G20 Rome summit an zo fel ; An thutlukna siamah lawm lo an tam

Khawvel ram hausa zual 20 intawhkhawmna lian G20 summit chu Pathianni khan Italy ram khawpui Rome-ah zawhfel a ni a, khawvel boruak, sik leh sa inthlak danglam nasatak kawnga hmalakna tura thutlukna an siam danah climate activist-te an lawm lo a, UN chief bakah ram UK chief minister pawh a lawm lo.

G20 ramte hian ram rethei zawka lung althei power plant atana an sum hman ṭhin chu tihtawp an rel a, hetih lai hian tihtawp hun tur erawh an sawi lang loa, chu chu mi hrang hrangin an sawisel nasa hle.

Summit-in thutlukna an siam danah mi eng emaw zat lawm lo mah se G20 summit chair Italy Prime Minister Mario Draghi leh French President Emmanuel Macron-te chuan summit hlawhtling tak neih a nih thu an sawi thung. Mario Draghi chuan,"G20 thuchhuah siam tawh zawng zawng aiin climate change chungchanga an summit-in thuchhuah an siam chuan a thleng thui zawk. Scientist-te'n chhiatna thleng thei tur pumpelhna tura khawvel lum zawng 1.5 degrees Celsius-a dah turin G20 ramte chuan a vawi khatna turin an remti tlang," tiin thuthar thehdarhtute'n an kawmnaah an sawi. "Kan duhthusam chu a nung mai ni loin chulam pan chuan hma kan sawn mek a ni," tiin a sawi bawk.

Hetihlai hian environ­mentalist-te chuan G20 summit neih zawh tak chuan khawvelin sik leh sa danglam zel vanga buaina a tawhte a sukiang zo lo niin an sawi thung.

Sustainable development advocacy group Global Citizen vice president Friederike Roder chuan G20-te chu khawvela boruak bawlhhlawh siam chhuak nasa ber ramte an nih avanga mawhphurhna la ngama hma la tur an nih laiin hmalakna tur chu a chanveah an rekbung niin a sawi thung.

Summit document-a tarlan a nih dan chuan a ṭul a nih chuan tuna emission tihthlem theihna tura ruahmanna an siam dan chu a aia khauha siam chungchang a lang chauh a, kum 2050-a net zero carbon emission siam hman tur chungchang erawh a tel lo.

UK PM leh UN hotu thukhawchang
UK prime minister Boris Johnson chuan G20 thutlukna siam chu awmze awm lo a nih thu sawiin, hmasawnna chu awm mah se a ṭha tawk lo a ni, a ti.

Johnson chuan a vawi khatna atan US sawiselin ram reithei zawkte tana climate crisis fund-a sum thawh tam tawk loah a puh bawk. UN Secretary General António Guterres chuan G20 thutlukna siam dan chu a tawk lo tih sawiin, khawvel harsatna tawh chungchanga G20 thuchhuah siam chu pawm mah se a beiseina erawh a phak lo a ni, a ti.

US president Joe Biden chuan G20 member Russia leh China chu sawiselin climate change dona chungchanga thutlukna siam tura inlan duh loah a puh. Canada prime minister Justin Trudeau pawhin climate change dona turin thutlukna ṭha zawk siam a duh thu a sawi ve bawk a ni.

G20 Rome summit
2021 G20 Rome summit hi Inrinni leh Pathianni khan Rome-ah neih a ni a, online leh offline-in an nei kawp a, Chinese leader Xi Jinping leh Russia president Vladimir Putin-te chu inlan lo langsar an ni.

Tuna G20 summit an neih zawk tak hi G20 ramte vawi 16 an inhmuhkhawmna a ni. Brazil, China, India leh Germany-te pawh an telna G20 rama mihring chengte hi khawvela mihring awm zawng zawng 60% vel an ni phak a, khawvela greenhouse gas emission hmun lia ṭhena hmun thum zet chu heng ram aṭangtea chhuak hi a ni bawk.