a ni tawh. Hri kai maktaduai thum chuang awmna ram dangte chu - Brazil (2,09,99,779), the UK (72,59,752), Russia (70,37,435), France (69,90,662), Turkey (66,58,221), Iran (52,95,786), Argentina (52,24,534), Colombia (49,30,249), Spain (49,07,461), Italy (46,06,413), Indonesia (41,67,511), Germany (40,87,125) leh Mexico (35,06,743)-te an ni.
Covid-19 vang thi tam lamah Brazil chu US dawtah a awm thung. Brazil-ah hian hripui vanga thi hi 5,86,851 an awm tawh. Covid-19 vanga thi mi nuai khat chuang thi awm tawhna ramte chu - India (4,42,655), Mexico (2,67,524), Peru (1,98,728), Russia (1,89,319), Indonesia (1,38,889), the UK (1,34,525), Italy (1,29,919), Colombia (1,25,647), France (1,16,124), Iran (1,14,311) leh Argentina (1,13,402)-te an ni.
France Health Minister hlui chhui chiang dawn
France health minister hlui Agnes Buzyn chu an rama hri leng dona kawngah hma a la ṭha tawk lo nia sawiin, chhui chian a ni dawn.
Hri leng donaah sorkar a hlawhchham nia puhna leh, health minister hlui Anges Byzun chu midangte nunna dinhmun derthawnga daha puh chungchang chu prosecutor-te chuan an chhui dawn a ni.
Kum 58 mi, Buzyn hi kum 2017, May thla khan Health Minister-ah dah niin, France rama Covid-19 hri kai hmasa ber hmuhchhuah a nih aṭanga kar reiloteah Paris mayor thlan tura chuh a tuma vangin minister aṭang hian a bang a ni. Mahse Paris mayor thlannaah hian Anne Hidalgo a hneh zo lo a ni. Hemi hnu, kumin January thla khan Tedros Adhanom Ghebreyesus kaihhruai World Health Organisation (WHO) cabinet a zawm leh a ni. Minister aṭanga a ban dawn hian an rama Covid-19 hri leng chu a hlauhawm tham lo niin a sawia, mahse a hnuah hri leng chuan na takin a rawn nuai dawn tih a hriat thu a sawi leh a ni.
France hian kum 1993 khan minister, hnathawk dik lo puhte chungthu ngaihtuahtu tur special court a lo din tawh a ni. Health minister hlui Buzyn laka thubuai thehluh zingah hian chhiatna lo thleng tur do loa puhna pawh a tel.

Covid Vaccine
Europe chu khawmualpui zingah Covid vaccine siamchhuaktu tam ber niin, thla khat chhungin Euorpe-a chengte dose thumna pek tur an siamchhuak thei dawn niin EU Commissioner Thierry Breton chuan a sawi. Hemi rual hian EU leh US chuan Africa ramte tana vaccine pe tura an thawh a ngaih thu a sawi.
Israel chuan hri lengin ziaawm lam a pan theih loh a, vaccine dose lina lak a ngaih dawn pawha supply an ngah tawk theihna turin a inbuatsaih mek. Health ministry director General Nachman Ash chuan, "Eng thil nge lo thleng zel dawn kan hre lo a, thla ruk chhung chuan hei hi a ngai lo turah kan beisei. Third dose hian hun rei zawk hri lak aṭang hian a ven theih kan beisei a ni," a ti.
Germany Chancellor Angela Merkel chuan German mipuite chu thlasik lo thlen hmaa vaccine la vek turin a chah. Vaccine hi a zau thei ang bera semchhuah hna kalpui mek a ni tih sawiin, Merkel chuan tun kar chhung hian thawktute chu football field-ah te, kawtthlerah leh mosque-te kalin vaccine hi a remchan dan angin semchhuah a ni dawn tih a sawi.
US chu khawvela democracy ram hausa, G7 ram zingah vaccination rate chhiatna ber a ni. A tir lamah vaccine la rate hi ṭha viau mah se, rate hi a tlahniam sawt hle thung. G7 ram zingah Canada chu vaccine la ṭha ber niin, an ram mipui hmun lia ṭhena hmu thum dawnin vaccine hi an la tawh. France, Italy leh Britain-ah pawh vaccine la hi 70%-73% niin, Germany-ah 65% leh Japan-ah 62.19% a ni a, US chu a hniam berah awmin 61.94% a ni mek thung.
