Myamnar sipaiten tangte an chhuah ta

Myanmar sipai sorkarin Buddhist Thadingyut festival pualin sipai rorelna duh lohna lantirnaa leh an mi man zinga 5,000 chuang chhuah zalen a tiam hnuah, Thawhlehni khan tang ṭhenkhat chu chhuahin an chhungte nan an inhmukhawm leh thei ta a ni.

February 1-a sipaiten rorelna an chan hnuah, sipai sorkar duh lohna lantirin ramchhung hmun hrang hranga nawrh huaihawt a ni a, nawrh huaihawt leh sipaite an inbei zui a ni, civil mi 1,100 chuangin an thih phah a ni. Sipaite chuan nawrh huaihawt zinga mi 8,000 chuang an man bawk.

Yanogn tan-in aṭangin mi tangte hi Thawhlehni khan chhuah tir an ni a, tan-in pawn lamah an chhungten an lo hmuak a ni. Tang chhuah zingah hian Aung Sang Suu Kyi-i party, National League for Democracy (NLD) thupuangtu Monywa Augn Shin leh comedian lar tak Zarnagar pawh an tel.

Sipai sorkar hian Buddhist festival pualin tangte hi chhuah a ni tih sawi mah se, activist ṭhenkhat erawh chuan Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) in sipai sorkar laka a lungawi loh avanga summit neih turah Myamnar sipai hotu a sawm duh tak loh avangin, ram dangte laka hming tiṭhat nana hetiang thil hi ti niin an ngai thung.

Hetih lai hian tualchhung media-te chuan sipaiten an chhuah zinga mi Parliament member, journalist leh midang eng emaw zat chu a hnu lawkah an man zui leh nghal niin an sawi. Report hi finfiah theih a la ni lo a, prison department leh sipai sorkar thupuangtu lamin engmah an la sawi lo bawk.

Myanmar tualchhung buaina thleng mek tihtawp a, boruak muanawm a awm theihna tura ASEAN leh Myanmar sipai hotuin inremna an lo siam tawh chu Myanmar sipaite hian a takin an kalpui lo nia sawiin, an lungawi lohna lantirin October 26-28-a ASEAN summit neih tura Myanmar sipai hotu hi sawm a ni lo. A aiah non-political respresentative sawm an tum ta zawk a ni.

UN Special Rapporteur Tom Andrews chuan sipaiten tang an chhuah chu lawmawm a tih thu a sawi a, hemi rual hian man an nihna chhan kha thil awmlo leh thinurthlak tak a nih thu a sawi nghal bawk. "Sipaite chuan an rilru an thlak vang ni loin, nawrna a nasat avangin tangte hi an chhuah a ni," tiin a twitter-ah a tarlang.

Myanmar-a UN Country Team chuan sipaiten thuneihna an chan hnuah ram chhung dinmun chuan ṭhat loh lam ala pan zel nia sawiin, mi maktaduai thum vel chu chhawmdawl leh venhim ngaiin an awm a ni, a ti. "Kumtirah khan chhawmdawl ngai hi mi maktaduai khat vel an awm a, sipaiten thuneihna an chan hnuah harsatna tawk hi mi maktaduai hnihin an pun belh leh a ni," tiin UN secretary-general thupuangtu Stéphane Dujarric chuan a sawi.