
WHO-in Omicron vangin punkhawmna huaihawt tlem turin ngen
World Health Organization chuan Omicron variant thar darh mek vangin mipuite chu hunpui laia ruahmanna an lo siam tawhte chu ṭhulh turin a ngen.
"Punkhawmna ṭhulh hi nunna hloh aiin a ṭha zawk," tiin thuthlukna harsa tak an siam a ṭul dawn tih WHO hotu Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus chuan a sawi. "Ruahmanna kan lo siam tawhte chu tikhawtlai emaw, ṭhulh mai emaw a ngai a ni," a ti.
Omicron variant kai hi United States-ah an hmu chhuak tam ber tawh. Covid-19 kai hmuh chhuah thar zinga 73% chu Omicron variant kai an ni a, an zinga pakhatin a thihpui tawh bawk. Dr Tedros chuan Delta variant aiin a darh chak zawk tih finfiahna pawh an neih tawh thu leh, vaccine la tawh bakah hri kai tawhte pawhin an kai leh tih a sawi.
Ram ṭhahnem tak chuan Omicron variant darh vangin khuahkhirhna khauh zawk an kalpui mek tawh a, an zingah hian France leh Germany pawh an tel. Zin veivah kawngah pawh ram eng emaw zatin khapna an siam tawh bawk a ni. Netherlands chuan Krismas hun laia hman tur khuahkhirhna khauh tak a tichhuak a, sumdawnna hmun leh vantlang punkhawmna hmunte chu nakkum January 14 thleng khar an ni dawn.
US chu Omicron variant kai tamna ber ni mah se President Joe Biden chuan ramchhungah inkharkhip kalpui tumna a neih rih loh thu White Houes chuan a sawi. US-a top infectious disease expert Dr Anthony Fauci chuan Krismas vuakveta veivah hian vaccine dose kima la tawh te zingah pawh nasa takin Omicron hi a darh thei tih a sawi.
US Centers for Disease Control and Prevention (CDC) leh State Department-te chuan America mipuite chu Spain, Finland, Chad, Lebanon leh ram pali dangah zin lo turin a ngen. Bonaire, Monaco, San Marino leh Gibraltar-te pawh Level 4: Very High classification huangah hian telh an ni.
UK prime minister Boris Johnson chuan Thawhṭanni khan sorkar chuan Omicron hri kai an pun chhoh zel avangin England-ah dan thar siam tumin ngaihtuahna an sen mek thu sawi mah se inkhuahkhirhna erawh an la siam belh lo. UK-ah hian hri kai an pung thar leh nasa hle a, hri kai thar zingah Omicron kai hmuh chhuah hi 37,101 an awm tawh.
London, Trafalgar Square-a Kumthar lawmna hun hman tura ruahmanna an siam pawh mipuite himna ngaihtuah chungin an ṭhulh tih Mayor Sadiq Khan chuan a sawi.
WHO hotu Tedros chuan, "Tupawhin he hri leng hi kan kham tawh a ni. Kan zavaiin kan ṭhiante leh chhungte bula hun hman kan chak a, kan vaiin nunphung pangngaia nun kan duh tawh a ni. Nunphung pangngaia let leh tur chuan kan hruaitute leh mimal tinte hian thuthlukna harsa tak zawh chungin keimahni leh midang himna tura kan inven thiam a ngai. Heng hunah te hian kan ruahmanna neihsa tihkhawtlai emaw ṭhulh emaw hial te pawh a ngaih phah dawn a ni. Tuna lawmna hun neih a, a hnua lungngaih ai chuan tuna ṭhulh a, nakina lawm kha a ṭha zawk a ni" a ti
Tedros chuan kum 2022 kum laihawl vela khawvela mipui 70%-in vaccine dose kima an lak hunah chuan hri leng hi a tawp mai theih a rin thu a sawi. Hemi rual hian kum 2019-a hri leng rawn inṭanna, China chuan data leh information rintlak tak an tihchhuah a beisei thu a sawi bawk. "He hri lo chhuah dan dik tak kan hriat hma chuan kan zawn chhunzawm zel a ngai. Hun lo la thleng turah ṭha zawka kan tih theihna turin tuna kan thil tawn mek aṭang hian kan inzir a ngai a ni," tiin Tedros chuan a sawi.
Hetih lai hian WHO chief scientist Soumya Swaminathan chuan Thawhṭanni khan variant hmasate aia Omicron hi taksaah nghawng a nei na lo zawk tia sawi chu thil atthlak tak a ni tih sawiin, "Hri kai an pun zel avangin kan health system-te pawhin harsatna lian tak an tawk leh dawn a ni," a ti.