Amazon rainforest-ah kum 15 hnua ram chereu nasat ber thleng

Brazil rama Amazon rainforest chu kumin chhungin ram a chereu nasa hle a, kum 15 hnua ram tihchereu (deforestation) nasat ber ṭum a ni tih official data chuan a tarlang.

Brazil-a space research agency (Inpe) chuan kumin hian deforestation chu 22% in a pung tih a sawi.

Amazon ramngaw hi hnim leh ramsa chi hrang hrang maktaduai thum chuang awmna a ni a, a ram ngaw huam chhungah hian mi maktaduai khat vel an cheng mek bawk. He ram ngaw zau tak hi khawvel lum zel tur vengtu pawimawh tak pakhat a ni tel a ni.

Data thar bera a landanin August, 2020 - July, 2021 chhunga Amazon rainforest-a ram tihchereu hi sq km 13,235 niin, kum 2006 hnu lama a tam ber ṭum a ni.

Kum 2019-a Jair Bolsonaro a President hma khan Brazil Amazon-ah hian kum 10 chuang zet chu kum khata ram tichereu hi sq km 10,000 a tling ngai lo. Kum 2009 leh 2018 inkara ram tihchereu zat chawhrual hi sq. km 6,500 a ni. Hemi hnu hian kumtin ram sq. km 11,405 tihchereu ziah ang a ni thung. Kum thum chhunga an ram tihchereu zat hi US-a Maryland state ai pawhin a zau zawk.

President Bolsonaro hian ramngawah hian thlai chin leh mining kaihhnawih te chu uar taka kalpui turin a fuih a ni. Ramngaw an suasam dan kawngah pawh Inpe nen hian an lo inhmu thiam lo tawh a, kum 2019 khan agency chu Brazil hmingthanna tihbawrhbangah a lo puh tawh a ni.

Kum 2020-2021 chhung ram ngaw tihchereu zinga 40% hi Para state huam chhunga mi niin, Amazon region-a state pakua zinga tihchhiat tam ber a ni.

Brazil hi tun thla tira Glasgow-a COP26 climate summit neihah khan kum 2030 hmaa ram tichereu lo tur leh humhalh tura intiam ram zingah a tel. He intiamna hian public leh private funds USD tluklehdingawn 19.2 hu zet a huam tel dawn a ni. Heng sum lutte hi ram chhetawh siamṭhat nan te, kangmei chhuak ṭhelh nan te leh ram leilung fate puihna atante hman a ni ang.