Covid-19 hi a bo tawh lo maithei : WHO

Khawvela hripui leng mek, Covid-19 chu a bo tawh kher lo maithei a, khawvel mipuite he hri kara khawsak chhoh kan zir pawh a ngai dawn a ni, tiin World Health Organization (WHO) chuan inralrinna thuchhuah a siam.

Hri leng darh tur venna atana khawvel ram hrang hrangin khar­khipna leh khuahkhirhna an siamte chu ram ṭhenkhatin an thlahdul chho ṭan a, mahse WHO chuan he hri hi umbo vek theih a ni lo maithei niin a sawi a ni. 

Covid-19 hri hi nikum December thla China-a Wuhan khuaah hmuh hmasak ber a ni a, khawvel ram tam zawkah a darh zui ta a ni. 

WHO emergencies director, Michael Ryan chuan he hri leng mek hi khawvelin a la hmel hriat ngai loh thil thar a nih thu sawiin, he hri hi engtikah nge a tawp dawn tih chu sawi mai a harsat thu Geneva-a press conference a neihnaah a sawi. 

Ryan chuan tuna hri leng mek chu bo mai lo a, rawn lang leh ṭhin tur pawh a ni thei tih sawiin, khawvel aṭangin a bo hlen tawh lo maithei a ni, a ti. Hemi rual hian hri dang HIV pawh an bo thei tawh lo a, mahse he hri laka invenna leh enkawl dan chu an hre chho ve mai tih a sawi bawk. 

Michael Ryan chuan hri leng dona kawnga a hma tawngtu, healthcare worker-ten beih an tawk leh ṭhin chu na taka a dem thu a sawi a, April thla chhung bik khan ram 11-ah health worker-te beihna thleng ṭum 35 chuang zet a awm a ni, a ti. Hetianga lo bei ṭhintute hi thil hrechiang tawk lote leh, misual ve hrim hrimte an ni tih pawh a sawi nghal bawk. "Covid-19 chuan keimahnia thil ṭha tak tak a lanchhuah tir laiin, kan ṭhat lohna lai ber pawh a lan chhuahtir ve leh bawk a ni,' a ti. 

Press conference neihnaah hian WHO chief Tedros Adhanom Ghebreyesus pawhin thu sawiin, ram hrang hrangte chuan he hri dona kawngah hian an economy-in a chhiat pui loh nan tihdan hrang hrang hmangin hma an lak thu a sawi a, hemi rual hian englai pawha fimkhur reng turin a chah bawk a ni. 

Covid-19 in rilru lamah harsatna a thlen : UN
United Nations Secretary General, Antonio Guterres chuan video hmanga thuchah a sawinaah, Covid-19 hri leng chuan mi tam takah rilru lam harsatna a thlen a ni tiin, hei hi ngai pawimawh turin sorkar, civil society leh health lama thuneitute a ngen.

Guterres chuan hri leng avang hian mi tam takin an hmangaih tak takte chanin, an hna te an chan a, midang nena intlawhpawh thei loa inkhung hran a ngai a, chhungkuaah  harsatnate thlengin hei hian mihring rilruah hlauthawnna te a thlen a ni, a ti. Hei vang hian hma lam hun atana hlauhthawnna nasa tak siamin, depression leh anxiety nei pawh an pun phah hle tih a sawi. 

A bikin hri dona kawnga a hma tawngtu healthcare worker bakah kum upa lam leh tleirawlte chu rilru hrisel an neih theihna turin ngaihven an ngai a ni, a ti. Hri leng hian khuahkhirh a nih hnuah pawh mi tam tak chuan depression leh anxiety te an la neih phah dawn a ni tiin, thuneitute chuan mental health lam chu a ngaih pawimawh a 
ṭul thu a sawi. 

China-in US hack tum  
US-in Covid-19 vaccine siam chhuah tuma a hma lakna chu China-in hack a tum tih Federal Bureau of Investigation leh Department of Homeland Security chuan an tarlang a, scientist-te leh public health official-te chu fimkhur turin an chah bawk. Coronavirus enkawlna tur damdawi siam tuma zirchianna an neih mek chu China hacker-ten khawih buai a, data-te ruksak tumin an bei niin an sawi a ni. 

Russia-ah hri kai nuai 2.5 chuang awm tawh
Khawvela hripui leng mek, Covid-19 kai chu nimin thleng khan mi maktaduai  4.34 in an kai tawh a, hri kai zinga mi nuai 2.96 in an thihpui tawh. 

Russia ramah hri kai hi an pung chak hle a, Nilaini khan hri kai thar hi mi 9,000 chuang awmin an ramah he hri kai awm zat hi 2,52,245 an tling tawh a ni. Latin America rama hri leng hluar mekna, Brazil ramah pawh Nilaini khan hri kai thar 11,385 awmin, khawvela hri kai tamna ram parukna a tling pha tawh a ni.