
Novel Coronavirus : WHO-in global health emergency a puang
China rama hmuhchhuah, novel coronavirus leng mek chu China ram pawn lamah a darh belh zel avangin World Health Organization (WHO) chuan Ningani khan global health emergency a puang ta.
WHO hotu Tedros Adhanom Ghebreyesus chuan emergency an puan chhan chu China ram chhunga thil thleng vang ni loin, ram dang a nghawng tak vang tih a sawi. He hrileng mek hi ram ṭhenkhat, health system nei ṭha tawk loah a darh zel an vengthawng hle tih a sawi.
Novel coronavirus hi China rama province 31 ah a darh vek tawh a, hei bakah hian ramdang 18-ah a darh tawh bawk. Ningani thlenga ram hrang hranga hri kai, finfiah tawh zat chu mi 98 an tling tawh a, Thailand leh Japan-ah mi 14 ve ve, Singapore-ah 13, South Korea-ah 11, Australia leh Malaysia-ah mi pariat ve ve, France leh USA-ah mi panga ve ve an awm tawh. Germany, Vietnam leh India ah pawh hri kai hi hmuh an ni tawh a ni.
Geneva-a presss conference a neihah, Dr Tedros chuan hri leng mek venna kawngah hian theihtawp chhuah hlawm mah se, thunun theih lohin a la darh mek tih a sawi. Hemirual hian China thuneitute hmalakna chu fakin, ram dangte tan China nena insumdawn tawnna leh inkalpawhna tihtawp phahna tur a ni lo, a ti.
Hri leng vanga thi pung zel
Nimin thleng khan China ram chhungah novel coronavirus leng vanga thi hi mi 213 an tling tawh a, mi 9,692 in he hri hi an kai tih finfiah a ni tawh bawk. Heng mite bakah hian mi 102,000 te chu enfiah mek an ni bawk a ni.
Hri leng vanga thi zinga a tam ber hi Hubei province ami an ni a, province khawpui Wuhan hi novel coronavirus an hmuhchhuahna a ni. He province-ah hian mi maktaduai 60 an cheng a, hri kai hmuhchhuah zinga 4,500 chuang chu he province chhunga mi an ni. China sorkar chuan hri darh zel tur venna kawng khatna atan Hubei province kalpawhna tam zawk chu a kharsak tawh a ni. Hubei province-a chengte pawh pawn chhuak tam lo tura tih niin, hna pawh an in lam aṭanga thawk rih tura tih an ni hlawm a ni.
China-a ramdang mi awmte lachhuak mek
Hri hmuhchhuahna, Wuhan khawpuia ram dang mi awmte hruaichhuah hna kalpui mek a ni, ram hrang hrangin an mi leh sa awmte hi an lachhuak mek a ni.
UK, Australia, South Korea, Singapore leh New Zealand chuan Wuhan aṭanga an mi an hruaichhuahte chu an hriselna dinhmun enfiah turin kar hnih chhung dah hran phawt an ni dawn tih an sawi. Australia pawhin an mi leh sa an hruai chhuahte chu Christmas Island-a detention centre-ah dah phawt an tum.
Nimin khan France chuan Wuhan aṭangin France mi 200 vel chu thlawhtheihna hi an hruaichhuak a, mahse heng mite an hri an kai leh kai loh enfiah turin ni 14 chu dahhran an ni phawt dawn. Nimin vek khan South Korea mi 367 pawh Wuhan aṭangin an ram lamah hruai haw an ni bawk.
Russia chuan a ram khawchhak lama China ramri, km 4,300-a thui chu khar a tum. Israel chuan China-a thlawhtheihna service tir a khap rih bawk. Papua New Guinea chuan Asian port lam aṭanga khualzin luh a khap tawh bawk. North Korea pawhin China nena an inkara thlawhtheihna leh rel service-te a tihtawp dawn bawk a ni. Italy pawhin China-a thlawhtheihna service te titawp tawh bawk.
US chuan an mi leh sate chu China rama zin rih lo turin a ti a, Germany foreign ministry pawhin China-a Hubei province chu tlawh lo turin an mite a chah bawk a ni.